Ο πρόεδρος της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, ανακοίνωσε ότι θα υποβάλει σήμερα Τρίτη επίσημα την παραίτησή του, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες πολιτικές εξελίξεις σε μια χώρα που οδεύει προς την όγδοη εκλογική αναμέτρηση σε μια πενταετία.
Ο Ράντεφ, η θητεία του οποίου επρόκειτο να ολοκληρωθεί το 2026 (ή αρχές 2027, σύμφωνα με το συνταγματικό χρονοδιάγραμμα), θα αντικατασταθεί προσωρινά από την αντιπρόεδρο Ιλιάνα Γιοτόβα, μέχρι τη διεξαγωγή νέων εκλογών. Πρόκειται για τον πρώτο Βούλγαρο πρόεδρο που παραιτείται από το αξίωμα μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1991.
Σε διάγγελμά του προς το έθνος, ο Ράντεφ δήλωσε ότι «η μάχη για το μέλλον της πατρίδας μας βρίσκεται μπροστά μας» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η χώρα μπορεί να ξεπεράσει την κρίση «μαζί με τους άξιους, τους εμπνευσμένους και τους αλύγιστους πολίτες».
Σενάρια για νέο κόμμα και συμμετοχή στις εκλογές
Η παραίτηση του Ράντεφ ενισχύει τις εικασίες ότι ενδέχεται να ιδρύσει νέο πολιτικό κόμμα και να συμμετάσχει στις επερχόμενες κοινοβουλευτικές εκλογές, οι οποίες αναμένονται στα τέλη Μαρτίου ή τον Απρίλιο.
Ο ίδιος, πρώην αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας και επικριτής της προηγούμενης κεντροδεξιάς κυβέρνησης που κατέρρευσε μετά από αντικυβερνητικές και αντικατασταλτικές διαδηλώσεις, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο πολιτικής καθόδου. Όπως έχει δηλώσει, η Βουλγαρία χρειάζεται ένα κόμμα που να «ενώνει όλους τους δημοκράτες, αριστερά και δεξιά», προκειμένου να διασφαλιστούν δίκαιες εκλογές και ελεύθερη, δημοκρατική ανάπτυξη.
Πολιτική κρίση και κατηγορίες για διαφθορά
Ο Ράντεφ έχει επανειλημμένα κατηγορήσει το «επιβλαβές μοντέλο διακυβέρνησης» για τη φτώχεια, τις κοινωνικές αντιδράσεις και την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Η Βουλγαρία κατατάσσεται συστηματικά στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ στον δείκτη αντίληψης διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας.
Η Βουλγαρία βρίσκεται σε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια από το 2020, με αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις και αδυναμία σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων, καθώς τα κατακερματισμένα κοινοβούλια δεν έχουν καταφέρει να στηρίξουν βιώσιμους συνασπισμούς.
Δημοφιλία με όρια και δύσκολες συμμαχίες
Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρότι ο Ράντεφ διατηρεί ισχυρή απήχηση στην κοινή γνώμη, δύσκολα θα εξασφαλίσει αυτοδυναμία εάν ιδρύσει νέο κόμμα. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Market Links, το 44% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι τον εμπιστεύεται, έναντι 34% που δηλώνει το αντίθετο.
Η ίδια έρευνα εκτιμά ότι ένα κόμμα υπό τον Ράντεφ θα μπορούσε να συγκεντρώσει ποσοστό μεταξύ 20% και 35%, γεγονός που θα καθιστούσε αναγκαία τη συνεργασία με άλλες πολιτικές δυνάμεις, πιθανότατα με τον μεταρρυθμιστικό συνασπισμό PP-DB. Ωστόσο, οι φιλορωσικές του θέσεις αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, η αντίθεσή του στην αποστολή στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο και ο σκεπτικισμός του απέναντι στην υιοθέτηση του ευρώ - η Βουλγαρία εντάχθηκε επίσημα στην ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου - ενδέχεται να αποτελέσουν σοβαρά εμπόδια.
Κόπωση των Βούλγαρων ψηφοφόρων από το πολιτικό σύστημα
Η απογοήτευση των Βούλγαρων πολιτών από το υφιστάμενο πολιτικό σύστημα εντείνεται, με τις ίδιες πολιτικές φιγούρες να κυριαρχούν επί χρόνια στη δημόσια ζωή, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ και ο ολιγάρχης Ντελιάν Πέεφσκι, ο οποίος τελεί υπό κυρώσεις των ΗΠΑ και της Βρεανίας για υποθέσεις διαφθοράς.
Σύμφωνα με αναλυτές, η συγκυρία προσφέρει στον Ράντεφ την ευκαιρία να εμφανιστεί ως «σωτήρας από το χάος», αν και παραμένει ασαφές αν και πότε θα προχωρήσει σε συγκεκριμένες πολιτικές κινήσεις.