Έκρηξη και μεγάλη πυρκαγιά προκλήθηκε τη νύχτα σε αποθήκη όπλων στη Βουλγαρία, η δεύτερη σε εγκατάσταση πυρομαχικών της ίδιας εταιρείας τις τελευταίες εβδομάδες.
Όπως έκαναν σήμερα γνωστό τοπικά μέσα ενημέρωσης και αξιωματούχοι, η πυρκαγιά ξέσπασε μετά από έκρηξη σε αποθήκη της EMCO στην κεντρική επαρχία του Γκάμπροβο, κοντά στο χωριό Τσάρεβα Λιβάντα, χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν θύματα.
«Αυτή τη στιγμή, η φωτιά βρίσκεται στον χώρο των αποθηκών του εργοστασίου. Κινείται από αποθήκη σε αποθήκη», δήλωσε τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα στους δημοσιογράφους η περιφερειακή κυβερνήτης του Γκάμπροβο, Κριστίνα Σιντόροβα.
Δεύτερη φωτιά στην ίδια εταιρεία μέσα σε λίγες ημέρες
Πρόκειται για το δεύτερο παρόμοιο περιστατικό μέσα σε 33 ημέρες σε εγκαταστάσεις της ίδιας εταιρείας.
Συμφωνα με τοπικά μέσα ενημέρωσης, τον περασμένο μήνα είχε προκληθεί έκρηξη και πυρκαγιά σε μια άλλη εγκατάσταση της EMCO, στην οποία ήταν αποθηκευμένα πυρομαχικά που επρόκειτο να εξαχθούν στην Ουκρανία και τη Γεωργία, στο διάστημα από το 2011 ως το 2020.
Μόλις έναν μήνα νωρίτερα, στις 10 Αυγούστου 2026, μια άλλη αποθήκη της EMCO, κοντά στο χωριό Μπελίτσα, είχε τυλιχθεί στις φλόγες.
Τότε, η φωτιά είχε ξεκινήσει από την ανάφλεξη ενός φορτηγού εντός του εργοστασίου, οδηγώντας στην εκκένωση περίπου 300 εργαζομένων.
Στόχος Ρώσων πρακτόρων ο ιδιοκτήτης
Ιδιοκτήτης της εταιρείας είναι ο βούλγαρος Εμιλιάν Γκέμπρεφ - ένας από τους πιο ισχυρούς και αμφιλεγόμενους Βούλγαρους εμπόρους όπλων - για τον οποίο Βούλγαροι εισαγγελείς υποστηρίζουν πως ήταν ο στόχος προηγούμενων επιθέσεων από Ρώσους πράκτορες.
Η εταιρεία του EMCO ιδρύθηκε το 1992 και ειδικεύεται στην παραγωγή πυρομαχικών σοβιετικού τύπου (κυρίως βλημάτων πυροβολικού 122mm και 152mm), ενώ το όνομά του έχει συνδεθεί άρρηκτα με τον μυστικό «πόλεμο των σαμποτάζ» της Ρωσίας στην Ευρώπη, καθώς ο ίδιος και οι εγκαταστάσεις του έχουν γίνει επανειλημμένα στόχοι της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (GRU).
Το 2024, η Βουλγαρία εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον 6 Ρώσων πολιτών που κατηγορούνταν για ανάμειξη στην καταστροφή αποθηκών όπλων της EMCO.
Εισαγγελείς είχαν πει τότε ότι μπορεί να υπάρχει σχέση ανάμεσα στις εκρήξεις στη Βουλγαρία, και σε εκρήξεις που είχαν σημειωθεί το 2014, σε αποθήκες πυρομαχικών στην Τσεχική Δημοκρατία.
Μάλιστα, η υπόθεση μπορεί να συνδέεται και μια απόπειρα δηλητηρίασης του Γκέμπρεφ το 2015 με τον νευροτοξικό παράγοντα Νόβιτσοκ, από την οποία είχε επιζήσει.
Η απόπειρα δηλητηρίασης με Νόβιτσοκ
Τον Απρίλιο του 2015, ο Γκέμπρεφ, ο γιος του και ένα κορυφαίο στέλεχος της εταιρείας του κατέρρευσαν στη Σόφια, μετά από δείπνο σε εστιατόριο.
Οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν ότι και οι 3 δηλητηριάστηκαν με μια άγνωστη οργανοφωσφορική ουσία που προκαλεί συμπτώματα παρόμοια με τον νευροπαραλυτικό παράγοντα Novichok.
Οι έρευνες των βουλγαρικών αρχών σε συνεργασία με το Bellingcat και το The Insider αποκάλυψαν ότι πράκτορες της διαβόητης Μονάδας 29155 της GRU (της ίδιας που έκανε την επίθεση στον Σεργκέι Σκριπάλ στο Σάλσμπερι το 2018) βρίσκονταν στη Βουλγαρία εκείνες τις ημέρες.
Μπαράζ εκρήξεων σε αποθήκες της EMCO τα τελευταία χρόνια
Οι αποθήκες και τα εργοστάσια του Γκέμπρεφ έχουν υποστεί δεκάδες εκρήξεις και «περίεργες» πυρκαγιές, οι οποίες εντάθηκαν κατακόρυφα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Αν και η Βουλγαρία κρατούσε επίσημα μια πιο ουδέτερη στάση, ο Γκέμπρεφ εξήγαγε πυρομαχικά στο Κίεβο μέσω τρίτων χωρών (π.χ., ΗΠΑ, Τσεχία) ήδη από το 2014, ενώ δήλωσε ανοιχτά έτοιμος να συμμετάσχει στην ευρωπαϊκή κοινοπραξία για την προμήθεια βλημάτων στην Ουκρανία
Το 2011 και το 2014, σημειώθηκαν εκρήξεις σε αποθήκες στο Λόβνιντολ (Βουλγαρία) και στο Βρμπέτιτσε (Τσεχία), όπου ο Γκέμπρεφ αποθήκευε όπλα που προορίζονταν για τη Γεωργία.
Το 2022 και το 2023, σημειώθηκαν διαδοχικές εκρήξεις σε συγκρότημα αποθηκών στο Καρνομπάτ της Βουλγαρίας. Ο Γκέμπρεφ δήλωσε τότε «100% σίγουρος» ότι επρόκειτο για σκόπιμο ρωσικό εμπρησμό.
Οι τελευτείες ήταν οι δύο νέες μεγάλες εκρήξεις σε εγκαταστάσεις της EMCO.
Η Μόσχα έχει απορρίψει όλες τις κατηγορίες και αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη.