Έναν τεράστιο ταμιευτήρα που περιέχει περίπου 6.000 κυβικά χιλιόμετρα μάγματος εντοπίστηκε κάτω από την Τοσκάνη. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο «Communications Earth & Environment».
Τον ταμιευτήρα εντοπίσανε ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης, το ιταλικό Ινστιτούτο Γεωεπιστημών και Γήινων Πόρων και το Εθνικό Ινστιτούτο Γεωφυσικής και Ηφαιστειολογίας της Ιταλίας.
Τεράστιοι ταμιευτήρες μάγματος στην Τοσκάνη
Τεράστιους ταμιευτήρες μάγματος κάτω από την επιφάνειά τους φιλοξενούν, μεταξύ άλλων, το εθνικό πάρκο Yellowstone στις ΗΠΑ, η λίμνη Toba στην Ινδονησία και η λίμνη Taupo στη Νέα Ζηλανδία. Η παρουσία τους έχει αποκαλυφθεί μέσω ενδείξεων στην επιφάνεια, όπως κρατήρες, παραμορφώσεις του εδάφους και εκπομπές αερίων. Ωστόσο, όταν υπάρχει απουσία τέτοιων ενδείξεων, μεγάλοι όγκοι μάγματος μπορούν να παραμείνουν κρυμμένοι μέσα στον γήινο φλοιό.
Αυτό συνέβη στην Τοσκάνη, όπου οι επιστήμονες ανακάλυψαν ταμιευτήρες με μάγμα σε βάθη 8-15 χιλιομέτρων μέσα στον φλοιό. Αν και αυτό το μαγματικό σώμα θα μπορούσε θεωρητικά να συμβάλει στον σχηματισμό ενός υπερηφαιστείου, προς το παρόν δεν ενέχει καμία απειλή. «Γνωρίζαμε ότι αυτή η περιοχή που εκτείνεται από βορρά προς νότο σε όλη την Τοσκάνη είναι γεωθερμικά ενεργή, αλλά δεν είχαμε συνειδητοποιήσει ότι περιέχει τόσο μεγάλο όγκο μάγματος, συγκρίσιμο με εκείνον των υπερηφαιστειακών συστημάτων, όπως το Yellowstone», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Γεωεπιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης, Ματέο Λούπι.
Το μάγμα εντοπίστηκε με τη χρήση της τομογραφίας περιβαλλοντικού θορύβου, μίας τεχνικής απεικόνισης του υπεδάφους που χρησιμοποιείται ευρέως στη σεισμολογία. Η μέθοδος αξιοποιεί τις φυσικές περιβαλλοντικές δονήσεις που παράγονται από τα θαλάσσια κύματα, τον άνεμο ή τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Καθώς αυτά τα σήματα διαδίδονται μέσα στο έδαφος, καταγράφονται από σεισμικούς αισθητήρες υψηλής ανάλυσης που είναι εγκατεστημένοι στην επιφάνεια. Στη συγκεκριμένη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν περίπου 60 όργανα. Όταν τα σεισμικά κύματα διαδίδονται με ασυνήθιστα χαμηλές ταχύτητες, αυτό μπορεί να υποδηλώνει την παρουσία λιωμένου υλικού, όπως το μάγμα.
Η συνδυαστική ανάλυση των καταγραφών οδήγησε στην ανακατασκευή μίας τρισδιάστατης εικόνας της εσωτερικής δομής της περιοχής που μελετήθηκε. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μέθοδος που ακολουθήθηκε είναι σημαντική για τη διερεύνηση του υπεδάφους γρήγορα και με χαμηλό κόστος.
ΑΠΕ-ΜΠΕ