Η Γερμανία μπλοκάρει την χρήση drones κινεζικής κατασκευής σε στρατιωτικές υποδομές της χώρα, επικαλούμενη λόγους ασφαλείας, καθώς εντείνεται η ανησυχία για την έκθεση ευαίσθητων πληροφοριών στο Πεκίνο.
Η πρόσφατη υπόθεση κατασκοπείας που συνδέεται με την NVIDIA επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους από την πρόσβαση σε κρίσιμα τεχνολογικά συστήματα και πληροφορίες, καθώς εντείνεται η ανησυχία των δυτικών κυβερνήσεων για το ενδεχόμενο η κινεζική τεχνολογία να χρησιμοποιείται για τη συλλογή και τη μετάδοση ευαίσθητων πληροφοριών προς το Πεκίνο.
Στο πλαίσιο αυτό, το Βερολίνο προχώρησε στο μπλοκάρισμα εμπορικά διαθέσιμων drones κινεζικής κατασκευής από στρατιωτικές βάσεις και πεδία εκπαίδευσης.
Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του Guardian, το μέτρο τέθηκε σε ισχύ άμεσα και εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων να περιορίσουν τη χρήση κινεζικών συσκευών σε εγκαταστάσεις όπου διακινούνται ή αποθηκεύονται ευαίσθητες πληροφορίες.
Οι ανησυχίες επικεντρώνονται στη δυνατότητα των συγκεκριμένων συσκευών να συλλέγουν δεδομένα και να τα μεταδίδουν σε τρίτους, χωρίς ωστόσο να έχει παρουσιαστεί συγκεκριμένη απόδειξη ότι τα drones που αφορά η απαγόρευση χρησιμοποιήθηκαν για κατασκοπεία.
Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας διευκρίνισε ότι τα κινεζικά μοντέλα θα αντικατασταθούν από γερμανικά ή άλλα ευρωπαϊκά drones, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της τεχνολογικής αυτονομίας των ενόπλων δυνάμεων. Η χρήση εμπορικά διαθέσιμων drones θα εξακολουθήσει να επιτρέπεται για ορισμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες και ασκήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί αξιολόγηση ασφαλείας και δεν υπάρχει κίνδυνος έκθεσης ευαίσθητων πληροφοριών.
Από τα drones στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα
Η γερμανική απόφαση ακολουθεί αντίστοιχα μέτρα του αμερικανικού στρατού, ο οποίος απαγόρευσε την είσοδο ηλεκτρικών οχημάτων της κινεζικής BYD στην αεροπορική βάση Καντένα, στην Οκινάουα της Ιαπωνίας. Η συγκεκριμένη εγκατάσταση είναι η μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση στην Ανατολική Ασία και θα διαδραμάτιζε άμεσο ρόλο σε περίπτωση κρίσης που θα αφορούσε την Κίνα, τη Ρωσία ή τη Βόρεια Κορέα.
Τον Οκτώβριο, εκπρόσωπος της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, αντισυνταγματάρχης Άλι Στόρμερ, είχε δηλώσει για τα οχήματα: «Αυτά τα οχήματα παρουσιάζουν έναν απαράδεκτο και μη αντιμετωπίσιμο κίνδυνο για το προσωπικό μας και την αποστολή μας». Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι δεν έχουν προσδιορίσει συγκεκριμένη απειλή, ωστόσο η απαγόρευση αποτελεί μέρος ευρύτερων μέτρων περιορισμού της χρήσης κινεζικής έξυπνης τεχνολογίας, όπως οχήματα, κινητά τηλέφωνα και άλλες συνδεδεμένες συσκευές.
Ανάλογη απόφαση είχε λάβει τον Φεβρουάριο και η Πολωνία, απαγορεύοντας την είσοδο κινεζικής κατασκευής αυτοκινήτων σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, λόγω φόβων ότι οι ενσωματωμένοι αισθητήρες τους θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη συλλογή ευαίσθητων δεδομένων.
Ο πολωνικός στρατός διευκρίνισε, πάντως, ότι τέτοια οχήματα μπορούν να εισέρχονται σε προστατευόμενες εγκαταστάσεις εφόσον απενεργοποιούνται συγκεκριμένες λειτουργίες τους και εφαρμόζονται οι πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας που προβλέπει κάθε εγκατάσταση.
Οι κάμερες, τα μικρόφωνα και οι αισθητήρες στο επίκεντρο
Οι ανησυχίες δεν περιορίζονται στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Σε οδηγίες ασφαλείας που εξέδωσε τον Σεπτέμβριο, η ολλανδική κυβέρνηση προειδοποίησε ότι οι έξυπνες λειτουργίες των σύγχρονων αυτοκινήτων, μεταξύ των οποίων τα μικρόφωνα, οι κάμερες και οι συσκευές εντοπισμού GPS, θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από εχθρικά κράτη για την κατασκοπεία πολιτών.
Η προειδοποίηση της ολλανδικής Υπηρεσίας Πληροφοριών και Ασφάλειας δεν κατονόμαζε συγκεκριμένες χώρες ή κατασκευαστές.
Η σχετική ανησυχία είχε εκφραστεί και στη Βρετανία ήδη από το 2025, όταν αμυντικές εταιρείες που συνεργάζονται με την κυβέρνηση φέρονται να είχαν προειδοποιήσει το προσωπικό τους να μην συνδέει τα κινητά τηλέφωνά του με ηλεκτρικά αυτοκίνητα κινεζικής κατασκευής, υπό τον φόβο ότι το Πεκίνο θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα.
Πιέσεις και στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το ζήτημα έχει πλέον μεταφερθεί και σε επίπεδο ΕΕ. Όπως επισημαίνει η βρετανική εφημερίδα, την προηγούμενη εβδομάδα, 14 ευρωβουλευτές ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αξιολογήσει εάν τα οχήματα της BYD συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και εάν θα πρέπει να επιβληθούν περιορισμοί, όπως ο αποκλεισμός τους από τις δημόσιες προμήθειες.
Ο Γάλλος ευρωβουλευτής Φρανσουά Καλφόν, ο οποίος ηγείται της πρωτοβουλίας, υποστήριξε ότι ο κινεζικός νόμος περί εθνικών πληροφοριών του 2017 υποχρεώνει τις εταιρείες να συνεργάζονται με το κράτος.
Όπως ανέφερε στο προοίμιο των σχετικών ερωτήσεων προς την Επιτροπή: «Η αποδοχή συνδεδεμένων οχημάτων από τρίτες χώρες να έχουν πρόσβαση σε ευαίσθητες ευρωπαϊκές υποδομές συνιστά, επομένως, απαράδεκτο κίνδυνο για την ασφάλεια».
Από την πλευρά της, η BYD απέρριψε τις αιτιάσεις. Σε ανακοίνωσή της υποστήριξε ότι κανένα δεδομένο που υποβάλλεται σε επεξεργασία ή αποθηκεύεται, είτε στο cloud είτε στο εσωτερικό ενός οχήματος, δεν μπορεί να είναι προσβάσιμο εξ αποστάσεως από την Κίνα. «Η BYD Europe δεν καθιστά τέτοια δεδομένα διαθέσιμα σε οντότητες της BYD ή σε τρίτους στην Κίνα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι πελάτες διατηρούν τον έλεγχο των δεδομένων τους.
Οι περιορισμοί δεν αποτελούν νέα πρακτική για τις ΗΠΑ τουλάχιστον, καθώς το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας είχε απαγορεύσει ήδη από το 2018 τη χρήση smartphones των κινεζικών εταιρειών Huawei και ZTE σε στρατιωτικές βάσεις παγκοσμίως, επικαλούμενο επίσης λόγους ασφάλειας.