Μία προκαταρκτική νέα μελέτη έρχεται να ταράξει τα νερά της αιγυπτιολογίας, αμφισβητώντας τη μέχρι σήμερα καθιερωμένη άποψη ότι η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας κατασκευάστηκε περίπου το 2580 π.Χ..
Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, το εμβληματικό μνημείο ενδέχεται να μην ανεγέρθηκε επί των ημερών του φαραώ Χέοπα, αλλά να είναι παλαιότερο κατά δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Η θεωρία για έναν χαμένο, άγνωστο πολιτισμό
Ο Ιταλός μηχανικός Αλμπέρτο Ντονίνι από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια υποστηρίζει ότι τα ίχνη διάβρωσης στη βάση της Μεγάλης Πυραμίδας υποδεικνύουν πως η κατασκευή της μπορεί να χρονολογείται πριν από μεταξύ 20.000 και 40.000 χρόνια, δηλαδή πολύ πριν από την εμφάνιση οποιουδήποτε γνωστού ανεπτυγμένου πολιτισμού.
Αν η εκτίμηση αυτή επιβεβαιωθεί, θα ανατρέψει θεμελιωδώς την κατανόησή μας για την ανθρώπινη ιστορία, τις τεχνολογικές δυνατότητες της προϊστορικής ανθρωπότητας και την προέλευση των μεγαλιθικών κατασκευών.
Η νέα μέθοδος χρονολόγησης της πυραμίδας
Η μελέτη βασίζεται στη λεγόμενη Μέθοδο Σχετικής Διάβρωσης (Relative Erosion Method – REM), η οποία δεν στηρίζεται σε ιστορικά κείμενα ή οργανικά υλικά, αλλά στη φυσική φθορά της πέτρας.
Ο Ντονίνι εξέτασε δώδεκα σημεία γύρω από τη βάση της Μεγάλης Πυραμίδας, συγκρίνοντας ασβεστολιθικές επιφάνειες που ήταν εκτεθειμένες από την αρχική κατασκευή με γειτονικές επιφάνειες που αποκαλύφθηκαν μόλις πριν από περίπου 675 χρόνια, όταν αφαιρέθηκαν οι εξωτερικοί λίθοι επένδυσης.
Μετρώντας τον όγκο της διάβρωσης και τη διαφορά φθοράς, υπολόγισε τον χρόνο έκθεσης των παλαιότερων λίθων.
Τα αποτελέσματα και οι αποκλίσεις
Τα επιμέρους αποτελέσματα παρουσίασαν μεγάλη διακύμανση, από 5.700 έως και πάνω από 54.000 χρόνια. Ωστόσο, η στατιστική ανάλυση έδειξε 68% πιθανότητα η κατασκευή να έγινε μεταξύ 11.000 και 39.000 ετών πριν και μέσο όρο περίπου 24.900 χρόνια.
Ο Ντονίνι τονίζει ότι η Μέθοδος Σχετικής Διάβρωσης δεν δίνει ακριβή ημερομηνία, αλλά ένα εύρος ηλικίας με πιθανότητες, επισημαίνοντας ότι «η πιθανότητα να ισχύει η επίσημη χρονολόγηση του 2.560 π.Χ. είναι χαμηλή».
Ο ρόλος του Χέοπα υπό αμφισβήτηση
Σύμφωνα με τη νέα υπόθεση ο φαραώ Χέωψ ίσως δεν κατασκεύασε τη Μεγάλη Πυραμίδα, αλλά προχώρησε σε ανακαίνιση ή αποκατάστασή της, γεγονός που θα εξηγούσε τις μεταγενέστερες επιγραφές και ιστορικές αναφορές που τον συνδέουν με το μνημείο.
Η Μεγάλη Πυραμίδα, η μεγαλύτερη στο Οροπέδιο της Γκίζας, βρίσκεται δίπλα στις πυραμίδες του Χεφρήνου και του Μυκερίνου καθώς και στη Μεγάλη Σφίγγα - μνημεία που εδώ και αιώνες προκαλούν ερωτήματα λόγω της ακριβούς γεωμετρίας, του προσανατολισμού και των αινιγματικών τεχνικών κατασκευής τους.
Αντιδράσεις και επιστημονικές επιφυλάξεις
Η μελέτη δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους επιστήμονες (peer review) και έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις. Αρχαιολόγοι επισημαίνουν ότι η παραδοσιακή χρονολόγηση της πυραμίδας βασίζεται κυρίως σε ιστορικές πηγές και επιγραφές, οι οποίες ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν την αρχική φάση κατασκευής.
Παράλληλα, ο ίδιος ο Ντονίνι αναγνωρίζει ότι παράγοντες όπως οι κλιματικές αλλαγές, η όξινη βροχή, η ανθρώπινη δραστηριότητα και η μερική κάλυψη της πυραμίδας από άμμο δημιουργούν αβεβαιότητες στους υπολογισμούς.
Ένα μυστήριο που ξανανοίγει
Παρά τις επιφυλάξεις, η συνέπεια των μετρήσεων στα δώδεκα σημεία ενισχύει — σύμφωνα με τον ερευνητή — το ενδεχόμενο η βάση της Μεγάλης Πυραμίδας να έχει υποστεί δεκάδες χιλιάδες χρόνια φυσικής φθοράς.
Το αν τα νέα ευρήματα θα οδηγήσουν σε αναθεώρηση αιώνων αρχαιολογικής συναίνεσης παραμένει ανοιχτό. Το βέβαιο είναι ότι η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας συνεχίζει να κρατά καλά κρυμμένα τα μυστικά της.