Φόβο για κλιμάκωση των εντάσεων εκφράζουν οι ειδικοί της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, μετά την έκκληση του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν για απομάκρυνση του Βλαντιμίρ Πούτιν από την εξουσία.
«Για όνομα του Θεού, αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία» είπε ο Τζο Μπάιντεν σε μια σοκαριστική έκκληση για αλλαγή καθεστώτος στη Μόσχα, στο τέλος μιας παθιασμένης ομιλίας από την Πολωνία χθες. Το σχόλιο αυτό, το οποίο δεν υπήρχε στις σημειώσεις της ομιλίας του, όπως σημειώνουν πηγές του Λευκού Οίκου στο CNN, προκάλεσε την οργή του Κρεμλίνου και ήρθε στο τέλος μιας κατά τα άλλα αποφασιστικής και φλογερής ομιλίας που αναφερόταν στον ελεύθερο κόσμο και την ανάγκη να ενωθεί ενάντια στην απολυταρχία και να δείξει την υποστήριξή του στην Ουκρανία.
Ο Ρίτσαρντ Χάας, πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, ανάρτησε στο Twitter τις ανησυχίες του πως ο Μπάιντεν «μόλις είχε διευρύνει τους πολεμικούς στόχους των ΗΠΑ, ζητώντας αλλαγή καθεστώτος». «Όσο επιθυμητό κι αν είναι, δεν είναι στη δύναμή να επιτύχουμε, συν τον κίνδυνο να αυξήσει την τάση του Πούτιν να φέρει εις πέρας μέχρι τέλους τον αγώνα, αυξάνοντας τις πιθανότητες να απορρίψει τον συμβιβασμό, να κλιμακωθεί ή και τα δύο» έγραψε ο Χάας.
«Τα συμφέροντά μας είναι να τερματίσουμε τον πόλεμο με όρους που μπορεί να δεχτεί η Ουκρανία και να αποθαρρύνουμε τη ρωσική κλιμάκωση. Η σημερινή έκκληση για αλλαγή καθεστώτος δεν συνάδει με αυτούς τους σκοπούς», πρόσθεσε.
Ο Χάας συνέχισε λέγοντας στο Politico ότι ένας ανώτερος αξιωματούχος του Μπάιντεν, πιθανώς ακόμη και ο υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν, πρέπει να επικοινωνήσει αμέσως με τον Ρώσο ομόλογό του και να εξηγήσει ότι το σχόλιο του Μπάιντεν δεν αντικατοπτρίζει την πολιτική των ΗΠΑ.
«Το γεγονός ότι ήταν τόσο εκτός σεναρίου κατά κάποιο τρόπο το κάνει χειρότερο», επειδή θα μπορούσε να διαβαστεί ως η γνήσια πεποίθηση του Μπάιντεν σε αντίθεση με τα σεναριακά λόγια του, είπε ο Χάας.
Η παρατήρηση αυτή του Μπάιντεν θα μπορούσε επίσης να μειώσει το ενδιαφέρον του Πούτιν για συμβιβασμό και να αυξήσει περαιτέρω την θέλησή του για κλιμάκωση των επιχειρήσεων στην Ουκρανία, «γιατί αν πιστεύει ότι έχει μπορεί να χάσει τα πάντα, τότε θα πιστέψει πως δεν έχει τίποτα να χάσει» είπε ο Χάας.
Έσπευσαν να μαζέψουν το σχόλιό του οι βοηθοί του Μπάιντεν
Προτού ο Μπάιντεν προλάβει καν να επιβιβαστεί στο Air Force One για να ξεκινήσει την πτήση της επιστροφής στην Ουάσιγκτον, οι βοηθοί του έσπευσαν να ισχυριστούν ότι δεν είχε ζητήσει άμεση αλλαγή κυβέρνησης στη Μόσχα.
«Το θέμα του Προέδρου ήταν ότι δεν επιτρέπεται στον Πούτιν να ασκεί εξουσία στους γείτονές του ή στην περιοχή. Δεν συζητούσε για την εξουσία του Πούτιν στη Ρωσία ή για την αλλαγή καθεστώτος», είπε ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Άμεση ήταν η απάντηση του Κρεμλίνου, με τον εκπρόσωπο Τύπου, Ντμίτρι Πεσκόφ να καταγγέλλει τον Αμερικανό πρόεδρο, λέγοντας ότι «δεν εξαρτάται από τον πρόεδρο των ΗΠΑ και τους Αμερικανούς να αποφασίσουν ποιος θα παραμείνει στην εξουσία στη Ρωσία».
Κι άλλες διευκρινίσεις για δηλώσεις του Μπάιντεν
Η ανησυχητική δήλωση του Μπάιντεν έρχεται μόλις 24 ώρες αφότου ο Λευκός Οίκος έσπευσε να διευκρινίσει άλλες αμήχανες παρατηρήσεις του προέδρου που υποδήλωναν πως τα αμερικανικά στρατεύματα θα αναπτυχθούν στην Ουκρανία.
Σε μια ομιλία στους Αμερικανούς αλεξιπτωτιστές στην Πολωνία την Παρασκευή, ο Μπάιντεν είπε: «Θα δείτε όταν βρεθείτε εκεί – κάποιοι από εσάς έχετε πάει εκεί – θα δείτε γυναίκες, νέους ανθρώπους να στέκονται στη μέση του δρόμου μπροστά σε ένα τανκ, λέγοντας ‘δεν φεύγω’».
Η αναφορά του Μπάιντεν στο «όταν βρεθείτε εκεί» φαίνεται να υποδηλώνει ότι τα στρατεύματα θα αναπτυχθούν πέρα από τα σύνορα με την Ουκρανία, αλλά η κυβέρνηση επέμεινε ότι δεν υπήρξε αλλαγή στη στάση του ότι οι ΗΠΑ δεν θα εισέλθουν στη σύγκρουση. «Ο πρόεδρος ήταν ξεκάθαρος ότι δεν στέλνουμε στρατεύματα των ΗΠΑ στην Ουκρανία και δεν υπάρχει καμία αλλαγή σε αυτή τη θέση», διευκρίνισε εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου στο Fox News την Παρασκευή.
Όσον αφορά στην χθεσινή ομιλία του, ο Μπάιντεν χάραξε μια αυστηρή γραμμή μεταξύ δημοκρατίας και καταπίεσης, κατηγορώντας τον Ρώσο πρόεδρο για ανεντιμότητα. Μιλώντας στην πλακόστρωτη αυλή του Βασιλικού Κάστρου στη Βαρσοβία, ο Μπάιντεν κατηγόρησε τον Πούτιν πως «χρησιμοποιούσε ωμή βία και παραπληροφόρηση» για να κυβερνήσει.
«Δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια άμεση πρόκληση για το σύστημα διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες», είπε ο Μπάιντεν. «Σας λέω την αλήθεια. Αυτός ο πόλεμος δεν αξίζει για εσάς, τον ρωσικό λαό» είπε. «Ο Πούτιν μπορεί και πρέπει να τερματίσει αυτό τον πόλεμο. Ο αμερικανικός λαός θα σταθεί δίπλα σας και δίπλα στους γενναίους πολίτες της Ουκρανίας που θέλουν ειρήνη».
Και προειδοποίησε ότι η επιθετικότητα του Πούτιν θα μπορούσε να φέρει «δεκαετίες πολέμου» στην Ευρώπη. «Δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια άμεση πρόκληση για την τάξη που καθιερώθηκε από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και απειλεί να επιστρέψει σε δεκαετίες πολέμου που λυμαίνονται την Ευρώπη πριν τεθεί σε εφαρμογή η διεθνής τάξη πραγμάτων που βασίζεται σε κανόνες. Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε σε αυτό», είπε ο Μπάιντεν.