Η πολύπειρη δημοσιογράφος διεθνών ειδήσεων του CNN Κριστιάν Αμανπούρ κατέθεσε τη δική της οπτική για τη συμφωνία που υπεγράφη στις Βερσαλλίες από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως σημειώνει στη στοχευμένη και σύντομη ανάλυσή της μέσα από ένα βίντεο η Αμανπούρ: «Αν το δει κανείς από την πλευρά της Τεχεράνης, η συμφωνία αυτή φαίνεται όντως πολύ καλή», υπογραμμίζοντας ότι το πλαίσιο που διαμορφώνεται περιορίζει δραστικά τη συζήτηση περί αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν.
Σε άλλο σημείο της τοποθέτησής της επισημαίνει ότι «για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το αποτέλεσμα μοιάζει περισσότερο με επιστροφή στο status quo πριν τη σύγκρουση», τονίζοντας πως πολλά από τα ζητήματα που βρίσκονταν ήδη στο τραπέζι πριν τη σύγκρουση επανέρχονται χωρίς ουσιαστικές ανατροπές.
Συνολικά, η Αμανπούρ καταλήγει ότι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η συμφωνία δείχνει να κλίνει υπέρ του Ιράν, το οποίο φαίνεται να έχει εξασφαλίσει κρίσιμες στρατηγικές παραχωρήσεις, ενώ η Ουάσιγκτον αποκομίζει κυρίως μια επαναφορά στην προγενέστερη ισορροπία δυνάμεων.
Αμανπούρ για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν
Ακολουθεί ολόκληρη η τοποθέτηση της Αμανπούρ:
«Αν το δει κανείς από την πλευρά του Ιράν, η συμφωνία αυτή φαίνεται όντως πολύ καλή. Ουσιαστικά προβλέπει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα σεβαστούν αμοιβαία την εδαφική κυριαρχία και την ανεξαρτησία τους, και δεν θα αναμειχθούν ποτέ ξανά η μία στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης. Δηλαδή: τέλος οι απειλές για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, τέλος οι συζητήσεις για απελευθέρωση του ιρανικού λαού.
Αυτό πρέπει να αποτελεί τεράστια απογοήτευση για τους Ιρανούς πολίτες, στους οποίους τόσο ο Τραμπ όσο και ο Νετανιάχου είχαν υποσχεθεί ότι μέρος αυτού του πολέμου ήταν να τους βοηθήσει, μετά τη λήξη του, να ανακτήσουν και να ορίσουν οι ίδιοι τη μοίρα τους. Αυτό το ενδεχόμενο, λοιπόν, φαίνεται να βγαίνει εκτός κάδρου.
Η συμφωνία υποδηλώνει επίσης ότι, μετά τη λήξη ή κατά τη διάρκεια ισχύος της και των μόνιμων διαπραγματεύσεων, θα υπάρξει πλήρης άρση όλων των κυρώσεων -των κυρώσεων του ΟΗΕ, των κυρώσεων των ΗΠΑ, όλων των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στο Ιράν τις τελευταίες δεκαετίες. Παράλληλα, το ιρανικό πετρέλαιο θα λάβει άμεσα εξαιρέσεις (waivers), εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, ώστε να μπορεί να πωληθεί.
Όσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτό που πραγματικά κερδίζουν, σύμφωνα με το συγκεκριμένο υπόμνημα, φαίνεται να είναι απλώς η επιστροφή στην προτέρα κατάσταση (status quo ante). Με άλλα λόγια, ακριβώς ό,τι βρισκόταν στο τραπέζι την ημέρα πριν ξεκινήσει ο πόλεμος. Δηλαδή, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ (τα οποία, θυμηθείτε, δεν είχαν κλείσει παρά μόνο όταν άρχισε ο πόλεμος). Επίσης, προβλέπονται προφανώς κάποιου είδους διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, οι οποίες επίσης βρίσκονταν στο τραπέζι και ήταν σε εξέλιξη λίγο πριν ξεκινήσουν οι βομβαρδισμοί».
Η Τεχεράνη άντεξε
Συνεχίζει: «Μαθαίνουμε επίσης ότι, τουλάχιστον από την πλευρά του Ιράν, ζητείται η απομάκρυνση όλων των αμερικανικών δυνάμεων εντός 30 ημερών από την υπογραφή της τελικής συμφωνίας. Γνωρίζουμε, βέβαια, ότι το Ιράν επιδιώκει το κλείσιμο όλων των αμερικανικών βάσεων, δηλαδή την απομάκρυνσή τους από τα κράτη του Κόλπου: το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κ.λπ. Είναι αυτό που εννοεί η συγκεκριμένη ρήτρα ή κάτι άλλο; Δεν το γνωρίζουμε με βεβαιότητα.
Δεν αναφέρεται τίποτα για πυραύλους, τίποτα για τις οργανώσεις-αντιπροσώπους (proxies) στον Λίβανο ή αλλού. Επομένως, υπάρχουν σαφώς πολλοί άγνωστοι παράγοντες. Αν όμως απομονώσει κανείς αυτό το κείμενο και το δει ως έχει, μου φαίνεται ότι η πλάστιγγα γέρνει ξεκάθαρα υπέρ του Ιράν.
Και όπως έχουν πει πολλοί, και όπως τόνιζα και η ίδια κατά τη διάρκεια αυτού του πολύμηνου πολέμου, το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί από το ποια πλευρά μπορεί να αντέξει τον περισσότερο πόνο. Και απ' ό,τι φάνηκε, το Ιράν -δηλαδή το καθεστώς -είχε τις μεγαλύτερες αντοχές στον πόνο.
Περίμενε, περίμενε, περίμενε, μέχρι που κατάφερε να συμπεριλάβει σε αυτό το μνημόνιο κατανόησης ουσιαστικά όλους τους όρους που εξαρχής απαιτούσε», καταλήγει.