Μια αναπάντεχη ομάδα «μηχανικών» έδωσε λύση σε ένα πρόβλημα πλημμυρών που ταλαιπωρούσε για δεκαετίες τους κατοίκους και έναν σταθμό του μετρό στο Λονδίνο.
- Η απελευθέρωση πέντε καστόρων τον Οκτώβριο του 2023 οδήγησε στη δημιουργία πέντε φραγμάτων. Οι κατασκευές αυτές επιβράδυναν τη ροή του νερού, μετατρέποντας το πάρκο σε φυσικό αποταμιευτήρα και αποτρέποντας τις πλημμύρες για πρώτη φορά.
- Ο πληθυσμός των καστόρων στο πάρκο αριθμεί πλέον τουλάχιστον οκτώ άτομα, σηματοδοτώντας την επιστροφή τους στο Λονδίνο μετά από 400 χρόνια. Η επιτυχία ενέπνευσε ήδη ένα νέο πρόγραμμα επανεισαγωγής στο Κρόιντον.
- Το εγχείρημα προβλήθηκε σε ντοκιμαντέρ του Ντέιβιντ Ατένμπορο. Πέρα από την αντιπλημμυρική δράση, η δραστηριότητα των ζώων βελτίωσε την ποιότητα του νερού, επιτρέποντας την επιστροφή ψαριών και την ενίσχυση του τοπικού οικοσυστήματος.
- Το Δημοτικό Συμβούλιο και ο δήμαρχος του Λονδίνου επιβεβαίωσαν την επιτυχία της φυσικής λύσης, σε αντίθεση με παλαιότερες αποτυχημένες παρεμβάσεις. Το έργο αναγνωρίζεται ως παράδειγμα για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.
Ο λόγος για την επανεισαγωγή καστόρων στην περιοχή Paradise Fields του Ίλινγκ, η οποία απέτρεψε τα πλημμυρικά φαινόμενα για πρώτη φορά μετά από σχεδόν μισό αιώνα, καθώς η περιοχή αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα από τη δεκαετία του 1970.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που η τοπική αυτοδιοίκηση είχε προσπαθήσει επανειλημμένα -και ανεπιτυχώς- να επιλύσει με δαπανηρές παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας.
Οι κάστορες δημιούργησαν 5 φράγματα και «έσωσαν» το μετρό
Ωστόσο, λιγότερο από έναν χρόνο μετά την απελευθέρωση πέντε καστόρων τον Οκτώβριο του 2023, οι «μηχανικοί του οικοσυστήματος» δημιούργησαν έναν σύνθετο υδροβιότοπο, κατασκευάζοντας ένα δίκτυο τουλάχιστον πέντε φραγμάτων.
Η Σενίζ Μουσταφά, αρμόδια αξιωματούχος για τους αστικούς κάστορες, εξήγησε ότι τα φράγματα επιβράδυναν τη ροή του νερού προς τα κατάντη, μετατρέποντας το πάρκο σε ένα φυσικό σφουγγάρι, ικανό να αποθηκεύει τεράστιους όγκους υδάτων.
«Η κοινότητα του Γκρίνφορντ είχε πληγεί σοβαρά από τις πλημμύρες και το 2024 ήταν η πρώτη χρονιά που η περιοχή δεν πλημμύρισε. Δεν αφορά μόνον όσους προσπαθούσαν να φτάσουν στο μετρό, αλλά ανθρώπους στα σπίτια τους, στον δρόμο για τη δουλειά ή το σχολείο. Η θετική επίδραση ήταν άμεση», δήλωσε η κ. Μουσταφά στην εφημερίδα The Independent.
Σήμερα στο πάρκο ζουν τουλάχιστον οκτώ κάστορες, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για ακόμη περισσότερα μικρά. Μαζί με ένα αντίστοιχο πρόγραμμα στο Ένφιλντ το 2023, αυτή είναι η πρώτη φορά που τα συγκεκριμένα ζώα εμφανίζονται στη βρετανική πρωτεύουσα μετά από τουλάχιστον 400 χρόνια, καθώς είχαν εξοντωθεί για τη γούνα και το κρέας τους.
Το επιτυχημένο εγχείρημα έχει ήδη εμπνεύσει ένα νέο πρόγραμμα στο Κρόιντον, με ορίζοντα υλοποίησης το 2028.
Τα εύσημα από τον Ντέιβιντ Ατένμπορο
Οι κάστορες του Ίλινγκ τράβηξαν μέχρι και την προσοχή του κορυφαίου φυσιοδίφη σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο, ο οποίος τους συμπεριέλαβε στο ντοκιμαντέρ του BBC Wild London.
«Αν κάποιος μου έλεγε όταν πρωτομετακόμισα εδώ ότι μια μέρα θα παρακολουθούσα άγριους κάστορες στο Λονδίνο, θα τον θεωρούσα τρελό», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Ολόκληρος ο υδροβιότοπος αναζωογονήθηκε. Είναι εντυπωσιακό ότι, για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία, οι κατοικημένες περιοχές δεν πλημμύρισαν».
Παράλληλα με την αντιπλημμυρική προστασία, η δραστηριότητα των ζώων στην κοπή δέντρων επέτρεψε στο ηλιακό φως να φτάσει ξανά στο ρυάκι, ενώ η βραδύτερη ροή βελτίωσε την ποιότητα του νερού. Ως αποτέλεσμα, τα ψάρια επέστρεψαν και αναπτύχθηκαν πιο σύνθετα τροφικά πλέγματα, στηρίζοντας πληθυσμούς εντόμων, πουλιών, νυχτερίδων και αμφιβίων.
Η δικαίωση των φυσικών λύσεων
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Ίλινγκ επισήμανε ότι στο παρελθόν είχαν γίνει εργασίες ευθυγράμμισης και τσιμεντόστρωσης της κοίτης του ποταμού Μπρεντ, οι οποίες όμως απέτυχαν. Αντίθετα, κατά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις-ρεκόρ, ο σταθμός της Central line και η γύρω περιοχή παρέμειναν εντελώς στεγνοί.
Ο Ντόμινικ Μόφιτ, αρμόδιος αντιδήμαρχος για την κλιματική δράση στο Ίλινγκ, τόνισε: «Το έργο αυτό δείχνει πώς η συνεργασία με τη φύση μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητά μας απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Είναι ένα ισχυρό παράδειγμα τού πώς οι καινοτόμες λύσεις που βασίζονται στη φύση μπορούν να συμπληρώσουν την παραδοσιακή διαχείριση πλημμυρών».
Το πρόγραμμα στηρίχθηκε θερμά και από τον δήμαρχο του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, ο οποίος εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη διάψευση των επικριτών του εγχειρήματος.
Εκπρόσωπος του δημάρχου δήλωσε: «Είναι φανταστικό να βλέπουμε τους κάστορες να ευημερούν. Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια βοήθησαν στην αποτροπή πλημμυρών, μεταμόρφωσαν την περιοχή σε έναν ακμάζοντα υδροβιότοπο και αναβάθμισαν ριζικά τη βιοποικιλότητα της πρωτεύουσας».