H Θεσσαλονίκη και η Σμύρνη έρχονται πιο κοντά, μετά τη συμφωνία για την ακτοπλοϊκή σύνδεση.
Ήταν αρχές της δεκαετίας του 2000 όταν μια αντιπροσωπεία από το Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης είχε επισκεφτεί τη Σμύρνη για να συζητήσει με το τοπικό Επιμελητήριο την προοπτική έναρξης ακτοπλοϊκής διασύνδεσης μεταξύ της Σμύρνης και της Θεσσαλονίκης.
Παρά το γεγονός ότι η παγκόσμια οικονομία βρισκόταν σε καλό φεγγάρι, η τουρκική πλευρά είχε εκτιμήσει ότι το πρότζεκτ είναι ασύμφορο και έτσι το ζήτημα μπήκε καταρχήν στο συρτάρι. Υπήρχε όμως ως σκέψη και 10 χρόνια αργότερα την επανάφερε ο σημερινός δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, που ήταν τότε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος στον ΟΛΘ, χωρίς όμως και τότε να προχωρήσει. Χρειάστηκαν να περάσουν άλλα 10 χρόνια και το τελικό πουσάρισμα της ιδέας να πάρει σάρκα και οστά με την ενεργή υποστήριξη του Απόστολου Τζιτζικώστα που ως περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας έπεισε όλες τις πλευρές να υλοποιήσουν τη σύνδεση.
Τελικά τα εγκαίνια της γραμμής έγιναν τον Οκτώβριο του 2022 με πολλά ταρατατζούμ, αλλά η διαδρομή από το Θερμαϊκό ως τη Σμύρνη δεν διήρκεσε και πολύ. Μόλις μερικές εβδομάδες αργότερα, με το ημερολόγιο να δείχνει 31 Νοεμβρίου τα δρομολόγια σταμάτησαν Ο λόγος; Η μικρή προσφορά και ζήτηση ή αυτό που λένε ότι η αγορά δεν το ζητούσε. Όπως έχει συμβεί αρκετές φορές με ακτοπλοϊκές διασυνδέσεις της Θεσσαλονίκης.
Η συμφωνία Μητσοτάκη-Ερντογάν
Έτσι όταν την Τετάρτη που μας πέρασε το θέμα της ακτοπλοϊκής διασύνδεσης Θεσσαλονίκης-Σμύρνης βρέθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας Τουρκίας ως το έκτο κείμενο της κοινής δήλωσης, προκάλεσε συγκρατημένα χαμόγελα.
Από τον Νοέμβριο του 2022 βέβαια είχαν μεσολαβήσει πολλά. Η συνέχιση των «ήρεμων νερών» στο Αιγαίο, η περαιτέρω προσέγγιση των δύο χωρών με τη γρήγορη βίζα για τους Τούρκους που επισκέπτονται τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου και γενικά η ενίσχυση του τουρκικού κύματος επισκεπτών προς την Ελλάδα. Ταυτόχρονα και για το εμπορικό κομμάτι οι ημέρες δείχνουν πιο ευνοϊκές ημέρες, καθώς η συμμετοχή των φορτηγών στην ακτοπλοϊκή διασύνδεση θα παίξει σημαντικό ρόλο σε ότι αφορά την οικονομική επιβίωση του δρομολογίου.
Φυσικά πάνω από όλα μετρά η «βαριά» υπογραφή των δύο ηγετών των χωρών, δηλαδή του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τούρκου προέδρου Tαγίπ Ερντογάν. Η πολιτική βούληση, δηλαδή υπάρχει και με το παραπάνω.
Μετά τις υπογραφές έρχονται οι τεχνικές και επιχειρησιακές αποφάσεις
Ταυτόχρονα απαιτούνται και μία σειρά τεχνικών και επιχειρησιακών αποφάσεων, όπως τονίζει ο και υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για την οικονομική διπλωματία, Χάρης Θεοχάρη, που σημειώνει ότι η πρόσφατη κοινή δήλωση «δημιουργεί το πλαίσιο και τη βούληση για την επαναφορά της γραμμής και ανοίγει το δρόμο για συνεργασίες, ωστόσο δεν δεσμεύει ακόμη σχετικά με την ημερομηνία εκκίνησης».
Το επόμενο διάστημα προβλέπεται να κινηθούν οι σχετικές μελέτες και ο συντονισμός των συναρμόδιων υπουργείων, εμπλεκόμενων φορέων και ναυτιλιακών εταιρειών, στο πλαίσιο της Θετικής Ατζέντας Ελλάδας-Τουρκίας, που λειτουργεί ως μηχανισμός συντονισμού και προώθησης των συμφωνηθέντων.
Το σημείο «κλειδί» για το δρομολόγιο
«Το ”κλειδί” εντοπίζεται σε έναν συνδυασμό πολιτικών και οικονομικών παραγόντων. Πρώτον, η σαφής πολιτική βούληση που εκφράστηκε σε ανώτατο επίπεδο δημιουργεί ένα σταθερό πλαίσιο στήριξης. Δεύτερον, το βελτιωμένο κλίμα στις διμερείς σχέσεις διευκολύνει την επίλυση τεχνικών ή διοικητικών ζητημάτων που στο παρελθόν δυσχέραναν την υλοποίηση. Καθοριστικός παράγοντας ωστόσο παραμένει η οικονομική βιωσιμότητα: η γραμμή πρέπει να είναι εμπορικά ελκυστική και να ανταποκρίνεται σε πραγματική ζήτηση, τόσο τουριστική όσο και εμπορική. Παράλληλα, απαιτείται προσεκτική προετοιμασία σε επίπεδο κανονιστικού και νομικού πλαισίου», τονίζει ο κ. Θεοχάρης.
Οι σκέψεις και οι προοπτικές για τις ενδιάμεσες στάσεις
Όπως εξηγεί ο υφυπουργός Εξωτερικών μπορεί να προβλέπεται η απευθείας σύνδεση των δύο λιμανιών «ωστόσο το ενδεχόμενο ενδιάμεσων στάσεων δεν αποκλείεται και θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μελλοντικής εξέτασης, στο πλαίσιο σχετικής μελέτης σκοπιμότητας. Μια τέτοια προοπτική θα μπορούσε να ενισχύσει την τουριστική ανάπτυξη νησιωτικών προορισμών και να προσδώσει πρόσθετη δυναμική στη γραμμή. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τεχνικά δεδομένα, τη ζήτηση της αγοράς και τις επιχειρηματικές επιλογές των εταιρειών που θα αναλάβουν το εγχείρημα».
Η σχετική ανακοίνωση δεν δημιούργησε πανηγυρική ατμόσφαιρα στην πόλη, εξάλλου η Θεσσαλονίκη γνωρίζει ότι το πρότζεκτ δεν είναι ούτε καινούργιο, αλλά ούτε και εύκολο, όμως αντιμετωπίστηκε θετικά.
Τζιτζικώστας: Θετική εξέλιξη για την Ευρώπη, την Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη
Ο Επίτροπος της Ελλάδας στην ΕΕ Απόστολος Τζιτζικώστας, που ως περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας είχε παίξει σημαντικό ρόλο για να ξεκινήσει για πρώτη φορά η ακτοπλοϊκή διασύνδεση, μιλώντας στο iefimerida χαρακτηρίζει την επανεκκίνηση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Θεσσαλονίκης-Σμύρνης ως μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη για την Ευρώπη, την Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη. «Συμβαδίζει απόλυτα με τις προτεραιότητες της Κομισιόν και του χαρτοφυλακίου μου ως Επιτρόπου της ΕΕ για τις βιώσιμες μεταφορές και τον τουρισμό: στηρίζει την ενίσχυση των υποδομών και τη σύνδεση των ευρωπαϊκών λιμανιών με άλλα λιμάνια και ενισχύει τον τουρισμό της Βόρειας Ελλάδας. Ταυτόχρονα φέρνει πιο κοντά τους δύο λαούς, ενδυναμώνοντας τους δεσμούς που πρέπει να έχουν δύο γειτονικές χώρες. Επιπρόσθετα χαίρομαι γιατί η συγκεκριμένη σύνδεση αποτελεί τη συνέχεια αυτού που είχαμε υλοποιήσει ως διοίκηση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας τον Οκτώβριο του 2022. Με βάση ωστόσο αυτή τη σύντομη εμπειρία θα πρέπει ο σχετικός σχεδιασμός να εξασφαλίσει την οικονομική βιωσιμότητα, όπως επίσης και τη γρήγορη υλοποίηση. Έτσι ώστε η Θεσσαλονίκη και η Σμύρνη να έρθουν γρήγορα πιο κοντά».
Αγγελούδης: Προφανή οφέλη για την οικονομία της πόλης και ευρύτερα της βόρειας Ελλάδας
Από τη μεριά του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης σε δήλωσή του στο iefimerida τονίζει ότι «καταγράφεται κατ' αρχάς ως θετικό το γεγονός, πως η προώθηση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης Θεσσαλονίκης - Σμύρνης συμφωνήθηκε σε ανώτατο επίπεδο. Στην επίσκεψή μου στη Σμύρνη πριν μερικούς μήνες είχα θέσει το ζήτημα τόσο στον δήμαρχο της πόλης όσο και στον πρόεδρο του Επιμελητηρίου. Είχαμε συμφωνήσει στην ανάγκη επανεκκίνησης μιας γραμμής που θα συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη του τουριστικού ρεύματος και στη διευκόλυνση των εμπορικών μεταφορών, με την παράκαμψη των χερσαίων συνόρων», σημειώνει. Και προσθέτει ότι
«είναι σαφές πως πρέπει να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις και από τις δύο πλευρές, ώστε η γραμμή να καταστεί βιώσιμη, ανταγωνιστική και λειτουργική. Σε μια εποχή αναζήτησης σύγχρονων εφοδιαστικών αλυσίδων το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης θα ενισχύσει το ρόλο του ως στρατηγικού κόμβου μεταφορών, με προφανή οφέλη για την οικονομία της πόλης και ευρύτερα της βόρειας Ελλάδας. Ο δήμος Θεσσαλονίκης είναι έτοιμος να συμμετάσχει σε αυτό το διάλογο που αφορά και την επόμενη ημέρα της πόλης».