Έντονες αντιδράσεις προκαλεί εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με την πικροδάφνη, η οποία διαβιβάστηκε στα σχολεία της χώρας μέσω του υπουργείου Παιδείας.
Στο έγγραφο επισημαίνεται η τοξικότητα του φυτού και συστήνεται προληπτικά η απομάκρυνσή του από σχολικούς χώρους και άλλους δημόσιους χώρους όπου βρίσκονται παιδιά, στο πλαίσιο της πρόληψης πιθανής έκθεσης.
Η σύσταση αυτή προκάλεσε την αντίδραση της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΕΓΕΠ), η οποία εκφράζει την έντονη αντίθεσή της σε μια γενικευμένη απομάκρυνση του φυτού.
Οι αντιδράσεις των γεωτεχνικών
Σύμφωνα με την ΠΕΕΓΕΠ, η πικροδάφνη αποτελεί διαχρονικό και αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού τοπίου αλλά και του αστικού πρασίνου. Οι γεωτεχνικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό φυτό, που αντέχει σε συνθήκες ξηρασίας και ρύπανσης, ενώ συμβάλλει στη σταθεροποίηση των εδαφών και στην ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας.
Όπως υποστηρίζουν, η πρόταση για μαζική εκρίζωση εκατομμυρίων φυτών θα είχε σημαντικές οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Παράλληλα, θα επιβάρυνε σημαντικά τους προϋπολογισμούς των δήμων και του κράτους, ενώ θα οδηγούσε και σε απώλεια αστικού πρασίνου.
Οι ίδιοι σημειώνουν ότι, σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων, από περίπου 22.000 περιστατικά δηλητηρίασης παιδιών ηλικίας 0–14 ετών που καταγράφονται κάθε χρόνο, μόλις 78 σχετίζονται με φυτά ή μανιτάρια, ενώ μόνο τέσσερα περιστατικά αποδίδονται στην πικροδάφνη.
Επιπλέον τονίζουν ότι πολλά φυτά που υπάρχουν στο αστικό περιβάλλον διαθέτουν τοξικά μέρη ως φυσικό μηχανισμό άμυνας, επισημαίνοντας πως μια λογική καθολικής απομάκρυνσης θα οδηγούσε σε εκρίζωση μεγάλου μέρους της αυτοφυούς βλάστησης.
Τι προτείνουν αντί της απομάκρυνσης
Αντί για μαζική εκρίζωση της πικροδάφνης, οι γεωτεχνικοί προτείνουν ηπιότερα μέτρα, όπως:
- τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε χώρους όπου βρίσκονται παιδιά
- εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς
- ορθολογική διαχείριση φυτικού υλικού και υπολειμμάτων
- σύνταξη προδιαγραφών για τη διαμόρφωση σχολικών αυλών και παιδικών χώρων
Όπως επισημαίνουν, το πράσινο μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο βιοκλιματικής αναβάθμισης των σχολικών χώρων και ταυτόχρονα εκπαιδευτικό μέσο για τα παιδιά.
Τι αναφέρει το υπουργείο Υγείας
Από την πλευρά του, το υπουργείο Υγείας εστιάζει στους πιθανούς κινδύνους έκθεσης στο φυτό, ιδιαίτερα για τα παιδιά, τα οποία θεωρούνται πιο ευάλωτα λόγω του χαμηλότερου σωματικού βάρους, αλλά και της αυξημένης πιθανότητας τυχαίας επαφής ή κατάποσης.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η έκθεση στην πικροδάφνη μπορεί να προκύψει κυρίως από κατάποση φύλλων, ανθέων ή σπόρων, ενώ ενδέχεται να υπάρξουν και ερεθισμοί μέσω δερματικής επαφής. Επίσης, επισημαίνεται ότι ο καπνός από καύση κλαδιών του φυτού μπορεί να απελευθερώσει τοξικές αναθυμιάσεις.
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνη μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που επηρεάζουν το καρδιαγγειακό, το γαστρεντερικό και το νευρικό σύστημα, όπως ναυτία, εμετό, αρρυθμίες ή νευρολογικές διαταραχές, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση.
Τα μέτρα πρόληψης
Στο πλαίσιο της πρόληψης, το υπουργείο Υγείας συστήνει:
- απομάκρυνση πικροδάφνης από χώρους όπου βρίσκονται παιδιά
- ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και προσωπικού για τους κινδύνους του φυτού
- εκπαίδευση των παιδιών ώστε να αποφεύγουν την επαφή με αυτό
- σήμανση και περιορισμό πρόσβασης σε σημεία όπου υπάρχουν πικροδάφνες