Στην καρδιά του δεύτερου λιμανιού της Βουλιαγμένης, κρύβεται ένα από τα πιο επικίνδυνα υποθαλάσσια περάσματα της Μεσογείου.
Το λεγόμενο «Πηγάδι» της Βουλιαγμένης, ή αλλιώς «Πηγάδι του Διαβόλου», δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό γεωλογικό φαινόμενο. Είναι ένας τόπος που συνδυάζει την ομορφιά με τον κίνδυνο και, όπως αποδείχθηκε ξανά με τον θάνατο του 34χρονου δύτη, δεν συγχωρεί ούτε το παραμικρό λάθος.
Βουλιαγμένη: Η σορός του 34χρονου δύτη βρέθηκε μετά από μεγάλη επιχείρηση
Η υπόθεση άρχισε να εκτυλίσσεται το μεσημέρι της Κυριακής 22 Μαρτίου, όταν ο δύτης χάθηκε κατά τη διάρκεια κατάδυσης. Ο άνθρωπος που βρισκόταν μαζί του κατάφερε να επιστρέψει στην ακτή και ήταν εκείνος που σήμανε συναγερμό. Από εκείνη τη στιγμή ξεκίνησε μια μεγάλη επιχείρηση έρευνας, με το Λιμενικό να κινητοποιεί σκάφη, δύτες της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών, αλλά και εξειδικευμένους σπηλαιοδύτες από ιδιωτικές ομάδες. Παρά την άμεση ανταπόκριση, η φύση του σημείου έκανε κάθε προσπάθεια εξαιρετικά δύσκολη. Μετά από τέσσερις ημέρες, και ενώ την Τρίτη είχαν βρεθεί ένα βατραχοπέδιλο και ένα καταδυτικό σκούτερ, εντοπίστηκε η σορός του άτυχου 34χρονου σε βάθος περίπου 30 μέτρων.
Η επιχείρηση για την ανάσυρση της σορού αναμένεται να γίνει μέσα στα επόμενα 24ωρα μιας και απαιτείται λεπτομερής σχεδιασμός και χρήση ειδικών μειγμάτων αερίων στις μπουκάλες οξυγόνου, προσαρμοσμένων στις συνθήκες μεγάλου βάθους και περιορισμένου χώρου. Οι διασώστες αναμένεται να επιχειρήσουν με τέτοιο εξοπλισμό, με τις πληροφορίες να συγκλίνουν ότι, εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, η επιχείρηση θα πραγματοποιηθεί μέχρι το Σάββατο.
Το «Πηγάδι του Διαβόλου»: Το υποθαλάσσιο σπήλαιο της Βουλιαγμένης που δεν... συγχωρεί τα λάθη
Το σημείο όπου εκτυλίχθηκε η τραγωδία πρόκειται για μια κατακόρυφη τομή στον πυθμένα του κόλπου, σχεδόν στο κέντρο του όρμου, που ξεκινά σε βάθος περίπου 11 μέτρων. Με διαστάσεις 5,5 επί 6,5 μέτρα, κατεβαίνει σαν πεπλατυσμένος κύλινδρος μέχρι τα 28,5 μέτρα, οδηγώντας τον δύτη σε έναν κόσμο όπου η γεωμετρία του βυθού γίνεται απρόβλεπτη. Κατά την κάθοδο, εμφανίζεται ένας παράπλευρος διάδρομος, το λεγόμενο «παραπήγαδο», ένα στενό πέρασμα μόλις 1 έως 1,5 μέτρο πλάτος, που ξεκινά από τα 16 μέτρα και καταλήγει στο ίδιο βάθος. Από εκεί ξεδιπλώνεται ένα υποθαλάσσιο σπήλαιο με βορειοδυτική κατεύθυνση, το οποίο παρουσιάζει ένα παράδοξο φαινόμενο: καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, νερό εισρέει συνεχώς προς το εσωτερικό του.
Στο αρχικό στόμιο, η ροή μοιάζει σχεδόν ανύπαρκτη. Όσο όμως ο δύτης πλησιάζει τη στενή είσοδο του σπηλαίου, που δεν ξεπερνά το ένα μέτρο σε ύψος και το ενάμισι σε πλάτος, το φως εξαφανίζεται και η κατάσταση αλλάζει δραματικά. Η ροή γίνεται βίαιη και τυρβώδης, τόσο ισχυρή ώστε ακόμη και οι φυσαλίδες από την αναπνοή δεν ανεβαίνουν προς την επιφάνεια αλλά παρασύρονται προς τα έγκατα. Για περίπου δύο μέτρα από την είσοδο, ο άνθρωπος παύει να ελέγχει την πορεία του και γίνεται έρμαιο της δύναμης του νερού, μέχρι να φτάσει σε μια μεγάλη στρογγυλή αίθουσα όπου η ένταση μειώνεται.
Πώς το «Πηγάδι» μετατρέπεται σε παγίδα
Αυτό το φαινόμενο είναι που μετατρέπει το «Πηγάδι» σε παγίδα. Και είναι ακριβώς αυτό που εξετάζεται ως ένα από τα βασικά σενάρια για τον θάνατο του 34χρονου δύτη. Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι πιθανόν παρασύρθηκε από τα ισχυρά ρεύματα, οδηγούμενος σε κάποιο από τα στενά περάσματα του σπηλαίου. Από εκεί και πέρα, οι πιθανότητες μειώνονται δραματικά. Σε ένα περιβάλλον χωρίς φυσικό φως, με συνεχείς αλλαγές κατεύθυνσης και αυξανόμενο βάθος, ο αποπροσανατολισμός είναι σχεδόν αναπόφευκτος.
Οι πιο πρόσφατες εξερευνητικές αποστολές έχουν δείξει ότι το σπήλαιο εκτείνεται πολύ περισσότερο από όσο αρχικά πιστευόταν. Από το 2018, ομάδα δυτών με επικεφαλής τον Αντώνη Γράφα κατάφερε να φτάσει τα 145 μέτρα από την είσοδο, ανακαλύπτοντας «καμινάδες», δηλαδή κατακόρυφες τομές προς την επιφάνεια, καθώς και ένα δεύτερο στένεμα στα 120 μέτρα όπου η ροή ενισχύεται ξανά. Πέρα από αυτό το σημείο, το τοπίο αλλάζει με το βάθος να αγγίζει τα 44-45 μέτρα, ο βυθός γίνεται αμμώδης και ανοίγεται μια τεράστια αίθουσα που δεν μπορεί να φωτιστεί πλήρως ούτε με ισχυρούς φακούς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και ο εξοπλισμός υψηλών προδιαγραφών δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Ο 34χρονος διέθετε, σύμφωνα με πληροφορίες, σύστημα που του παρείχε επιπλέον παροχή οξυγόνου για αρκετές ώρες, καθώς και υποβρύχιο σκούτερ για ταχύτερη μετακίνηση. Ωστόσο, σε ένα περιβάλλον όπου τα ρεύματα μπορούν να ανατρέψουν κάθε σχεδιασμό, η τεχνολογία συχνά δεν αρκεί. Ακόμη ένα σενάριο που εξετάζεται είναι αυτό, σύμφωνα με το οποίο δεν αποκλείεται ο δύτης να εγκλωβίστηκε ή να έχασε τον προσανατολισμό του. Σε τέτοιες συνθήκες, ο πανικός μπορεί να αποδειχθεί μοιραίος, αυξάνοντας την κατανάλωση οξυγόνου και μειώνοντας τα περιθώρια διαφυγής. Το ενδεχόμενο τραυματισμού ή εμπλοκής εξοπλισμού παραμένει επίσης ανοιχτό. Το πιθανότερο σενάριο, σύμφωνα με έμπειρους δύτες, είναι ένας συνδυασμός όλων αυτών των παραγόντων. Ο θάνατος του 34χρονου έρχεται να υπενθυμίσει με τον πιο σκληρό τρόπο ότι κάτω από την επιφάνεια οι νόμοι αλλάζουν. Το «Πηγάδι του Διαβόλου» δεν είναι απλώς μια εύκολη περίπτωση για κατάδυση, αλλά μια δοκιμασία απέναντι σε δυνάμεις που δεν ελέγχονται. Και αυτή τη φορά, όπως και σε άλλες στο παρελθόν, ο άνθρωπος δεν κατάφερε να επιστρέψει.