Η επιλογή των ξύλων για το τζάκι παίζει σημαντικό ρόλο τόσο για τη διάρκεια της καύσης όσο και για τη θερμότητα που αποδίδεται στον χώρο.
Κάποια ξύλα είναι κατάλληλα για καύση με σκοπό να ζεσταθεί ένας χώρος και άλλα προορίζονται κυρίως ως προσάναμμα.
Τα πιο κατάλληλα ξύλα για τζάκι
Σύμφωνα με τον Γιώργο Μαντάνη, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, τμήμα Δασολογίας, Επιστημών Ξύλου & Σχεδιασμού, που μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, καλύτερα καυσόξυλα είναι η λευκή δρυς και το πουρνάρι, όπως και η ελιά.
Το ξύλο της δρυός, τονίζει ο καθηγητής, προτιμάται στις περισσότερες των περιπτώσεων, διότι αφενός μεν δίνει ωραία φλόγα, χωρίς προβλήματα και αφετέρου έχει μεγάλη διάρκεια καύσης. Μεγάλο ρόλο παίζει και η διαθεσιμότητα των καυσόξυλων. Έτσι, στα νησιά μας συνηθίζεται η ελιά, ενώ στις περιοχές που γειτονεύουν με την οροσειρά της Πίνδου η οξιά συναγωνίζεται τις δρύες.
Και η ελιά ως ξύλο με υψηλή πυκνότητα καίγεται πιο αργά και δίνει δυνατή και παρατεταμένη καύση, προσφέροντας θερμότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αντίθετα, μαλακά ξύλα, όπως το πεύκο καίγεται αρκετά πιο γρήγορα και ανάβει εύκολα για αυτό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προσάναμμα.
Τι χρησιμοποιούμε για προσάναμμα
Σύμφωνα με τον κ. Μαντάνη μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως προσάναμμα ή στα αρχικά στάδια της καύσης «μαλακή ξυλεία», δηλαδή πεύκο ή έλατο ή λεύκα που «αρπάζουν» πολύ εύκολα και δίνουν γρήγορα μεγαλύτερη φλόγα. Έχουν όμως το μειονέκτημα ότι μπορεί να «σκάνε». Γι' αυτό συνήθως προτιμάμε πιο κατάλληλο προσάναμμα, π.χ. λεπτά κλαδιά ή μικρά ξύλα που τοποθετούνται ανάμεσα στα κύρια καυσόξυλα για την έναρξη της καύσης ή και «πλακέτες προσανάμματος» που διατίθενται στο εμπόριο. Μετά, στην κύρια καύση χρησιμοποιούμε ξύλα πλατύφυλλων, όπως δρύες, οξιά, ελιά, πουρνάρι που έχουν μεγάλο βάρος, είναι πυκνά και καίγονται με ήρεμη και μακριά φλόγα. Γενικά, ξύλα με μικρή πυκνότητα, επειδή διαθέτουν μεγάλο ποσοστό κενών χώρων (άρα και οξυγόνο), καίγονται ευκολότερα από ξύλα μεγάλης πυκνότητας.
Τι πρέπει να προσέχουμε όταν ένα τζάκι έχει φωτιά
Όταν μιλάμε για τζάκι και καύση, μιλάμε για φωτιά με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Συνεπώς, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, σύμφωνα με το κ. Μαντάνη. Για λόγους ασφάλειας αλλά και καλύτερης απόδοσης συστήνει να προτιμούνται τα τζάκια με κλειστή εστία. Όπως αναφέρει, το σπινθηροβόλημα του τζακιού είναι σίγουρα ευχάριστο και ρομαντικό, αλλά μπορεί να αποβεί επικίνδυνο για τα χαλιά, τις μοκέτες, τα έπιπλα και το σπίτι μας καθώς το τρίξιμο των καυσόξυλων και το «σκάσιμό» τους προκαλούν εκσφενδονισμό αναμμένων κομματιών, γι' αυτό καλό είναι να τοποθετούμε ειδικό τζάμι ή και πλέγμα για προστασία. Επίσης, δεν αφήνουμε ποτέ χωρίς επίβλεψη το τζάκι, ειδικά αυτό με ανοιχτή εστία.
Επιπρόσθετα, πρέπει να αποφεύγεται η καύση παλιών επίπλων ή παλιών μοριοπλακών, ινοπλακών (MDF), κόντρα-πλακέ ή επενδεδυμένων με «μελαμίνες» προϊόντων, διότι περιέχουν συνθετικά υλικά και χημικές ουσίες που παράγουν τοξικές αναθυμιάσεις και επικίνδυνα καυσαέρια όταν καίγονται.