Τα υπόγεια ύδατα είναι το νερό που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της Γης, στα πετρώματα και στα στρώματα του υπεδάφους, αποτελώντας τη μεγαλύτερη πηγή πόσιμου νερού.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσφατες μετρήσεις της Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), περίπου το 53,9% των σταθμών μέτρησης υπόγειων υδάτων καταγράφονται σε καλή χημική κατάσταση, ενώ το 28,6% σε κακή.
Τα αποθέματα των υπόγειων υδάτων επηρεάζονται έντονα από την πολυετή ανομβρία και τη νιτρορύπανση (χρήση γεωργικών λιπασμάτων), ιδιαίτερα στις περιοχές της ανατολικής Ελλάδας.
Αναλυτικά η έκθεση
Το Εθνικό Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών Ελλάδας περιλαμβάνει 2.074 σταθμούς ελέγχου, όπως γεωτρήσεις, πηγές και φρέατα, μέσω των οποίων παρακολουθούνται 588 Υπόγεια Υδατικά Συστήματα σε ολόκληρη τη χώρα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ως προς την ποσοτική κατάσταση, το 58,3% των σταθμών κατατάσσεται σε καλή κατάσταση, το 28,4% σε κακή, ενώ για το 13,3% η κατάσταση χαρακτηρίζεται άγνωστη.
Ως προς την ποιοτική κατάσταση, το 53,9% των σταθμών κατατάσσεται σε καλή κατάσταση και το 28,6% σε κακή, ενώ στο 11,6% καταγράφονται υπερβάσεις που αποδίδονται σε φυσικά αίτια και για το 5,9% η κατάσταση χαρακτηρίζεται άγνωστη.
Πού υπάρχει το μεγαλύτερο πρόβλημα
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης, το 2025 εντάσσεται σε μια περίοδο τεσσάρων έως πέντε ετών ανομβρίας, με σημαντικές επιπτώσεις στα αποθέματα υπόγειου νερού, ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα της χώρας.
Οι επιπτώσεις καταγράφονται ιδιαίτερα στη Θεσσαλία, στην Ανατολική Πελοπόννησο, στην Κρήτη, στα νησιά του Αιγαίου, στη Θράκη, στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα και στη Μακεδονία.
Παράλληλα, οι λανθασμένες πρακτικές και οι ανθρωπογενείς πιέσεις επιτείνουν τα προβλήματα αποθεμάτων και επάρκειας, καθώς οι αντλήσεις υπερβαίνουν τον ετήσιο ρυθμό αναπλήρωσης των Υπόγειων Υδατικών Συστημάτων.
Στο μέτωπο της ποιότητας των υπόγειων υδάτων, τα κυριότερα προβλήματα που εντοπίζονται αφορούν:
- Τη νιτρορύπανση στις αγροτικές περιοχές.
- Τη θαλάσσια διείσδυση στους παράκτιους υδροφορείς, η οποία προκαλείται από την εντατική άντληση και συνδέεται με τη μείωση των αποθεμάτων λόγω ανομβρίας.
- Την ανθρωπογενούς προέλευσης ποιοτική επιβάρυνση από ιχνοστοιχεία ή/και οργανικές ενώσεις στην Αττική, στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία.
Παράλληλα, σε ορισμένες περιπτώσεις οι υπερβάσεις των παραμετρικών τιμών σχετίζονται με το γεωλογικό υπόβαθρο των εξεταζόμενων περιοχών, κυρίως στη Μακεδονία.