Ένα από τα πιο εμβληματικά έθιμα της Δυτικής Αττικής, ο ιστορικός «Χορός της Τράτας», αναβιώνει και φέτος στα Μέγαρα.
Οι Μεγαρίτισσες φορούν τα παραδοσιακά «κατηφένια» και στήνουν τον μεγάλο κυκλικό χορό στην πλατεία του Αγίου Ιωάννη του «Χορευταρά».
Η αναβίωση ενός ζωντανού συμβόλου
Πιστός στο ραντεβού του, ο Δήμος Μεγαρέων σε συνεργασία με τοπικούς λαογραφικούς συλλόγους και χορευτικούς ομίλους, διοργανώνεται την Τρίτη του Πάσχα, 14 Απριλίου 2026, στις 18:30, την καθιερωμένη αναβίωση του εθίμου στην πλατεία Αγίου Ιωάννη Γαλιλαίου, γνωστή ως πλατεία του Αγίου Ιωάννη του Χορευταρά. Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.
Η πρόσκληση προς τους πολίτες φέρει την υπογραφή του δημάρχου Μεγαρέων, Παναγιώτη Ι. Μαργέτη, ενώ η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό.
Το έθιμο που ενώνει γενιές
Ο «Χορός της Τράτας» αποτελεί το καθιερωμένο πασχαλινό έθιμο της πόλης, το οποίο πραγματοποιείται κάθε χρόνο την Τρίτη του Πάσχα και συγκεντρώνει κατοίκους και επισκέπτες. Η ημέρα ξεκινά το πρωί με τα παιδικά τμήματα, που με τη ζωντάνια και το χαμόγελό τους δίνουν τον παλμό της γιορτής, και κορυφώνεται το απόγευμα με τους ενήλικες, συνεχίζοντας μια παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά. Είναι μια μέρα γεμάτη μνήμες, συγκίνηση και αυθεντική χαρά, γιατί στα Μέγαρα οι παραδόσεις δεν ξεχνιούνται, ζουν και ενώνουν.
Πρόκειται για έναν μοναδικό χορό σε ολόκληρη την Ελλάδα, που έχει τις βάσεις του στην εποχή της Τουρκοκρατίας, ενώ οι ρίζες του ξεκινούν από τα αρχαία χρόνια όπως πολλοί αναφέρουν.
Ιστορικά και επιστημονικά στοιχεία δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα, με αποτέλεσμα μελετητές της λαϊκής μας παράδοσης και λαογράφοι να αναφέρονται μόνο στην προφορική παράδοση.
Αυτή, θέλει τον χορό να καθιερώθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όταν οι Μεγαρείς, προσπαθώντας να διατηρήσουν αναλλοίωτα τα θρησκευτικά τους έθιμα στον χρόνο, ζήτησαν από τον Τούρκο διοικητή να ξαναχτίσουν την εκκλησία. Η άδεια, τους δόθηκε με την προϋπόθεση να τελειώσουν το εκκλησάκι μέσα σε μια μόνο ημέρα. Έτσι λοιπόν οι Μεγαρίτες με σύμμαχο την πίστη τους στον Θεό, κατάφεραν να χτίσουν μέχρι την δύση του ήλιου το εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη του οποίου έδωσαν και το προσωνύμιο Χορευταράς (στην τοποθεσία που βρίσκεται ακόμα και σήμερα). Για να γιορτάσουν το γεγονός, οι κοπέλες έπιασαν τον χορό πιάνοντας τα χέρια τους χιαστί όπως χορεύεται και σήμερα.
Τα Ρουσάλια: Το έθιμο της Δευτέρας του Πάσχα
Την προηγούμενη ημέρα, Δευτέρα του Πάσχα, πραγματοποιήθηκε ένα ακόμη ιστορικό έθιμο: τα Ρουσάλια. Πρόκειται για έθιμο αγερμού, με ρίζες στην αρχαία Ελλάδα.
Ομάδες νέων ανδρών γυρίζουν τις γειτονιές τραγουδώντας και χορεύοντας κυκλικά. Επί Τουρκοκρατίας, τα έσοδα από το έθιμο προσφέρονταν στον αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας. Οι ομάδες ξεκινούν από τις 8 το πρωί και περιδιαβαίνουν την πόλη μέχρι περίπου τις 3 το μεσημέρι, με τον χορό να γίνεται στα σταυροδρόμια ώστε να τον βλέπουν όσο περισσότεροι γίνεται. Ο πρώτος του χορού κρατά μεταξωτό μαντήλι και λουλουδένιο σταυρό, ενώ ο τελευταίος κρατά στολισμένο καλάθι, το «καρτάλι», το οποίο τοποθετείται στο κέντρο του κύκλου. Μετά το τέλος του χορού, οι νοικοκυρές προσφέρουν χρήματα, κουλούρια ή πασχαλινά αυγά για τον έρανο.