Η μεγάλη πυρκαγιά γύρω από το Πόρτο Γερμενό απειλεί μια από τις σημαντικότερες και πιο δύσβατες δασικές ζώνες.
Οι φλόγες εξαπλώθηκαν σε μια περιοχή όπου συναντώνται οι ορεινοί όγκοι του Κιθαιρώνα και του Πατέρα, σχηματίζοντας ένα εκτεταμένο «μωσαϊκό» από πευκοδάση, ελατοσκέπαστες κορυφές, θαμνώδεις εκτάσεις, χαράδρες και διάσπαρτους οικισμούς.
Η φωτιά συνεχίζει το Σάββατο την καταστροφική πορεία της, με ενεργά μέτωπα προς τον Κιθαιρώνα και την Ψάθα, ενώ οι θυελλώδεις άνεμοι δυσχέραιναν τις επιχειρήσεις των εναέριων μέσων και προκαλούσαν συνεχείς αναζωπυρώσεις. Κατοικίες παραδόθηκαν στις φλόγες και εκδόθηκαν μηνύματα του 112 για απομάκρυνση κατοίκων προς ασφαλέστερες περιοχές.
Ο Κιθαιρώνας στο επίκεντρο της απειλής
Το βουνό που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το Πόρτο Γερμενό είναι ο Κιθαιρώνας, ένας επιβλητικός ορεινός όγκος που χωρίζει την Αττική από τη Βοιωτία και υψώνεται έως τα 1.409 μέτρα. Οι νότιες και δυτικές πλαγιές του κατεβαίνουν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα, περιβάλλοντας τον κόλπο του Πόρτο Γερμενού.
Οι χαμηλότερες πλαγιές του καλύπτονται κυρίως από πεύκη, σχίνα, πουρνάρια και πυκνή θαμνώδη βλάστηση. Όσο αυξάνεται το υψόμετρο, εμφανίζονται συστάδες κεφαλληνιακής ελάτης, οι οποίες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα φυσικά χαρακτηριστικά του βουνού.
Νότια και νοτιοανατολικά του Πόρτο Γερμενού απλώνεται ο ορεινός όγκος του Πατέρα. Το βουνό εκτείνεται από την περιοχή της Οινόης και της Μάνδρας έως τις ακτές της Ψάθας, με την υψηλότερη κορυφή του να φτάνει περίπου τα 1.132 μέτρα.
Οι δυτικές απολήξεις του κατεβαίνουν προς τον Κορινθιακό Κόλπο, ανάμεσα στην Ψάθα και στο Πόρτο Γερμενό. Πρόκειται για μια εκτεταμένη φυσική ζώνη, καλυμμένη σε μεγάλο βαθμό από πεύκα, ενώ σε μεγαλύτερα υψόμετρα εμφανίζονται έλατα και μικρά ορεινά λιβάδια.
Η κίνηση της φωτιάς προς την Ψάθα έφερε τις φλόγες κοντά στις βορειοδυτικές πλαγιές του Πατέρα. Η περιοχή συνδέεται με βαθιές ρεματιές και πυκνούς θαμνώνες, οι οποίοι μπορούν να λειτουργήσουν σαν φυσικοί διάδρομοι εξάπλωσης. Η εκκένωση της Ψάθας αποτυπώνει τον κίνδυνο τόσο για τις κατοικίες όσο και για τη δασική ενδοχώρα που αρχίζει αμέσως πίσω από την παραλιακή ζώνη.
Μια ενιαία δασική ζώνη από τη Βοιωτία έως τη Δυτική Αττική
Η μεγάλη δυσκολία της συγκεκριμένης πυρκαγιάς είναι ότι δεν κινείται μέσα σε μια απομονωμένη δασική έκταση. Ο Κιθαιρώνας, το όρος Πατέρας και οι παράκτιες πλαγιές του Πόρτο Γερμενού και της Ψάθας σχηματίζουν μια σχεδόν συνεχόμενη ζώνη φυσικής βλάστησης.
Ανάμεσα στα πευκοδάση παρεμβάλλονται εξοχικές κατοικίες, μικροί οικισμοί, ελαιώνες, παλαιές αγροτικές εκτάσεις και στενοί δρόμοι. Πρόκειται για μια χαρακτηριστική ζώνη μίξης δάσους και κατοικίας, όπου μια δασική πυρκαγιά μπορεί μέσα σε ελάχιστο χρόνο να μετατραπεί σε απειλή για ανθρώπους, σπίτια και υποδομές.
Το έντονο ανάγλυφο επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Οι απότομες ανηφόρες επιταχύνουν την κίνηση της φωτιάς, ενώ οι χαράδρες διοχετεύουν τον θερμό αέρα και τις φλόγες προς τις κορυφογραμμές. Παράλληλα, η αλλαγή της κατεύθυνσης των ανέμων μπορεί να μετακινήσει αιφνιδιαστικά το ενεργό μέτωπο από τη μία πλαγιά στην άλλη.
Τι κινδυνεύει να χαθεί
Πέρα από τις κατοικίες και τις ανθρώπινες περιουσίες, η πυρκαγιά κατατρώει ώριμα πευκοδάση, ορεινούς θαμνώνες και τμήματα της ελατοσκέπαστης ζώνης του Κιθαιρώνα. Η καταστροφή αυτών των εκτάσεων δεν περιορίζεται στην απώλεια των δέντρων.
Μετά τη φωτιά, οι γυμνές και απότομες πλαγιές γίνονται ευάλωτες στη διάβρωση και στις πλημμύρες, καθώς το έδαφος δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει αποτελεσματικά το νερό της βροχής. Παράλληλα χάνονται καταφύγια άγριας ζωής και διακόπτεται η φυσική συνέχεια των δασικών οικοσυστημάτων.
Τα Γεράνεια Όρη βρίσκονται νοτιότερα, προς το Αλεποχώρι και το Λουτράκι, και δεν αποτελούν, αυτήν τη στιγμή, το κύριο πεδίο της πυρκαγιάς. Ωστόσο, μια πιθανή επέκταση προς τα νότια θα μεγάλωνε τον κίνδυνο.