Το να βάζεις τη καρέκλα σου στη θέση της πριν σηκωθείς από ένα γεύμα στο τραπέζι μπορεί να φαίνεται ασήμαντο ωστόσο, αυτή η μικρή συνήθεια ενδιαφέρει τους ψυχολόγους.
- Η τακτοποίηση της καρέκλας, αν και φαινομενικά ασήμαντη, εντάσσεται σε άγραφους κοινωνικούς κανόνες. Θεωρείται ένδειξη καλών τρόπων, υπευθυνότητας και σεβασμού προς τους άλλους που θα χρησιμοποιήσουν τον χώρο, προκαλώντας το ενδιαφέρον κοινωνιολόγων και ψυχολόγων.
- Η συνήθεια αυτή συνδέεται άμεσα με το χαρακτηριστικό της ευσυνειδησίας, σύμφωνα με το ψυχολογικό μοντέλο των «Big Five». Το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό αφορά την αίσθηση τάξης, οργάνωσης, αξιοπιστίας και την προσοχή στις συνέπειες των πράξεων.
- Η επαναληψιμότητα της συμπεριφοράς σε διαφορετικά πλαίσια την καθιστά ψυχολογικά αποκαλυπτική. Υποδεικνύει μια γενικότερη τάση για τάξη, κοινωνική ευαισθησία και τη θέληση για επίτευξη μακροπρόθεσμων στόχων μέσα από ψύχραιμες επιλογές.
- Τα ευσυνείδητα άτομα επιδεικνύουν επιμέλεια, αξιοπιστία και αυτοέλεγχο στην εργασία τους. Διαθέτουν ισχυρή ικανότητα αυτορρύθμισης και ελέγχου των παρορμήσεών τους, υιοθετώντας σπανιότερα επικίνδυνες συμπεριφορές όπως το κάπνισμα ή η υπερκατανάλωση αλκοόλ.
Οι ψυχολόγοι την θεωρούν μερικές φορές έκφραση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών της προσωπικότητας.
Οταν σπρώχνεις την καρέκλα προς το τραπέζι
Το να τελειώνει κανείς το γεύμα του, να σηκώνεται και να σπρώχνει την καρέκλα του προς το τραπέζι, είναι μια συμπεριφορά πολύ ασήμαντη για να αποκαλύψει οτιδήποτε για ένα άτομο και αν εξεταστεί μεμονωμένα, αυτό ισχύει πράγματι.
Ωστόσο αυτή η διακριτική κίνηση εντάσσεται σε ένα σύνολο σιωπηρών κοινωνικών κανόνων που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της συνύπαρξης.
Στις καντίνες, τα εστιατόρια ή τους χώρους εργασίας, το να τακτοποιεί κανείς συστηματικά την καρέκλα του θεωρείται συχνά απλώς ένδειξη καλών τρόπων. Ομως, αυτή η μικρή συνήθεια προκαλεί το ενδιαφέρον τόσο των κοινωνιολόγων όσο και των ψυχολόγων, οι οποίοι βλέπουν τέτοιου είδους συνήθειες ως πιθανές εκφράσεις τάξης, υπευθυνότητας και σεβασμού προς όσους θα χρησιμοποιήσουν τον ίδιο χώρο στη συνέχεια.
Το ψυχολογικό μοντέλο των «Big Five»
Ένα άτομο που τακτοποιεί πάντα την καρέκλα του φαίνεται να έχει μια προσωπικότητα που χαρακτηρίζεται από ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό: τη συνείδηση. Αυτό το χαρακτηριστικό ανήκει στα «Big Five», ένα ψυχολογικό μοντέλο σύμφωνα με το οποίο όλα τα άτομα διαθέτουν τα ίδια πέντε χαρακτηριστικά προσωπικότητας: την ανοιχτότητα στις εμπειρίες, την εξωστρέφεια, την ευγένεια, τον νευρωτισμό και τη συνείδηση.
Όπως εξηγεί ο ιστότοπος Psychologies, ο όρος αυτός αναφέρεται στο «αίσθημα της τάξης, της οργάνωσης, της αξιοπιστίας και της προσοχής στις συνέπειες των πράξεών μας». «Αυτό το χαρακτηριστικό συνδέεται στενά με το αίσθημα ευθύνης, την προσοχή προς τους άλλους και τον σεβασμό των κοινωνικών κανόνων», επισημαίνουν επίσης ψυχολόγοι σε μια αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Pubmed Central. Ωστόσο, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Κάποιος μπορεί να τακτοποιήσει την καρέκλα του επειδή του το έμαθαν στο σπίτι, στο σχολείο ή στη δουλειά, είτε από αισθητική προτίμηση είτε απλώς από συνήθεια.
Τάση για τάξη και κοινωνική ευαισθησία
Αυτό που κάνει αυτή τη συμπεριφορά πιο αποκαλυπτική είναι κυρίως η επανάληψή της σε διαφορετικά πλαίσια.
Ένα άτομο που έχει την τάση να τακτοποιεί ό,τι χρησιμοποιεί, να καθαρίζει μετά από αυτό και να απομακρύνει τα αντικείμενα από τους κοινόχρηστους χώρους, μπορεί να επιδεικνύει μια τάση για τάξη, κοινωνική ευαισθησία, βούληση να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους του και να σκέφτεται με ψυχραιμία τις επιλογές του. Τα άτομα που είναι ευσυνείδητα στην καθημερινή τους ζωή είναι εξίσου ευσυνείδητα και στην εργασία τους, επιδεικνύοντας γενικά επιμέλεια, αξιοπιστία, οργανωτικό πνεύμα και αυτοέλεγχο.
«Ένα ευσυνείδητο άτομο διαθέτει επίσης ικανότητα αυτορρύθμισης και ελέγχου των παρορμήσεών του», εξηγεί το εξειδικευμένο περιοδικό Psychology Today, το οποίο αναφέρεται μάλιστα σε άτομα «που είναι λιγότερο πιθανό να υιοθετήσουν επικίνδυνες συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ».