Σοβαρότατες ζημιές υπέστη κτίριο στις εγκαταστάσεις της Αχάϊα Κλάους (Achaia Clauss) στην Πάτρα, από πυρκαγιά που ξέσπασε τα ξημερώματα του Σαββάτου.
Η καταστροφική φωτιά στην ιστορική οινοποιία εκδηλώθηκε την ίδια ημέρα που το Castro Clauss είχε προγραμματίσει να ανοίξει τις πύλες του για τον «Ανοιχτό Τρύγο 2026».
Οι φλόγες κατέστρεψαν ολοσχερώς το κτίριο του «Πύργου» και το ιστορικό Ρολόι, ενώ τα αίτια διερευνώνται από το Ανακριτικό Κλιμάκιο Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού.
Ιδιώτης εμπειρογνώμονας στην έρευνα
Εκτός της έρευνας της Πυροσβεστική Υπηρεσίας κρίθηκε απαραίτητη και η συνδρομή εξωτερικού συνεργάτη.
Έτσι, σύμφωνα με πληροφορίες του Patrapress η ΠΥ ανέθεσε σε ιδιώτη πραγματογνώμονα από την Πάτρα το να ελέγξει τον χώρο της φωτιάς και να συντάξει την δική του έκθεση, ασχέτως του πορίσματος που θα βγάλει η Υπηρεσία.
Βραχυκύκλωμα η πρώτη εκτίμηση
Ήδη, ο εντεταλμένος πραγματογνώμονας έκανε την πρώτη έρευνα στον χώρο της πυρκαγιάς το απόγευμα του Σαββάτου, βγάζοντας κάποια πρώτα συμπεράσματα.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Achaia Clauss, η φωτιά κατέστρεψε το εσωτερικό του κτιρίου υποδοχής και φιλοξενίας, της Κάβας Δανιηλίδος, καθώς και του παρακείμενου πύργου και του ιστορικού ρολογιού, ενώ το ιστορικό αρχείο και το Αυτοκρατορικό Κελλάρι με τις παλαιές σοδειές παραμένουν άθικτα.
Στο Αυτοκρατορικό Κελλάρι φυλάσσονται οι ιστορικές σοδειές της Achaia Clauss και ορισμένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια της ελληνικής οινικής ιστορίας.
Το Κελλάρι 10, γνωστό ως Imperial Cellar, συνδέθηκε ιστορικά με την επίσκεψη της αυτοκράτειρας Ελισάβετ της Αυστροουγγαρίας, της περίφημης Σίσσυ, το 1885. Εκεί φυλάσσονται βαρέλια Μαυροδάφνης με αφετηρία το 1873 και δεκάδες ιστορικά βαρέλια αφιερωμένα σε προσωπικότητες που πέρασαν από το οινοποιείο.
Από τη Δευτέρα θα μεταβεί εκ νέου κλιμάκιο για την πλήρη και αναλυτική καταγραφή όλων των ζημιών, ώστε να υπάρξει σαφής εικόνα και να δρομολογηθούν άμεσα οι απαιτούμενες παρεμβάσεις
Πάντως, οι πρώτες εκτιμήσεις της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, οδηγούν στο ότι η αιτία της φωτιάς είναι βραχυκύκλωμα.
Έμπειροι αξιωματικοί έλεγαν στο Patrapress ότι το σενάριο αυτό ενισχύουν δύο στοιχεία:
- Η παλαιότητα του ηλεκτρολογικού δικτύου
- Η υπερφόρτωσή του αν υπήρχε προετοιμασία για την δράση “Ανοικτού Τρύγου” της επόμενης μέρας.
Σε κάθε περίπτωση τίθεται θέμα ασφάλειας του χώρου, συχνότητας συντήρησης και βέβαια της παλαιότητας της υποδομής.
Συγκίνηση και οργή για τη φωτιά
Η καταστροφή στην Achaia Clauss ουσιαστικά έκανε στάχτη ένα κομμάτι της ιστορίας της Πάτρας.
Σοκ, θλίψη αλλά και ένα ξέσπασμα αναμνήσεων κατακλύζουν τα κοινωνικά δίκτυα τις τελευταίες ημέρες καθώς το εμβληματικό «Οινόκαστρο» της Πάτρας, ένας τόπος ταυτισμένος με την ταυτότητα, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της Αχαΐας.
Δημόσια πρόσωπα, βουλευτές, φορείς και εκπρόσωποι του πολιτισμού εξέφρασαν την θλίψη τους αλλα και την συμπαράστασή τους στους κατοίκους της Πατρας και τους ιδιοκτήτες της οινοποιίας.
«Η Αχαΐα Clauss είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας – Η Πολιτεία θα σταθεί έμπρακτα στο πλευρό της» δήλωσε ο Υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσονας Φωτήλας. « Η Achaia Clauss (Αχαΐα Κλάους), είναι και θα παραμείνει κομμάτι της ταυτότητάς μας, της ιστορικής μνήμης, του παρόντος και του μέλλοντός μας. Η σημερινή δοκιμασία οφείλει να την αναδείξει ακόμα πιο δυνατή, ακόμα πιο παραγωγική, ακόμα πιο σημαντική. Και εμείς οφείλουμε να σταθούμε στο πλευρό της. Και θα το κάνουμε» τόνισε.
Η πρόεδρος του ΕΟΤ, Άντζελα Γκερέκου, εξέφρασε τη βαθιά της θλίψη για το πλήγμα στο αρχαιότερο οινοποιείο της χώρας, αναρτώντας στιγμιότυπα από παλαιότερες επισκέψεις της στους ιστορικούς χώρους και τα εμβληματικά βαρέλια του συγκροτήματος.
«Όταν χάνεται ένα τέτοιο κτίριο, δεν χάνονται μόνο πέτρες και ξύλα. Χάνεται ένα κομμάτι από τη μνήμη ενός τόπου», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την Achaia Clauss ως «ζωντανό κομμάτι της ιστορίας της Πάτρας» και ως μοναδικό σημείο πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Η ιστορία της διάσημης οινοποιίας
Το 1859, ο Γουσταύος Κλάους, εκπρόσωπος της εταιρείας «Φελς και Σία», προχώρησε στην αγορά έκτασης 82,6 στρεμμάτων, στην περιοχή του Ριγανόκαμπου, από τον κτηματία και σταφιδαποθηκάριο Γεώργιο Κωστάκη.
Η ίδρυση της εταιρείας, το 1861, συνέπεσε χρονικά με περίοδο γενικευμένης αστάθειας στο ελληνικό κράτος, χαρακτηριζόμενη από το κενό εξουσίας κατόπιν της εξώσεως του βασιλέα Όθωνος και εν αναμονή του διαδόχου αυτού, καθώς και γενικότερων ζητημάτων ασφαλείας και διαφύλαξης της δημόσιας τάξεως. Ως αποτέλεσμα, η οινοποιία αποτέλεσε συχνό στόχο επιθέσεων ληστών, ενώ και ο ίδιος ο Κλάους υπήρξε στόχος ενεδρών. Το γεγονός αυτό εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, την εξωτερική όψη «οχυρού» κάστρου, του κτιριακού συγκροτήματος, με επίκεντρο τον κεντρικό πύργο, που καταστράφηκε από την φωτιά.
Το 1872 οι ιδιοκτήτες της Φελς και Σια, ο Θεόδωρος Χάρμπουργκερ και ο Γουσταύος Κλάους αποφάσισαν να ιδρύσουν την εταιρεία «Αχάϊα Ανώνυμη Εταιρεία Οινοποιΐας». Έως το 1908 η εταιρεία επικεντρώθηκε στην παραγωγή ευγενών κρασιών, όπως η «Μαυροδάφνη», καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, στην παραγωγή «Δεμέστιχας».
Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου η εταιρία πουλήθηκε και το το 1920 πέρασε στα χέρια του Βλάσση Αντωνόπουλου. Από τότε - και με ένα μικρό διάλειμμα την περίοδο της Κατοχής - η εταιρεία αναπτύχθηκε ραγδαία. Το αποκορύφωμα έφτασε το 1955 όταν την επιχείρηση ανέλαβε ο Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος, ο οποίος εφοδίασε με νέα μηχανήματα το οινοποιείο ενώ φρόντισε και για την πρόσληψη ειδικών επιστημόνων. Το 1983 η εταιρεία έθεσε σε λειτουργία το νέο εμφιαλωτήριο. Το 1997 την θέση του προέδρου και του διευθύνοντα συμβούλου ανέλαβε ο Νίκος Καραπάνος.
Η Αχάια Κλάους με το πέρασμα των χρόνων έχει τιμηθεί με 15 μεγάλα βραβεία, 51 χρυσά μετάλλια, 38 αργυρά και 32 διπλώματα.
Διάσημοι επισκέπτες
Όλα αυτά τα χρόνια η Αχάια Κλάους έχει γνωρίσει μεγάλες δόξες. Μερικές σημαντικές προσωπικότητες που επισκέφτηκαν το οινοποιείο: ο Όττο φον Μπίσμαρκ, ο Φραντς Λιστ, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, η Μελίνα Μερκούρη, η αυτοκράτειρα Σίσσυ της Αυστρίας, ο στρατηγός Μοντγκόμερι, ο Αλεξάντερ Φλέμινγκ, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο Παύλος Κουντουριώτης, ο Αριστοτέλης Ωνάσης, ο Ομάρ Σαρίφ καθώς και οι Βασιλείς Γουσταύος Αδόλφος της Σουηδίας, Γεώργιος Α΄, Κωνσταντίνος Α΄, Γεώργιος Β΄ και οι βασίλισσες Αλεξάνδρα της Μεγάλης Βρετανίας, Λουίζα της Σουηδίας και οι βασίλισσες Όλγα και Σοφία της Ελλάδας καθώς και η πριγκίπισσα Μαρία Βοναπάρτη.