Η πρόθεση της κυβέρνησης να απαγορεύσει τα ηλεκτρικά πατίνια σε ανήλικους συνδέεται με τα εκατοντάδες ατυχήματα αλλά και την τάση που κυριαρχεί στην Ευρώπη.
Όποιος περπατά στους δρόμους της Αθήνας τα τελευταία χρόνια εντοπίζει το πρόβλημα. Στην προσπάθειά τους να παρακάμψουν τη συχνά απελπιστική κίνηση και να μειώσουν τον χρόνο μετακίνησης, χιλιάδες πολίτες καβαλούν ηλεκτρικά πατίνια και περνούν από υποδομές που είναι φτιαγμένες είτε για αυτοκίνητα είτε για πεζούς.
Οι πιο προσεκτικοί φορούν κράνος, σέβονται το όριο των 25 χλμ./ώρα και σταματούν στα κόκκινα φανάρια. Οι πιο επιπόλαιοι, συχνά νέοι που «βράζει το αίμα τους» και νιώθουν ότι επιτέλους έχουν το όχημα που πάντα ονειρεύονταν, δεν κάνουν τίποτα από τα παραπάνω και ενίοτε παρατούν τα πατίνια από τις εφαρμογές κυριολεκτικά όπου βρουν.
Εκατοντάδες τα ατυχήματα με τα ηλεκτρικά πατίνια
Σε κάθε τέτοια διαδρομή, ένα μικρό λάθος μπορεί να οδηγήσει σε ατύχημα. Δεν πρόκειται για κινδυνολογία αλλά για διαπίστωση που βασίζεται σε επίσημα στοιχεία.
O oρθοπαιδικός χειρουργός, διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνης Αγγουλές, είπε πως το 2025 καταγράφηκαν 400 ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια τα οποία οδηγούσαν ανήλικοι, οι μισοί εκ των οποίων χρειάστηκε να νοσηλευθούν.
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης εξήγγειλε σήμερα στη Βουλή την κατάθεση νομοσχεδίου σε συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη που θα προβλέπει την απαγόρευση της χρήσης των εν λόγω οχημάτων από ανήλικους και την επιβολή κυρώσεων σε εταιρείες που πωλούν πατίνια με ισχύ μεγαλύτερη του επιτρεπόμενου ορίου.
«Η κατάσταση στα επείγοντα είναι πάρα πολύ άσχημη. Μεταφέρονται πάρα πολλοί ανήλικοι τραυματισμένοι», είπε ο κ. Κυρανάκης.
Και η Ευρώπη προσπαθεί να βάλει τάξη στα ηλεκτρικά πατίνια
Το πρόβλημα δεν είναι ελληνικό. Ακόμα και σε ευρωπαϊκές χώρες με καλύτερες υποδομές και κουλτούρα πολλών δεκαετιών στη χρήση οχημάτων ήπιας μετακίνησης, τα ατυχήματα είναι συχνά. Για παράδειγμα, στην Ιταλία το 2022 16 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 2.929 τραυματίστηκαν.
Τα κράτη προσπαθούν να ρυθμίσουν το τοπίο, ώστε αφενός να αποφεύγονται τα ατυχήματα, αφετέρου να υπάρχει πλαίσιο, βάσει του οποίου θα μπορεί να απονέμεται δικαιοσύνη, όταν αυτό απαιτείται.
Καθώς δεν υπάρχει ενιαία νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ, κάθε χώρα θεσπίζει τη δική της νομοθεσία. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είτε απαγορεύουν εντελώς τη χρήση ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους στους δημόσιους δρόμους, είτε ορίζουν αρκετά αυστηρά όρια.
Ο ιστότοπος electricscooterguides.com έχει χαρτογραφήσει τι ισχύει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εν έτει 2026.
Μερικά παραδείγματα:
- Φινλανδία: Από το 2025 απαγορεύεται στα παιδιά κάτω των 15 ετών να χρησιμοποιούν ηλεκτρικά πατίνια στους δημόσιους δρόμους.
- Ισπανία: Αυστηροποίησε το πλαίσιο τον περασμένο Ιανουάριο, με ελάχιστη ηλικία τα 16 έτη, υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης και εγγραφή σε ειδικό μητρώο με πινακίδα κυκλοφορίας ή κωδικό QR. Επίσης, απαιτείται η χρήση ειδικού γιλέκου.
- Ιταλία: Ελάχιστη ηλικία τα 16 έτη, υποχρεωτική χρήση κράνους, ασφαλιστική κάλυψη και πινακίδες κυκλοφορίας.
- Ολλανδία: Επιτρέπονται μόνο εγκεκριμένοι τύποι ηλεκτρικών πατινιών, με ελάχιστη ηλικία τα 16 έτη.
- Βέλγιο: Έχει υιοθετήσει το ηλικιακό όριο των 16 ετών.
- Γερμανία: Οι οδηγοί πρέπει γενικά να είναι τουλάχιστον 14 ετών, με όριο ταχύτητας τα 20 χλμ./ώρα και υποχρεωτική ασφάλιση.
- Γαλλία: Ελάχιστη ηλικία τα 14 έτη, όριο ταχύτητας τα 25 χλμ./ώρα και υποχρεωτική ασφάλιση.
Υπάρχει, επίσης, η ειδική περίπτωση του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου τα ιδιωτικά ηλεκτρικά πατίνια είναι σε μεγάλο βαθμό παράνομα στους δημόσιους δρόμους για όλους, ακόμα και για ενήλικες. Μόνο όσα ανήκουν σε πλατφόρμες ενοικίασης επιτρέπονται σε ορισμένες περιοχές.
Η ελληνική ιδιαιτερότητα με τα ηλεκτρικά πατίνια
Η κυβέρνηση δρομολογεί την αυστηρή ρύθμιση της χρήσης ηλεκτρικών πατινιών και την απαγόρευσή τους σε ανήλικους, όμως σε πόλεις με ελάχιστες έως ανύπαρκτες υποδομές για ελαφριά κινητικότητα οι νόμοι συνήθως δεν αρκούν για να λυθεί ένα τέτοιο πρόβλημα.
Σε πολλές από τις παραπάνω ευρωπαϊκές χώρες προβλέπεται νόμιμη χρήση ηλεκτρικών πατινιών ακριβώς όπου επιτρέπονται τα ποδήλατα. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις αλλά και σε ορισμένες ελληνικές -τα Τρίκαλα και η Καλαμάτα είναι δύο παραδείγματα-, ανάμεσα στα πεζοδρόμια που είναι κατασκευασμένα για πεζούς και τους δρόμους όπου κυκλοφορούν βαριά οχήματα, υπάρχει μια μεσαία ζώνη κινητικότητας ακριβώς για οχήματα όπως τα ποδήλατα και τα ηλεκτρικά πατίνια.
Για πολλούς λόγους, που έχουν να κάνουν και με τις μεγάλες κλίσεις σε αρκετά σημεία, στην Αθήνα τέτοιες ζώνες είναι σπάνιες και συνεπώς η εφαρμογή ακόμα και ενός καλού ρυθμιστικού πλαισίου θα πρέπει να γίνεται σε ένα ελάχιστα κατάλληλο πεδίο.