Κάποια μέρα μια μαθήτρια μουντζούρωσε έναν τοίχο στο 39ο Γυμνάσιο Αθηνών στην Κυψέλη. «Γιατί το έκανες αυτό;» τη ρώτησε η Ρέα Νταζύ, καθηγήτρια Γαλλικών στο σχολείο.
- Η προετοιμασία των έργων διήρκεσε πάνω από 100 ώρες, με την καθηγήτρια να δημιουργεί μακέτες με περισσότερες από 800 εικόνες, βασισμένες στο «Χρονικό του Κόσμου» του Ισαάκ Ασίμοφ, για την αποτύπωση της παγκόσμιας ιστορίας.
- Περίπου 80 μαθητές συμμετείχαν εθελοντικά σε διάστημα 2,5 ετών, ζωγραφίζοντας 40 εντυπωσιακές τοιχογραφίες που απεικονίζουν την ιστορία από την αρχαία Αίγυπτο και την Ελλάδα μέχρι την εξερεύνηση του διαστήματος, μεταμορφώνοντας το σχολείο.
- Η τέχνη λειτουργεί ως εκπαιδευτικό εργαλείο που κάνει το σχολείο ελκυστικό και καλλιεργεί την υπερηφάνεια των μαθητών, οι οποίοι πλέον ξεναγούν επισκέπτες από άλλα σχολεία, επιδεικνύοντας με χαρά τη συλλογική τους δημιουργία.
- Οι τοιχογραφίες καλύπτουν όλους τους χώρους του σχολείου, από τις αίθουσες μέχρι το προαύλιο, και παραμένουν άθικτες, καθώς οι μαθητές, παλιοί και νέοι, επιδεικνύουν απόλυτο σεβασμό στο έργο και στο νέο τους περιβάλλον.
«Ήταν ήδη χάλια ο τοίχος, τι πειράζει;» απάντησε η μαθήτρια. Τότε η κ. Νταζύ άρχισε να αναρωτιέται πώς θα μπορούσε ο τοίχος να μη φαίνεται τόσο «χάλια». Είχε δει τοιχογραφίες και σκέφτηκε «μήπως έτσι κάτι να άλλαζε στο σχολείο;».
Βρήκε ένα πρόγραμμα εξωσχολικών δραστηριοτήτων εγκεκριμένο από το υπουργείο Παιδείας και σε συνεννόηση με τον διευθυντή του σχολείου, Γιάννη Κελεπούρη, ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια η μεταμόρφωση του 39ου Γυμνασίου. Οι δαπάνες καλύφθηκαν από τα οικονομικά του σχολείου και από προσωπικά έξοδα.
Κάποιοι πίστευαν ότι οι ζωγραφιές δεν θα μακροημερεύσουν, ότι σύντομα θα χαλάσουν ή οι μαθητές θα γράψουν πάνω τους. Διαψεύστηκαν. Η δύναμη της τέχνης εξέπληξε τους πάντες, περιγράφουν η κ. Νταζύ και ο κ. Κελεπούρης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Θέματα από την προϊστορία έως τις ημέρες μας
Η κ.Νταζύ χρειάστηκε για την προετοιμασία των έργων πάνω από 100 ώρες. «Δεν έβρισκα κάτι παρόμοιο στο ίντερνετ, για αυτό το στήσιμο πήρε τόσο πολύ χρόνο». Συμβουλεύτηκε το βιβλίο του Ισαάκ Ασίμοφ «Το χρονικό του κόσμου» για την ιστορία των ανθρώπων, τις εφευρέσεις, τις ανακαλύψεις, τις επιστήμες κλπ. Μελέτησε έργα τέχνης, αξιοθέατα κάθε μέρους, έκανε την επιλογή και έφτιαξε τις μακέτες με πάνω από 800 εικόνες, οι οποίες αποτυπώθηκαν στον διάδρομο του ισογείου με τη μορφή ιστορικής χρονογραμμης. Μέσα σε 2,5 χρόνια περίπου 80 μαθητές συμμετείχαν και ζωγράφιζαν τους τοίχους του Γυμνασίου τα απογεύματα. Το αποτέλεσμα, 40 εντυπωσιακές τοιχογραφίες από την προϊστορία ως τις μέρες μας με καλλιτεχνική αρτιότητα που θα ζήλευαν οι επαγγελματίες. Ένα πολύχρωμο ταξίδι στο χρόνο και στον κόσμο με αναπαραστάσεις από την αρχαία Αίγυπτο, τη Μινωική Κρήτη, την αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, το Βυζάντιο, το Μεσαίωνα, την Αναγέννηση, ως την εξερεύνηση του διαστήματος. Μάλιστα στις τάξεις του ισογείου υπάρχουν τοιχογραφίες εμπνευσμένες από το χρονολόγιο που έχει επιλεγεί για τον διάδρομο, με στόχο να σε «βυθίσουν» στην αντίστοιχη εποχή. Για παράδειγμα έξω από τη «Μοντερνα Τάξη» θα δει κανείς τον Σαρλό, τον Πικάσο κλπ.
Η τέχνη ως εργαλείο μάθησης
«Προσπαθούμε με την ιστορία και τη γεωγραφία να φέρουμε τα παιδιά σε επαφή με τη γνώση, χρησιμοποιώντας την τέχνη ως εργαλείο μάθησης», εξηγεί η κ. Νταζύ. «Εργαλείο, ώστε να είναι πιο ευχάριστος ο χώρος και να ανοίγει το μάτι», συμπληρώνει. Τα παιδιά βλέπουν κάθε μέρα που περνάει κάτι που θα τους κεντρίσει το ενδιαφέρον, όλο και κάτι θα μείνει. Κοιτούν στον χάρτη και ψάχνουν τα μέρη. «Ξαφνικά το σχολείο άρχισε να είναι ελκυστικό για τα παιδιά, ξεχωριστό. Κι ακόμα περισσότερο, τους δίνει μεγάλη χαρά που το σχολείο τους είναι όμορφο, είναι περήφανοι που ανήκουν εδώ», επισημαίνει ο κ. Κελεπούρης. Μαθητές και καθηγητές από άλλα σχολεία επισκέφθηκαν επί τούτου το σχολείο και τα παιδιά τούς ξενάγησαν. «Εντυπωσιαστήκαμε από την επιρροή που έχει, τελικά, η τέχνη. Γιατί το έργο δεν έγινε για κάποια χρηματική αμοιβή, κάποιο έπαθλο, μόνο για τη χαρά της δημιουργίας. Τα παιδιά ήταν τόσο ενθουσιασμένα όσο προχωρούσαμε και έβλεπαν ότι μπορούσαν να τα καταφέρουν. Θέλουν να πετύχουν πράγματα που νομίζουν ότι δεν μπορούν και εσύ αισθάνεσαι ότι τα τραβάς προς τα πάνω», προσθέτει η κ. Νταζύ.
Οι μαθητές σέβονται και χαίρονται τις τοιχογραφίες
Τοιχογραφίες καλύπτουν κάθε τάξη, τους εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους του σχολείου. Το κυλικείο, το προαύλιο, τη βιβλιοθήκη, τις τουαλέτες, τα μέτωπα στις πιλοτές. Κανείς δεν έχει πειράξει τις ζωγραφιές, ούτε μια γραμμή δεν βρίσκεις πάνω τους. «Τα πρωτάκια του Γυμνασίου μόλις έρχονται κοιτούν τους τοίχους απορημένα, γιατί δεν είχαν συνηθίσει τέτοιο περιβάλλον. Και αμέσως έχουν την τάση να σέβονται το έργο», αναφέρει η κ. Νταζύ.
«Λείπει από την Αθήνα -και γενικότερα στην Ελλάδα- η σύνδεση με την Τέχνη και την Ιστορία και αυτό είναι κρίμα», υποστηρίζει η κ Νταζύ. Μια ιδέα εδώ, μια έμπνευση εκεί, θα σημάνει κάτι καινούργιο, σχολιάζει. «Τίποτα δεν είναι παρθενογένεση, από κάπου ξεκινάει κανείς. Τα παιδιά χρειάζονται ερεθίσματα, από το γκρίζο δεν παίρνεις έμπνευση», σημειώνει η κ. Νταζύ. Βοηθάει πολύ στην καθημερινότητα, εκτιμά και ο κ. Κελεπούρης, «να έρχονται τα παιδιά, αλλά και οι εκπαιδευτικοί σε επαφή με κάτι όμορφο και ενδιαφέρον».
Η αλλαγή όψης του 39ου Γυμνασίου το έχει κάνει πιο ελκυστικό, διαπιστώνουν οι δυο εκπαιδευτικοί. Και η εμπειρία αυτή αποδεικνύει πως τελικά πολλά πράγματα που φαίνονται παγιωμένα μπορούν με δημιουργικό τρόπο να αλλάξουν ευχάριστα και να επαναπροσδιοριστούν.
ΑΠΕ-ΜΠΕ - Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο του 39ου Γυμνασίου