Τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημογραφική πορεία της Ελλάδας έκρουσε ο δημογράφος Βύρων Κοτζαμάνης, τονίζοντας ότι η μείωση του πληθυσμού τις επόμενες δεκαετίες είναι αναπόφευκτη, καθώς οι θάνατοι θα συνεχίσουν να υπερβαίνουν τις γεννήσεις.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, εάν δεν δημιουργηθεί ένα ουσιαστικά ευνοϊκό περιβάλλον για την οικογένεια και το παιδί, η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με νέα μεγάλη υποχώρηση των γεννήσεων μετά το 2045.
Μιλώντας στο Ertnews, ο κ. Κοτζαμάνης εξήγησε ότι η δημογραφική συρρίκνωση δεν αποτελεί πρόσφατο φαινόμενο ούτε μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην οικονομική κρίση. Όπως επισήμανε, η μείωση των γεννήσεων στην Ελλάδα ξεκίνησε ήδη από το 1980, με τις νεότερες γενιές να αποκτούν σταδιακά λιγότερα παιδιά.
Ενδεικτικά, ανέφερε ότι οι γενιές που γεννήθηκαν την περίοδο 1955-1960 απέκτησαν κατά μέσο όρο δύο παιδιά, ενώ όσοι γεννήθηκαν την περίοδο 1980-1985 εκτιμάται ότι θα ολοκληρώσουν τον αναπαραγωγικό τους κύκλο με περίπου 1,4 παιδιά.
«Δεν φταίει μόνο η οικονομία ή το lifestyle»
Αναφερόμενος στους παράγοντες που επηρεάζουν την υπογεννητικότητα, ο δημογράφος υπογράμμισε ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, η αστικοποίηση, η μεγαλύτερη παραμονή στην εκπαίδευση, η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας και οι δυσκολίες επαγγελματικής αποκατάστασης αποτελούν κοινά χαρακτηριστικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών.
Ωστόσο, όπως εξήγησε, σε χώρες όπως η Σουηδία, η Γαλλία, η Ολλανδία και το Βέλγιο, οι πολιτικές στήριξης της οικογένειας έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση διαφορετικών δημογραφικών συνθηκών.
«Δεν υπήρξε στη χώρα μας ποτέ ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την οικογένεια και το παιδί» τόνισε, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν έλαβε εγκαίρως τα αναγκαία μέτρα για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών.
65.000 γεννήσεις έναντι 124.000 θανάτων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημερινή δημογραφική ανισορροπία, σημειώνοντας ότι οι γεννήσεις ανέρχονται σε περίπου 65.000 και οι θάνατοι σε 124.000. Σύμφωνα με τον ίδιο, για να εξισορροπηθούν οι δύο αριθμοί, θα απαιτούνταν δείκτης γονιμότητας 2,4 παιδιά ανά γυναίκα, επίπεδο που δεν καταγράφεται σε καμία ανεπτυγμένη χώρα.
Ο κ. Κοτζαμάνης διευκρίνισε ότι ακόμη και εάν τα νέα ζευγάρια αρχίσουν να αποκτούν περισσότερα παιδιά, η αρνητική φυσική μεταβολή του πληθυσμού δεν μπορεί να ανατραπεί άμεσα, καθώς οι γενιές που εισέρχονται πλέον σε αναπαραγωγική ηλικία είναι αριθμητικά μικρότερες.
Προειδοποίηση για νέα υποχώρηση μετά το 2045
Παρά τη δυσοίωνη εικόνα, ο δημογράφος εκτίμησε ότι η μεγάλη μείωση των γεννήσεων που καταγράφηκε τα τελευταία 16 χρόνια, της τάξης του 45%, δεν αναμένεται να επαναληφθεί με την ίδια ένταση κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι μετά το 2045 ενδέχεται να σημειωθεί νέα σημαντική πτώση, καθώς οι ολιγάριθμες γενιές που γεννιούνται τη δεκαετία του 2020 θα φτάσουν τότε σε ηλικία τεκνοποίησης.
Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η δημιουργία ενός πραγματικά ευνοϊκού περιβάλλοντος για την οικογένεια και την απόκτηση παιδιών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό των επιπτώσεων της δημογραφικής συρρίκνωσης, ακόμη και αν η συνολική μείωση του πληθυσμού δεν μπορεί πλέον να αποφευχθεί.
Δείτε αναλυτικά την έκθεση Ageing Report 2027 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πατώντας εδώ: