Ενώπιον της Διοικητικής Ολομέλειας του Αρείου Πάγου θα εξεταστεί αύριο το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), με το οποίο ζητείται η ακύρωση της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου (ΑΔΣ) που ανανέωσε για δύο χρόνια και όχι για πέντε, τη θητεία των τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων πρώτου βαθμού, Πόπης Παπανδρέου, Χαρίκλειας Θάνου και Διονύση Μουζάκη.
Η προσφυγή της EPPO σηματοδοτεί την κορύφωση μιας θεσμικής αντιπαράθεσης που ξεκίνησε μετά την ομόφωνη απόφαση του ΑΔΣ, τον περασμένο Μάιο, να παρατείνει τη θητεία των τριών εισαγγελικών λειτουργών για μία διετία, προκειμένου μέσα σε αυτό το διάστημα να ολοκληρώσουν σημαντικές υποθέσεις που χειρίζονται, μεταξύ των οποίων και εκείνες που αφορούν παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αυτό ήταν και το βασικό επιχείρημα που είχε προβάλει η Ευρωπαία γενική εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι, η οποία είχε σπεύσει να εξασφαλίσει από τον Νοέμβριο του 2025 την έγκριση του Κολεγίου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για πενταετή ανανέωση της θητείας τους, πριν ακόμη διατυπώσει τη γνώμη του το ΑΔΣ, όπως, σύμφωνα με δικαστικές πηγές του Αρείου Πάγου, προβλέπεται από τον νόμο και τον σχετικό κανονισμό.
Τα επιχειρήματα της EPPO
Η EPPO στην αίτησή της, την οποία θα υποστηρίξει ενώπιον των ανώτατων δικαστών ο έγκριτος καθηγητής Νομικής Σπύρος Βλαχόπουλος αναφέρει ότι το μόνο αρμόδιο όργανο για την ανανέωση της θητείας των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων είναι το Κολέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και όχι το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου.
Μάλιστα, επικαλείται σχετική απόφαση του Κολεγίου από τον Φεβρουάριο του 2025, με την οποία διευκρινίζεται ότι η αρμοδιότητα ανανέωσης των θητειών ανήκει αποκλειστικά στο ίδιο το Κολέγιο.
Κατά την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, το ΑΔΣ είναι αρμόδιο μόνο για ζητήματα υπηρεσιακής κατάστασης Ελλήνων δικαστικών λειτουργών εντός της ελληνικής επικράτειας, όπως προαγωγές, μεταθέσεις και τοποθετήσεις, όχι όμως για τη θητεία δικαστικών λειτουργών που υπηρετούν σε ευρωπαϊκό θεσμό και διέπονται από ειδικές διατάξεις του ενωσιακού Δικαίου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διάκριση μεταξύ «ανανέωσης» και «παράτασης» της θητείας. Η EPPO υποστηρίζει ότι ο Κανονισμός 2017/1939 προβλέπει ρητά ανανέωση της θητείας για μία ακόμη πλήρη περίοδο πέντε ετών και όχι διετή παράταση, όπως αποφάσισε το ΑΔΣ. Κατά την ευρωπαϊκή πλευρά, η ελληνική απόφαση κινήθηκε εκτός των ορίων που θέτει το ενωσιακό Δίκαιο, παραβιάζοντας κανόνες που υπερισχύουν της εθνικής νομοθεσίας.
Παράλληλα, η EPPO υποστηρίζει ότι, εφόσον υπήρχε αμφιβολία ως προς την ερμηνεία του ευρωπαϊκού πλαισίου, το ΑΔΣ όφειλε να υποβάλει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν λάβει την απόφασή του.
Το παραδεκτό του αιτήματος
Κατά τη συνεδρίαση αναμένεται να εξεταστεί και το παραδεκτό της προσφυγής. Δικαστικές πηγές του Αρείου Πάγου αναφέρουν ότι υπάρχουν απόψεις σύμφωνα με τις οποίες δικαίωμα προσφυγής έχουν μόνο οι άμεσα θιγόμενοι εισαγγελικοί λειτουργοί ή ο υπουργός Δικαιοσύνης.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία απορρίπτει το επιχείρημα αυτό, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι αναγκαίο να προσφύγουν οι ίδιοι οι εισαγγελείς. Πηγές της EPPO τονίζουν ότι ο ίδιος ο θεσμός διαθέτει αυτοτελές έννομο συμφέρον να ζητήσει την ακύρωση της απόφασης, καθώς πρόκειται για ζήτημα που αφορά άμεσα τη λειτουργία, τις αρμοδιότητες και την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
25 υποψήφιοι για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου αναμένεται να επιλέξει αύριο και τους εισαγγελικούς λειτουργούς που θα στελεχώσουν τις τρεις νέες θέσεις εντεταλμένων ευρωπαίων εισαγγελέων στην Ελλάδα, οι οποίες δημιουργήθηκαν ύστερα από σχετικό αίτημα της κ. Κοβέσι για ενίσχυση του ελληνικού κλιμακίου της EPPO. Με τις νέες τοποθετήσεις, ο αριθμός των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων στη χώρα αναμένεται να αυξηθεί από 10 σε 13.
Το ενδιαφέρον για τις θέσεις είναι ιδιαίτερα αυξημένο. Σύμφωνα με δικαστικές πηγές, συνολικά 25 εισαγγελικοί λειτουργοί έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, κάτι που αποδίδεται τόσο στο υψηλό κύρος του θεσμού όσο και στις συνθήκες εργασίας που προσφέρει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Οι εντεταλμένοι Ευρωπαίοι εισαγγελείς έχουν έδρα την Αθήνα, ασχολούνται αποκλειστικά με εξειδικευμένες υποθέσεις οικονομικού εγκλήματος και απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ οι αποδοχές τους είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες των συναδέλφων τους στην εθνική Δικαιοσύνη.