Αιφνιδιασμό και δυσαρέσκεια στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) φαίνεται ότι προκάλεσε η ομόφωνη απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου(ΑΔΣ) του Αρείου Πάγου να ανανεώσει για δύο χρόνια τη θητεία των τριών Ελλήνων εντεταλμένων εισαγγελέων.
Ο λόγος της δυσαρέσκειας είναι πως η επικεφαλής της Λάουρα Κοβέσι είχε ζητήσει η ανανέωση να γίνει για πέντε χρόνια.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη στο Λουξεμβούργο, την έδρα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, εξετάζονται οι επόμενες κινήσεις, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει άμεσα και επίσημη ανακοίνωση από την πλευρά της EPPO για το θέμα.
Τα τρία σενάρια αντίδρασης της EPPO
Στο παρασκήνιο συζητούνται τρία βασικά σενάρια αντίδρασης του Κολλεγίου των Ευρωπαίων Εισαγγελέων.
Το πρώτο είναι να αποδεχθούν, παρά τη δυσαρέσκειά τους, την απόφαση των ανώτατων δικαστικών λειτουργών της Ελλάδας και να συνεχίσουν κανονικά τη συνεργασία με τους τρεις εισαγγελείς, Πόπη Παπανδρέου, Διονύση Μουζάκη και Χαρίκλεια Θάνου, για τα επόμενα δύο χρόνια.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει επιστροφή της απόφασης στον Άρειο Πάγο, συνοδευόμενη από αιτιολογημένη θέση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας υπέρ της πενταετούς ανανέωσης, με αίτημα επανεξέτασης του ζητήματος από νέο Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο. Πρόκειται για διαδικασία που είχε ακολουθηθεί και το 2021 από την EPPO, κατά τη διαδικασία ορισμού των πρώτων Ελλήνων εντεταλμένων εισαγγελέων. Τότε το ΑΔΣ είχε επιλέξει ομόφωνα επτά εισαγγελικούς λειτουργούς αλλά το Κολέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ασκώντας το δικαίωμα ελέγχου που διαθέτει προχώρησε στην απόρριψη δύο υποψηφίων, κρίνοντας ότι δεν πληρούνται τα απαιτούμενα κριτήρια για τη θέση.Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να επανέλθει με νέες προτάσεις, επιβεβαιώνοντας στην πράξη ότι, αν και η επιλογή ξεκινά σε εθνικό επίπεδο, ο τελικός λόγος για τον διορισμό ανήκει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Το τρίτο και πιο συγκρουσιακό σενάριο αφορά ενδεχόμενη προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η δυνατότητα αυτή είχε προαναγγελθεί από τη Λάουρα Κοβέσι αν αντικαθίσταντο οι τρεις εισαγγελείς από νέα πρόσωπα.
Σε μία τέτοια περίπτωση, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα κληθεί να αποφανθεί ποιος έχει την αρμοδιότητα ανανέωσης των θητειών των εντεταλμένων εισαγγελέων στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία: το κράτος προέλευσης των εισαγγελικών λειτουργών ή η ίδια η EPPO.
Το ζήτημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς για πρώτη φορά από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, πριν από πέντε χρόνια, τίθεται επίσημα ζήτημα αρμοδιότητας σχετικά με τις ανανεώσεις θητειών. Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η αρχή της διαφωνίας
Η ένταση πάντως στις σχέσεις μεταξύ της ελληνικής Δικαιοσύνης και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είχε αρχίσει να φαίνεται μήνες πριν, όταν το Κολλέγιο των Ευρωπαίων Εισαγγελέων αποφάσισε μονομερώς την πενταετή ανανέωση της θητείας των Παπανδρέου, Θάνου και Μουζάκη, επτά μήνες πριν από τη λήξη της, χωρίς να προηγηθεί το προβλεπόμενο ερώτημα προς τον Άρειο Πάγο.
Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς υπήρξε άμεση. Από τον Νοέμβριο κινήθηκε η διαδικασία εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την κάλυψη των τριών θέσεων που επρόκειτο να κενωθούν στα τέλη Ιουνίου, ενώ, σύμφωνα με δικαστικές πηγές, διατυπώνονταν σαφή μηνύματα ότι δεν μπορεί να παρακάμπτεται η χώρα προέλευσης των εντεταλμένων εισαγγελέων στις σχετικές αποφάσεις.