Τα σχέδια του αρχιτέκτονα Kωνσταντίνου Σταθόπουλου, ιδρυτή του γραφείου KRAK.Architects, για την κατοικία «Mάρμα» παντρεύουν το μεταμοντέρνο design με το αρχαιοελληνικό πνεύμα. Μονολιθικοί όγκοι που αιχμαλωτίζουν το αττικό φως...
- Η φιλοσοφία του έργου «Μάρμα» πηγάζει από το ρήμα «μαρμαίρω», μεταφράζοντας την τραχύτητα του αττικού τοπίου σε μια σύγχρονη δωρική κατοικία που λειτουργεί ως ζωντανός οργανισμός και όχι ως ένα στατικό αντικείμενο.
- Η έμπνευση αντλείται από το «πνεύμα του τόπου» της Βάρης και το μυθολογικό υπόβαθρο του αρχαίου Δήμου Αναγυρούντος, αντιμετωπίζοντας το έδαφος ως ένα ζωντανό ιστορικό παλίμψηστο και σεβόμενο την ταυτότητα της περιοχής.
- Η κεντρική ιδέα υλοποιείται με γιγαντιαία, κυκλώπεια μπλοκ εμπνευσμένα από τα λατομεία. Οι μονολιθικοί όγκοι ολισθαίνουν κλιμακωτά, δημιουργώντας μια ρέουσα μετάβαση και προστατεύοντας παθητικά το κτίριο από τον δυτικό ηλιασμό.
- Το φως και η σκιά λειτουργούν ως το γλυπτικό μέσο που αποκαλύπτει τη μορφή του κτιρίου. Η αδρή υφή του σκυροδέματος παγιδεύει το αττικό φως, μεταβάλλοντας διαρκώς την αντίληψη του ανάγλυφου.
Πώς θα μπορούσε να είναι μια βίλα τού σήμερα που έχει σχεδιαστεί χρησιμοποιώντας τις καινοτομίες της σύγχρονης αρχιτεκτονικής, αλλά κρατά το κάλλος και την αρμονία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού; Τι σημαίνει για ένα σύγχρονο οικοδόμημα να εκπέμπει μια εσωτερική, πνευματική λάμψη; Ο αρχιτέκτονας Kωνσταντίνος Σταθόπουλος, ιδρυτής του γραφείου KRAK.Architects, με τον σχεδιασμό της κατοικίας «Μάρμα» δίνει την απάντηση:
«Η φιλοσοφία της κατοικίας κρύβεται στην αρχαία ελληνική ρίζα του ρήματος “μαρμαίρω” την ιδιότητα της πέτρας να ακτινοβολεί και να σπινθηρίζει όταν την αγγίζει ο ήλιος. Από αυτή την ποιητική του φωτός και της ύλης γεννήθηκε το έργο “Μάρμα”. Δεν πρόκειται για μια εφήμερη αστική προσθήκη, αλλά για μια συνθετική χειρονομία που επιχειρεί να επανεφεύρει μια γλώσσα γραφής που προϋπάρχει ήδη στον τόπο. Μια προσπάθεια να μεταφραστεί η τραχύτητα του αττικού τοπίου σε μια σύγχρονη, δωρική κατοικία, όπου η αρχιτεκτονική παύει να είναι ένα στατικό αντικείμενο και λειτουργεί ως ζωντανός οργανισμός».
Ποιες είναι οι ρίζες του έργου αυτού; Από πού άντλησε ο δημιουργός την έμπνευσή του για να δημιουργήσει ένα σπίτι τόσο διαφορετικό μα και οικείο, για όλους εμάς που ζούμε στη σκιά της Ακρόπολης, βλέποντας τα αρχαία μάρμαρα της Αττικής να δεσπόζουν στο κάδρο της καθημερινότητάς μας;
«Η αφετηρία της σύνθεσης βρίσκεται σε μια βαθιά κατάδυση στο Genius Loci (το πνεύμα του τόπου) της περιοχής της Λαθούριζας στη Βάρη, εκεί που σβήνει ο αστικός ιστός και συναντάται το φυσικό τοπίο. Εδώ, το έδαφος αντιμετωπίζεται ως ένα ζωντανό ιστορικό παλίμψηστο. Η κατανόηση της ταυτότητας του τόπου επιβάλλει μια βύθιση στο μυθολογικό υπόβαθρο του αρχαίου Δήμου Αναγυρούντος. Ο μύθος αναφέρει ότι ο Κλεισθένης επιχείρησε να βεβηλώσει τον χώρο κόβοντας τα δέντρα του Ηρώου, ο προστάτης του ιερού άλσους, Ανάγυρος, μεταμορφώθηκε σε έναν οργισμένο, εκδικητικό “δαίμονα”. Έτσι γεννήθηκε η φράση “κινώ τον ανάγυρον”», απαντά ο αρχιτέκτονας Κωνσταντίνος Σταθόπουλος.
Η έμπνευση πηγάζει από τα λατομεία και τα αρχαία ευρήματα της ευρύτερης περιοχής της Βάρης
«Η πρωτογενής έμπνευση πηγάζει από την υλική πραγματικότητα των λατομείων και των αρχαίων ευρημάτων της ευρύτερης περιοχής. Η εικόνα των γιγαντιαίων, ακατέργαστων όγκων ασβεστόλιθου που στοιβάζονται στον χώρο, εκεί όπου η γεωμετρία της ανθρώπινης παρέμβασης τέμνει βίαια τον βράχο, γεννά μια μοναδική αρχιτεκτονική ποιότητα. Αυτοί οι μονολιθικοί όγκοι, με τις πλευρές τους να εναλλάσσονται ανάμεσα στο απόλυτα λείο κόψιμο και στο αδρό, σπασμένο πελέκημα, κουβαλούν μια διαχρονική αλήθεια. Αυτή η “λατομική” αισθητική με τη δωρική υλικότητα αποτελεί τη γενεσιουργό δύναμη του έργου. Το έργο πραγματώνεται ως μια νέα διπλοκατοικία που αναπτύσσεται σε τρεις υπέργειες στάθμες και υπόγειο, οργανωμένη σε μια σχέση κατακόρυφου συνθετικού εναγκαλισμού των δύο ιδιοκτησιών», επισημαίνει ο δημιουργός.
Ο σχεδιασμός μεταφράζει, όπως μας εξηγεί ο αρχιτέκτονας του έργου, τη στιβαρότητα, τη μονολιθικότητα και την ειλικρίνεια των αρχαίων ταφικών περιβόλων της περιοχής σε μια νέα, δωρική αρχιτεκτονική γλώσσα.
«Η κεντρική ιδέα υλοποιείται μέσα από σαφή εννοιολογικά εργαλεία. Το κτίριο οργανώνεται ως μια σύνθεση από γιγαντιαία, κυκλώπεια μπλοκ. Οι μονολιθικοί αυτοί όγκοι, εμπνευσμένοι από τη γεωμετρική τραχύτητα των λατομείων, ολισθαίνουν, κλιμακωτά κατά μήκος του επικλινούς πρανούς, δημιουργώντας μια ρέουσα, βαθμιδωτή υψομετρική μετάβαση. Οι βαθιές υποχωρήσεις αψηφούν τη βαρύτητα και προστατεύουν παθητικά το κτίριο από τον έντονο δυτικό ηλιασμό. Η γραμμή του ορίου με τον πεζόδρομο υφίσταται μια συνθετική θλάση, ενώ τα μπλοκ ακολουθούν αντιστικτικά αυτό το διαγώνιο όριο», συμπληρώνει ο ίδιος.
Το φως και η σκιά αναδεικνύουν το σπίτι που μοιάζει με μαρμάρινο γλυπτό
«Το φως και η σκιά δεν αποτελούν απλώς δύο συμπληρωματικά συνθετικά εργαλεία, αλλά το ίδιο το αρχέγονο, ανθρώπινο μέτρο δόμησης. Το φως είναι εκείνο το γλυπτικό μέσο που “εμφανίζει” το κτίριο στα μάτια του χρήστη, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που τα χημικά υγρά στον σκοτεινό θάλαμο εμφανίζουν σταδιακά τη λανθάνουσα εικόνα πάνω στο φιλμ μιας φωτογραφικής μηχανής. Χωρίς το φως, η αρχιτεκτονική μορφή παραμένει βυθισμένη στην αφάνεια· είναι το άγγιγμά του πάνω στην ύλη που αποκαλύπτει τις κλίσεις, τις ολισθήσεις και τη μάζα των κυκλώπειων μπλοκ, μετατρέποντας τη γεωμετρία σε βιωματική εμπειρία. Η δομική ειλικρίνεια αποτελεί το θεμέλιο της πρότασης. Η υλικότητα υποτάσσεται στην ίδια δωρική αρμονία. Το εμφανές σκυρόδεμα σε γαίες αποχρώσεις παίρνει την πνοή του από τους βράχους της περιοχής. Η φυσιογνωμία του κτιρίου καθορίζεται από τη δυαδικότητα του αδρού πελεκήματος και των λείων επιφανειών του σκυροδέματος. Η άγρια, ανάγλυφη υφή των κατακόρυφων αυλακώσεων σχεδιάζεται ώστε να παγιδεύσει το αττικό φως. Καθώς ο ήλιος διαγράφει την τροχιά του, η σκληρότητα των ακτίνων του μεταβάλλει διαρκώς την αντίληψη του ανάγλυφου. Η μορφή δεν είναι ποτέ στατική, επαναπροσδιορίζεται ακατάπαυστα από το περιβάλλον της, οι συμπαγείς πέτρινες επιφάνειες διαλύονται μέσα σε χρωματικές δονήσεις, οι σκιές γίνονται βαθιές πτυχώσεις και η αρχιτεκτονική μετατρέπεται σε έναν καθρέφτη του χρόνου», περιγράφει ο Κωνσταντίνος Σταθόπουλος.
«Ο αρχαίος δήμος Αναγυρούντος δεν είχε τη δομή μιας συγκεντρωμένης πόλης, αλλά ενός “πολυπυρηνικού δήμου” από διάσπαρτες, χαλαρές συστάδες οικιών εκατέρωθεν των αρχαίων δρόμων. Η διπλοκατοικία “Μάρμα” εντάσσεται συνειδητά σε αυτή τη βαθύτερη αίσθηση χωρικής ελευθερίας, αποτελώντας μια “Αναγυρουντόθεν” έκφραση της αρχιτεκτονικής στον χώρο. Η αρχιτεκτονική σχεδιάζεται ως ένας μηχανισμός που ενορχηστρώνει το φως και τη σκιά, λειτουργεί ως ένα τεχνητό γεωλογικό στρώμα, φτιαγμένο να "μαρμαίρει" κάτω από το αττικό φως, ένα ζωντανό αρχιτεκτονικό ανάγλυφο που υπενθυμίζει στον κάτοικο ότι το να κατοικείς σημαίνει να ισορροπείς ανάμεσα στην πρωτογενή έκθεση στο φως και στην καλυπτική προστασία της “σπηλιάς"», καταλήγει ο αρχιτέκτονας.
Info: krak.gr | @krakarchitects
Αρχιτεκτονικό γραφείο: konstantinos stathopoulos | KRAK. Architects
Αρχιτεκτονική μελέτη: Kωνσταντίνος Σταθόπουλος
Στατική μελέτη: Σπύρος Καραχάλιος
Μηχανολογική μελέτη: Αλέξανδρος Χρόνης
Τύπος: Ιδιωτική ανάθεση
Στάδιο: Άδεια
Τοποθεσία: Βάρη, Ελλάδα
Φωτορεαλιστική απεικόνιση: © konstantinos stathopoulos | KRAK. architects
- ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
- Από μαγαζί, design micro-κατοικία -Η εντυπωσιακή μεταμόρφωση ενός ισόγειου χώρου στη Θεσσαλονίκη σε σπίτι
- Το διώροφο διαμέρισμα του αρχιτέκτονα Τσέργα και της interior designer Μαργαρίτογλου στου Παπάγου -Απλά υπέρκομψο
- Η αίγλη της παλιάς Αθήνας σε ένα ανακαινισμένο ρετιρέ του 1960 με θέα Ακρόπολη -Η επιτομή της κομψότητας