Ο δεύτερος από τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή δίνει τον ρυθμό στον εντυπωσιακό σχεδιασμό μιας βίλας στην ανατολική Πελοπόννησο. Οι αρχιτέκτονες που σχεδίασαν το έργο εξηγούν πώς γεννήθηκε η ιδέα.
Μπορεί ένα πέτρινο κτίσμα να ξεχωρίζει για το σύγχρονο design του, ενώ το βασικό του υλικό στον σχεδιασμό του να είναι ένα τόσο παραδοσιακό όσο η πέτρα; Παρά τη στιβαρή όψη του, το συγκρότημα αυτό με εξοχικές κατοικίες στο Πόρτο Χέλι καταφέρνει τόσο με το σχήμα όσο και τον συνδυασμό των δυναμικών γραμμών με τις θηλυκές καμπύλες του, να τραβά την προσοχή και να ξεχωρίζει για το design του.
Το έργο είναι σχεδιασμένο από το αρχιτεκτονικό γραφείο Potiropoulos+Partners, το οποίο απέσπασε το διεθνές βραβείο Big SEE Architecture Award 2026, για το κτίριο γραφείων «Oxygen Workplace» στο Μαρούσι, που έχουν επίσης σχεδιάσει και έχουμε παρουσιάσει στο iefimerida.
Πώς ο άθλος του Ηρακλή ενέπνευσε τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό
«Σύμφωνα με τον μύθο, η Λερναία Ύδρα -ένα μυθικό ον με εννέα κεφάλια- ζούσε στην περιοχή Λέρνη, έναν βάλτο που βρίσκεται στην Πελοπόννησο, στον ευρύτερο χώρο στον οποίο εντάσσεται το project. Στον δεύτερο από τους δώδεκα άθλους του, ο Ηρακλής, ο διασημότερος μυθικός ήρωας της αρχαίας Ελλάδας, κατάφερε να τη σκοτώσει κόβοντας κάθε φορά ένα κεφάλι της, και καίγοντας στη συνέχεια με φωτιά την πληγή, ενώ το τελευταίο το έθαψε στη γη για να μη ζωντανέψει πάλι. Κατά μία ερμηνεία -στο πλαίσιο μιας νέας μορφής σκέψης, της γεωμυθολογίας-, η Λερναία Ύδρα συμβολίζει την υδρολογία του συγκεκριμένου γεωγραφικού χώρου, ενώ η μάχη του Ηρακλή μαζί της την προσπάθεια του ανθρώπου να τιθασεύσει τα δεινά που τον απειλούσαν από τα τοπικά φαινόμενα, όπως μπορεί να ήταν η επιβλαβής παρουσία του έλους της Λέρνης. Και πράγματι, στη Μυκηναϊκή εποχή πραγματοποιήθηκαν πολλά τέτοια έργα υποδομής, γνωστότερο από τα οποία είναι η αποξήρανση του Γλα. Τα ίχνη τους παρέμειναν ορατά πολλούς αιώνες μετά, ακόμη μέχρι σήμερα, προκαλώντας δέος με το μέγεθός τους. Δεν είναι τυχαίο που πολλές φορές αποδόθηκε η εκτέλεσή τους σε μυθικά πρόσωπα, όπως είναι για παράδειγμα τα κυκλώπεια τείχη», εξηγεί η αρχιτεκτονική ομάδα του γραφείου Potiropoulos+Partners.
«Έτσι, μέσω της γεωμυθολογικής προσέγγισης, θα μπορούσε κάποιος να συνδέσει τον συγκεκριμένο άθλο του Ηρακλή με τα φυσικά τοπολογικά χαρακτηριστικά της Πελοποννήσου κατά την αρχαιότητα. Στο έργο του Raphael Lamar West “Hercules Slaying the Hydra” αποτυπώνεται ακριβώς η ένταση της προσπάθειας του ανθρώπου καθώς αναμετράται με τη φύση. Πέρα από τη μυθολογική διάσταση, δεν μπορεί παρά να παρατηρήσει κάποιος εδώ τη συγκυριακή ομοιότητα των “σχημάτων” στη ζωγραφική του West με εκείνα της καμπυλόμορφης δομής της πελοποννησιακής υπαίθρου, που αποτελείται από ήπιους λόφους και ορεινούς όγκους, αλλού εντονότερες εδαφικές εξάρσεις και υφέσεις, μεγαλύτερους ή μικρότερους γήινους σχηματισμούς που θυμίζουν “πίνακα κυμάτων” ενώ μετασχηματίζονται συνεχώς. Πολύ περισσότερο, ο συγκεκριμένος μύθος παραπέμπει συμβολικά σε ένα Τόπο όπου ο άνθρωπος έχει αφήσει διαχρονικά το πολιτισμικό του αποτύπωμα, κληροδοτώντας στις επόμενες γενιές εξαιρετικά δείγματα υψηλής αρχιτεκτονικής αξίας, σεβόμενος παράλληλα το φυσικό περιβάλλον», προσθέτουν οι ίδιοι.
Πώς όμως σχετίζονται όλα τα παραπάνω με το εν λόγω έργο στο Πόρτο Χέλι; Εκτός από την άμεση σύνδεση με την περιοχή, το σχήμα που ακολουθεί τις ιδιομορφίες του εδάφους, δίνουν την απάντηση. Οι αρχιτέκτονες είναι αφηγητές. Τα κτίρια που σχεδιάζουν μάς λένε ιστορίες και, όπως όλα τα έργα τέχνης, έχουν πίσω τους συμβολισμούς τους οποίους αποτυπώνουν ποιητικά μέσα από τα αφηγήματα που συνοδεύουν το σχέδιό τους.
«Εδώ, η αρχιτεκτονική “ιδέα” αποδίδει, σε πραγματολογικό και σημειολογικό επίπεδο, αφενός τον καμπυλόσχημο χαρακτήρα του εδαφικού ανάγλυφου του Τόπου, και αφετέρου την ιστορική μεταφορά, “σκηνοθετώντας” στον χώρο κτιριακούς όγκους σε “κίνηση”, σαν πέτρινα λαξεύματα, σε ανθρώπινη κλίμακα, που αποτελούν αναπόσπαστη συνέχεια του φυσικού τοπίου. Οι γλυπτές αυτές μορφές των κατοικιών, καθώς ανιχνεύουν το περιβάλλον στο οποίο εντάσσονται αναζητώντας τον χώρο τους, μοιάζουν να περιστρέφονται ή να λυγίζουν, άλλοτε να ορθώνονται και άλλοτε να χαμηλώνουν, δείχνοντας από οποιαδήποτε οπτική γωνία σαν να μεταλλάσσονται συνεχώς. Η συνομιλία τους με το τοπίο που τους υποδέχεται διαπραγματεύεται συνθετικά μια διαλεκτική αφομοίωση ομοιοτήτων και διαφορών που σχετίζονται με την ύφεση και την κορύφωση, με την εξωστρέφεια και την εσωστρέφεια, με την αποκάλυψη της θέας και την δημιουργία ιδιωτικότητας. Ακόμη, με το αέναο παιχνίδι του φωτός με τη σκιά, του φυσικού στοιχείου με το τεχνητό, του οργανωμένου με το φαντασιακό. Στο σημείο τομής της ιστορικής μνήμης με το τοπιακό ιδίωμα -όπως σχηματοποιείται στον προτεινόμενο σχεδιασμό- γεννιέται μια αρχιτεκτονική που μπορεί να κινητοποιήσει τις αισθήσεις, να αναζωογονήσει το συναίσθημα, να ξεδιπλώσει στον χώρο με “θεατρικό” τρόπο την υπόσχεση μιας ζωντανής βιωματικής εμπειρίας. Διατυπώνοντας έναν αρχιτεκτονικό λόγο οικείο και ωστόσο απροσδόκητο, σαφή και επίσης ευρηματικό, λιτό και την ίδια στιγμή αφηγηματικό, αρχέγονο και σύγχρονο ταυτόχρονα», καταλήγουν οι δημιουργοί.
Info: potiropoulos.gr
Αρχιτεκτονική ονομασία: Active Materiality, Villas complex in Porto Heli
Αρχιτεκτονική μελέτη και interior design: Potiropoulos+Partners
3d visualization: Batis studio
Βραβεία:
-German Design Award Winner 2020, German Design Council
-BigSEE Architecture Award Winner 2020
-Iconic Award Winner 2020, German Design Council
- ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
- Από μαγαζί, design micro-κατοικία -Η εντυπωσιακή μεταμόρφωση ενός ισόγειου χώρου στη Θεσσαλονίκη σε σπίτι
- Το διώροφο διαμέρισμα του αρχιτέκτονα Τσέργα και της interior designer Μαργαρίτογλου στου Παπάγου -Απλά υπέρκομψο
- Η αίγλη της παλιάς Αθήνας σε ένα ανακαινισμένο ρετιρέ του 1960 με θέα Ακρόπολη -Η επιτομή της κομψότητας