Τα σεντόνια και οι πιτζάμες δεν είναι απλώς θέμα καθαριότητας ή συνήθειας, αλλά ζήτημα καθημερινής υγιεινής με σοβαρή επίδραση στην υγεία.
Σύμφωνα με τον ιταλικό ιστότοπο Grazia που επικαλείται με ειδικούς και το ιταλικό Ανώτατο Ινστιτούτο Υγείας, η συχνότητα αλλαγής τους παίζει καθοριστικό ρόλο στη μείωση μικροβιακού φορτίου, αλλεργιών και μεταδόσεων κοινών λοιμώξεων μέσα στο σπίτι.
Ο κανόνας της εβδομάδας στα σεντόνια
Όπως επισημαίνει ο Carlo Signorelli, ειδικός υγιεινής και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Vita-Salute San Raffaele του Μιλάνου, η αλλαγή των σεντονιών μία φορά την εβδομάδα αποτελεί τη βασική και σωστή οδηγία για ένα άτομο που κοιμάται μόνο του και διατηρεί καλή προσωπική υγιεινή. Ο κανόνας αυτός δεν θεωρείται υπερβολή, αλλά ελάχιστο επίπεδο πρόληψης.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η συχνότητα πρέπει να αυξηθεί ή να μειωθεί. Ορισμένοι ειδικοί αναφέρουν ότι τον χειμώνα, αν το άτομο πηγαίνει καθαρό στο κρεβάτι, φορά πιτζάμες και δεν ιδρώνει έντονα, η αλλαγή μπορεί να φτάσει τις 10 έως 14 ημέρες. Αντίθετα, όταν υπάρχουν ζώα στο κρεβάτι, η κατάσταση αλλάζει σημαντικά: τρίχες, σάλιο και ρύποι από το πάτωμα αυξάνουν τον κίνδυνο αλλεργιών και μικροβιακού φορτίου, με αποτέλεσμα να προτείνεται αλλαγή ακόμη και κάθε τρεις με τέσσερις ημέρες.
Το καλοκαίρι η λογική είναι ακόμη πιο αυστηρή. Η ζέστη και η υγρασία δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για ακάρεα σκόνης, μύκητες και βακτήρια. Αν κάποιος ξυπνήσει με ιδρωμένα σεντόνια ή βρεγμένες πιτζάμες, η αλλαγή πρέπει να γίνεται άμεσα, χωρίς αναμονή «εβδομαδιαίου προγράμματος». Οι μικροοργανισμοί αυτοί μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμούς, ακμή, δερματίτιδες, αλλά και να επιδεινώσουν αλλεργίες και άσθμα.
Πετσέτες
Στις πετσέτες, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο ο χρόνος χρήσης, αλλά κυρίως η κοινή χρήση μεταξύ ατόμων. Όταν κάθε μέλος της οικογένειας έχει τη δική του πετσέτα μπάνιου και προσώπου, ένα πλύσιμο την εβδομάδα θεωρείται γενικά επαρκές, εφόσον δεν υπάρχουν λοιμώξεις.
Διαφορετική είναι η περίπτωση των πετσετών χεριών στο κοινό μπάνιο. Αυτές αγγίζονται από πολλούς, συμπεριλαμβανομένων επισκεπτών ή παιδιών που μπορεί να μην πλένουν πάντα σωστά τα χέρια τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ειδικοί προτείνουν αλλαγή κάθε δύο έως τρεις ημέρες.
Ένα συχνό λάθος που έχει επισημανθεί και από το Ανώτατο Ινστιτούτο Υγείας της Ιταλίας είναι η κοινή χρήση πετσετών από όλη την οικογένεια για πρόσωπο, μύτη ή ευαίσθητες περιοχές. Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η μετάδοση ιών και βακτηρίων μεταξύ των μελών του νοικοκυριού.
Για τις ατομικές πετσέτες μπάνιου, ένας ρεαλιστικός κανόνας είναι η αλλαγή κάθε τρεις έως τέσσερις χρήσεις, δηλαδή περίπου μία φορά την εβδομάδα. Αν υπάρχει συχνή άσκηση, έντονη εφίδρωση ή κακός αερισμός στο μπάνιο, η συχνότητα πρέπει να αυξάνεται.
Πιτζάμες
Οι πιτζάμες θεωρούνται προσωπικό ρούχο άμεσης επαφής με το σώμα και, σύμφωνα με τον Signorelli, πρέπει να πλένονται κατά μέσο όρο μία έως δύο φορές την εβδομάδα. Η συχνότητα εξαρτάται από το πόσο ιδρώνει κάποιος και από τον τρόπο χρήσης τους.
Αν χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ύπνο, μαζί με καθαρά εσώρουχα, μπορούν να φτάσουν έως και μία εβδομάδα χρήσης. Συνιστάται όμως να αερίζονται καθημερινά. Αντίθετα, όταν οι πιτζάμες φοριούνται και μέσα στο σπίτι ως καθημερινό ρούχο, τότε πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως οποιοδήποτε ένδυμα ημέρας και να αλλάζονται συχνότερα.
Το καλοκαίρι ή μετά από έντονη εφίδρωση, η αλλαγή πρέπει να γίνεται άμεσα. Η συνεχής χρήση τους μπορεί να μετατρέψει το κρεβάτι σε περιβάλλον υψηλής μικροβιακής ανάπτυξης. Επιπλέον, αν κάποιος κοιμάται γυμνός ή με ελάχιστα ρούχα, τα σεντόνια λερώνονται πιο γρήγορα και η αλλαγή δεν πρέπει να ξεπερνά τις επτά ημέρες, ακόμη και τον χειμώνα.
Πανιά, σφουγγάρια και μικρές λεπτομέρειες υγιεινής
Πέρα από σεντόνια και ρούχα ύπνου, ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα πανιά καθαρισμού, τα σφουγγάρια και τα βουρτσάκια. Το μπάνιο και η κουζίνα θεωρούνται οι πιο «ευαίσθητοι» χώροι του σπιτιού.
Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ποτέ το ίδιο πανί για διαφορετικές επιφάνειες, όπως ο πάγκος της κουζίνας και τα είδη υγιεινής. Τα σφουγγάρια πιάτων, επειδή παραμένουν συνεχώς υγρά, πρέπει να αλλάζονται ή να απολυμαίνονται κάθε μία έως δύο ημέρες.
Η οδοντόβουρτσα είναι αυστηρά προσωπική και πρέπει να αντικαθίσταται όταν οι τρίχες της φθείρονται. Το ίδιο ισχύει για ξυράφια και πετσέτες προσώπου, τα οποία δεν πρέπει ποτέ να μοιράζονται μεταξύ μελών της οικογένειας.