Οι θερμοκρασίες τον χειμώνα πέφτουν σε χαμηλά επίπεδα και το ερώτημα που απασχολεί πολλούς είναι ένα: Πρέπει να αφήνω ανοιχτή τη θέρμανση τη νύχτα ή όχι;
Καθώς οι άνθρωποι περνούν περισσότερο χρόνο στο σπίτι και βασίζονται περισσότερο στη θέρμανση, πολλοί αναρωτιούνται ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να παραμείνουν ζεστοί, υγιείς και άνετοι στο σπίτι, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν η θερμοκρασία πέφτει αισθητά. Πρέπει λοιπόν να αφήνετε τη θέρμανση ανοιχτή τη νύχτα όταν πέφτει η θερμοκρασία;
Η κατάλληλη θερμοκρασία
Αρχικά, χρήσιμο είναι να γνωρίζετε ποια θερμοκρασία συνιστούν οι ειδικοί για το σπίτι τον χειμώνα. Το Energy Saving Trust αναφέρει ότι ο θερμοστάτης στο σπίτι θα πρέπει να είναι ρυθμισμένος στη χαμηλότερη άνετη θερμοκρασία — συνήθως μεταξύ 18°C και 21°C, με τους 18°C να θεωρούνται το ελάχιστο προτεινόμενο όριο.
Τα άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες μπορεί να χρειάζονται λίγο υψηλότερη θερμοκρασία, ενώ υγιή άτομα ενδέχεται να προτιμούν ελαφρώς χαμηλότερη.
Το ίδιο ισχύει και για τη νύχτα. «Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται πιο άνετα τη νύχτα όταν κάνει λίγο πιο κρύο — συνήθως γύρω στους 18°C, αλλά στο καταχείμωνο δεν θέλουμε να παγώσουν οι σωληνώσεις. Επομένως, η θερμοκρασία είναι καλύτερο να μειώνεται τη νύχτα και όχι να κλείνει εντελώς», εξηγεί ο Μπράιαν Χορν, υπεύθυνος τεχνικής γνώσης στο Energy Saving Trust.
Για τα μωρά, το The Lullaby Trust συνιστά θερμοκρασία δωματίου 16–20°C — με ελαφριά σκεπάσματα ή έναν ελαφρύ, καλά εφαρμοστό υπνόσακο — ως άνετη και ασφαλή για τη διάρκεια της νύχτας. Πολλές συσκευές παρακολούθησης μωρών διαθέτουν ενσωματωμένο θερμόμετρο, ώστε να μπορείτε να ελέγχετε τη θερμοκρασία στο δωμάτιο του παιδιού σας.
Πώς επηρεάζει η θερμοκρασία τη νύχτα την υγεία σας;
Η θερμοκρασία του σώματός σας ανεβοκατεβαίνει φυσιολογικά κατά τη διάρκεια της ημέρας και αυτός ο ρυθμός παίζει σημαντικό ρόλο στο πόσο εύκολα αποκοιμιέστε και στο πόσο βαθύς είναι ο ύπνος σας.
Καθώς πλησιάζει το βράδυ, η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος αρχίζει να πέφτει – ένα σήμα που βοηθά τον οργανισμό να χαλαρώσει και να προετοιμαστεί για ύπνο. Κατά τη διάρκεια της νύχτας συνεχίζει να μειώνεται μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες και στη συνέχεια ανεβαίνει ξανά, καθώς το σώμα ετοιμάζεται να ξυπνήσει. Αν αυτός ο κύκλος διαταραχθεί, η ποιότητα του ύπνου μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά. Αυτός είναι και ο λόγος που η συνεχής χρήση ηλεκτρικής κουβέρτας όλη τη νύχτα μπορεί να διαταράξει τον ύπνο, καθώς το σώμα μπορεί να υπερθερμανθεί.
Σύμφωνα με το The Sleep Charity, οι περισσότεροι ενήλικες κοιμούνται καλύτερα όταν η θερμοκρασία στο υπνοδωμάτιο κυμαίνεται μεταξύ 16°C και 20°C, με πολλούς να βρίσκουν ιδανικό σημείο κοντά στους 18°C.
Η φυσιολόγος Ρεμπέκα Παρ και ο Δρ Μπαμπάκ Ασράφι δήλωσαν πρόσφατα στο Yahoo UK πώς οι λανθασμένες θερμοκρασίες επηρεάζουν συνολικά την υγεία:
- Η υπερθέρμανση μειώνει τον βαθύ ύπνο. Ο Δρ Ασράφι εξηγεί ότι το να ζεσταίνεται υπερβολικά το σώμα τη νύχτα παρεμβαίνει στα πιο αναζωογονητικά στάδια του ύπνου.
- Το υπερβολικό κρύο μπορεί να σας ξυπνήσει. Πολύ ψυχρά δωμάτια μπορεί να προκαλέσουν μυϊκή δυσκαμψία, ανησυχία ή δυσφορία – ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με άσθμα ή αναπνευστικά προβλήματα, καθώς ο κρύος και ξηρός αέρας μπορεί να ερεθίσει τους αεραγωγούς.
- Σημασία έχει και το «αναπνεύσιμο» κρεβάτι. Η Παρ συνιστά τη χρήση βαμβακερών ή λινών σεντονιών, που βοηθούν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και αποτρέπουν την υπερθέρμανση.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, ένας δροσερός αλλά άνετος χώρος ύπνου αποτελεί ένα καλό σημείο εκκίνησης.
Η σωστή ρύθμιση της θερμοκρασίας κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να επηρεάσει το πόσο ξεκούραστοι αισθάνεστε την επόμενη ημέρα, το επίπεδο εγρήγορσής σας και το πόσο αποτελεσματικά το σώμα σας επιδιορθώνεται και ανακάμπτει κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Είναι ασφαλές να κοιμάστε με ηλεκτρική κουβέρτα αναμμένη όλη τη νύχτα;
Οι ειδικοί, όπως η Silentnight UK και η Πυροσβεστική Υπηρεσία του Λονδίνου, γενικά συνιστούν τη χρήση της ηλεκτρικής κουβέρτας για προθέρμανση του κρεβατιού και όχι να παραμένει αναμμένη όλη τη νύχτα — εκτός αν η κουβέρτα διαθέτει ενσωματωμένο χρονοδιακόπτη και αυτόματη απενεργοποίηση. Ακόμη και τότε, θα πρέπει να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του κατασκευαστή για ασφαλή χρήση.
Οι οδηγίες ασφαλείας στο Ηνωμένο Βασίλειο εφιστούν επίσης προσοχή στη χρήση θερμοφόρων. Η Βασιλική Εταιρεία για την Πρόληψη των Ατυχημάτων (RoSPA) συνιστά να μην κάθεστε ή ξαπλώνετε πάνω τους, καθώς η παρατεταμένη πίεση και θερμότητα μπορεί να προκαλέσουν εγκαύματα ή ζεματίσματα αν η θερμοφόρα σπάσει ή παρουσιάσει διαρροή. Αν τη χρησιμοποιείτε, βεβαιωθείτε ότι είναι καλά κλεισμένη, τοποθετημένη σε θήκη και αφαιρεμένη πριν αποκοιμηθείτε.
Πώς να κοιμάστε στη σωστή θερμοκρασία
Μερικές μικρές συνήθειες μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στο πόσο ζεστοί ή δροσεροί αισθάνεστε τη νύχτα:
- Κρατήστε ζεστά τα σκεπάσματα, όχι το δωμάτιο. Στόχος είναι ένα ζεστό πάπλωμα, ενώ ο αέρας στο δωμάτιο παραμένει πιο δροσερός, ώστε το σώμα να αποβάλλει φυσικά τη θερμότητα. Το The Sleep Charity αναφέρει ότι ένα πάπλωμα με υψηλό tog (10,5 tog ή περισσότερο) είναι ιδανικό για τον χειμώνα, καθώς σας κρατά άνετα ζεστούς ακόμη κι αν το υπνοδωμάτιο βρίσκεται γύρω στους προτεινόμενους 18°C.
- Κάντε ένα ζεστό μπάνιο ή ντους πριν τον ύπνο. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στη χαλάρωση και να σας κάνει να νιώσετε υπνηλία, διευκολύνοντας την έλευση του ύπνου.
- Εκτεθείτε στο πρωινό φως της ημέρας. Το φως βοηθά στη ρύθμιση της μελατονίνης, η οποία συνδέεται στενά με τον ρυθμό της θερμοκρασίας του σώματος.
- Αποφύγετε την υπερθέρμανση. Αν ξυπνάτε νιώθοντας ζέστη ή «βαρύ κεφάλι», δοκιμάστε ελαφρύτερα σκεπάσματα ή λιγότερες στρώσεις. Σύμφωνα με το The Sleep Charity, θερμοκρασίες άνω των 24°C μπορεί να προκαλέσουν ανησυχία και διακοπές ύπνου.
- Μην αφήνετε τα χέρια και τα πόδια να κρυώνουν υπερβολικά. Μελέτες έχουν συνδέσει τα ζεστά πόδια με ταχύτερη έλευση του ύπνου. Ζεστές κάλτσες ή μια θερμοφόρα στα πόδια μπορεί να σας βοηθήσουν να αποκοιμηθείτε πιο εύκολα.