Όταν οι αρχαιολόγοι ξεκίνησαν τις εργασίες στον χώρο του πρώτου skatepark της Σκωτίας τον περασμένο Αύγουστο, υπήρχε ένα βασικό ερώτημα: πότε ακριβώς είχε επιχωματωθεί το έδαφος;
Το μυστήριο λύθηκε μέσα από έρευνα, σκληρή δουλειά και ένα περιτύλιγμα σοκολάτας ηλικίας άνω των 40 ετών.
Μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης συνεργάστηκε με εθελοντές και φοιτητές για την ανασκαφή του πρώην πάρκου Kelvin Wheelies, στο πάρκο Kelvingrove.
Πλέον, οι εργασίες στο skatepark θα παρουσιαστούν σε επεισόδιο της εκπομπής του BBC «Digging For Britain», που θα προβληθεί στις 7 Ιανουαρίου. Το skatepark άνοιξε τον Μάιο του 1978 και διέθετε ειδικά διαμορφωμένα «bowl», διαδρομή slalom και half-pipe, τα οποία είχαν ονόματα όπως Jaws, Torpedo και Bazooka.
Την εποχή εκείνη θεωρούνταν έργο αιχμής και φιλοξενούσε διοργανώσεις όπως το Πρωτάθλημα Σκέιτμπορντ της Σκωτίας. Ωστόσο, λίγα χρόνια αργότερα ο χώρος εγκαταλείφθηκε, λόγω της μείωσης του ενδιαφέροντος, των ανησυχιών για το κόστος συντήρησης και των κινδύνων για την ασφάλεια.
Το ακριβές χρονικό σημείο της παύσης λειτουργίας του παρέμενε, πάντως, αντικείμενο συζήτησης.
Μιλώντας στην παρουσιάστρια της εκπομπής «Digging For Britain», δρα Τόρι Χέριτζ, ο δρα Κένι Μπρόφι από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης εξήγησε ότι, παρότι ήταν γνωστό πως το skatepark είχε τεθεί εκτός λειτουργίας στις αρχές της δεκαετίας του 1980, δεν είχε επιβεβαιωθεί ποτέ μια συγκεκριμένη ημερομηνία.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ακόμη και το παραμικρό στοιχείο θα μπορούσε να μας βοηθήσει να προσδιορίσουμε πότε έγινε η επιχωμάτωση, γιατί στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία καταγραφή για το πότε συνέβη αυτό. Άλλοι λένε ότι ήταν το 1982, άλλοι το 1983 ή το 1984, αλλά κανείς δεν θυμάται ακριβώς πότε. Είναι εντυπωσιακό πόσο γρήγορα ξεχνά ο κόσμος – η αρχαιολογία μπορεί να επαναφέρει αυτές τις μνήμες».
Η ομάδα, στην οποία συμμετείχαν και αρκετοί σύγχρονοι σκέιτερ που χρησιμοποιούν το σημερινό πάρκο στο Kelvingrove — λίγα μόλις μέτρα από το αρχικό σημείο — ξεκίνησε στη συνέχεια τις εργασίες, εφαρμόζοντας τις ίδιες τεχνικές που θα χρησιμοποιούνταν σε αρχαιολογικούς χώρους ηλικίας εκατοντάδων ή και χιλιάδων ετών.
Οι ερευνητές ανέλυσαν το χώμα και τα μπάζα μέσα στο αρχικό slalom που εντόπισαν, ενώ σε άλλο σημείο της ανασκαφής μέλη της ομάδας αποκάλυψαν δύο λευκές γραμμές, τις οποίες εκτίμησαν τελικά ότι χρησιμοποιούνταν ως οδηγός για τους σκέιτερ, ώστε να ξέρουν πού να στοχεύουν κατά την εκτέλεση ενός κόλπου.
Σκέιτερ κάθε ηλικίας συγκεντρώθηκαν για να δουν και να εκτιμήσουν το εύρημα. Μια νεότερη σκέιτερ ανέφερε ότι το να ακούει για το παλιό πάρκο ήταν σαν να «ακούει παραμύθια» και ότι έμοιαζε με κάτι εντελώς διαφορετικό από όσα είχε κάνει σκέιτ μέχρι σήμερα.
Ένας άλλος χαρακτήρισε την ανακάλυψη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς το σκέιτμπορντ έχει αλλάξει τόσο πολύ με τα χρόνια, που πάρκα όπως εκείνο της δεκαετίας του 1970 δεν υπάρχουν πλέον.
Για τον Τζέιμι Μπλερ, ιδιοκτήτη του καταστήματος skateboarding Clan Skates στη Γλασκώβη, η ανασκαφή ξύπνησε πολλές αναμνήσεις.
Υπήρξε μέλος της ομάδας σκέιτ του Kelvingrove και, ως έφηβος, έκανε συχνά φιγούρες και άλματα στο πάρκο Kelvin Wheelies.
«Ήταν πραγματικά κρίμα που αυτό το πάρκο επιχωματώθηκε, ράγισε τις καρδιές πολλών σκέιτερ», είπε στη δρα Τόρι Χέριτζ.
«Ήταν ωραίο να “γυρίσουμε πίσω” και να το ξαναδούμε, και είχε πλάκα να προσπαθούμε να εντοπίσουμε πράγματα που θυμόμασταν από το παρελθόν – “α, εδώ ήταν αυτό…”».
«Η άλλη μου αντίδραση ήταν: “μα καλά, είμαι τόσο μεγάλος;” – κυριολεκτικά έσκαβα τα οστά της παιδικής μου ηλικίας! Αλλά το skateboarding είναι ζωντανό και ακμαίο, οπότε όλα είναι καλά».
Ωστόσο, σε μεταγενέστερο στάδιο της ανασκαφής, η ομάδα κατάφερε τελικά να προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το πότε ακριβώς έκλεισε το skatepark.
Η λύση ήρθε χάρη σε έναν θρύλο του σκωτσέζικου ποδοσφαίρου, τον Ντένις Λο, και σε μερικές γνωστές μάρκες σοκολάτας.
«Όσον αφορά τη χρονολόγηση ορισμένων ευρημάτων, σταθήκαμε αρκετά τυχεροί», εξηγεί ο Κίραν Μάντσιπ, υπεύθυνος του έργου στην Archaeology Scotland.
«Βρήκαμε περιτυλίγματα από γλυκά που έφεραν ημερομηνία λήξης. Συγκεκριμένα, εντοπίσαμε μια εξάδα μπισκότων Penguin, στην πίσω πλευρά της οποίας αναγραφόταν η ημερομηνία “14 Μαρτίου 1983”, ενώ βρήκαμε και ένα πολύ ωραίο περιτύλιγμα Twix στον πάτο των μπαζών.
»Πάνω του αναγραφόταν η ημερομηνία “21 Μαΐου 1983”, γεγονός που μας επιτρέπει να γνωρίζουμε ότι ο χώρος είχε επιχωματωθεί έως τον Μάιο του 1983.
»Εντοπίσαμε επίσης ένα αυτοκόλλητο ή αφίσα με ολόγραμμα του Ντένις Λο να φορά φανέλα της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, το οποίο μπορεί να χρονολογηθεί στις αρχές της δεκαετίας του ’70 (ο Λο αποχώρησε από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ το 1973).
»Οι διαδικασίες είναι ίδιες στην αρχαιολογία – μπορούν να εφαρμοστούν σε οποιαδήποτε περίοδο του ανθρώπινου παρελθόντος».
Ο δρα Μπρόφι ελπίζει ότι οι εργασίες στον χώρο του skatepark θα συμβάλουν στο να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη του για τις επόμενες γενιές.
Στην περίπτωση του Τζέιμι Μπλερ, η ανασκαφή έκανε το παρελθόν να επιστρέψει με ορμή.
«Θυμάμαι τα γέλια, τους φίλους σου, τους συμπαίκτες σου. Ήμασταν απλώς τρελαμένοι με το skateboarding», είπε χαρακτηριστικά.