Το αρνούνται, ωστόσο η επιστήμη το επιβεβαιώνει: οι γονείς πράγματι έχουν ένα παιδί που προτιμούν.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, επιστημονικές έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα 2/3 των γονέων έχουν ένα «αγαπημένο» παιδί και ότι αυτή η εύνοια έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των παιδιών που δεν ευνοούνται, πολύ μετά το τέλος της παιδικής ηλικίας.
Για να αξιολογήσει αν οι γονείς έχουν ένα παιδί που προτιμούν, ένα ζήτημα ιδιαίτερα δύσκολο να τεθεί ανοιχτά, η κοινωνιολόγος J. Jill Suitor του Πανεπιστημίου Purdue στην Ιντιάνα ανέπτυξε μια έμμεση μεθοδολογία, την οποία εξήγησε στους New York Times.
Το 2001 στρατολόγησε περισσότερες από 500 μητέρες με τουλάχιστον δύο ενήλικα παιδιά και τους υπέβαλε ερωτήσεις σχετικά με τις οικονομικές τους δαπάνες, τη συναισθηματική εγγύτητα και τις απογοητεύσεις που ενδεχομένως ένιωσαν απέναντι σε κάθε ένα από τα παιδιά τους. Η έρευνα αυτή, η οποία διήρκεσε αρκετό χρονικό διάστημα ώστε η κοινωνιολόγος να μπορέσει να παρατηρήσει και τα εγγόνια των μητέρων που συμμετείχαν, επέτρεψε την ανάδειξη σημαντικών τάσεων.
Τα ευρήματά της ευθυγραμμίζονται με εκείνα άλλων μελετών, όπως μια έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας το 2005, κατά την οποία οι ερευνητές παρακολούθησαν συνολικά 284 άτομα, ανάμεσά τους και πολλές οικογένειες. Η μελέτη αποκάλυψε ότι περίπου το 65% των μητέρων και το 70% των πατέρων παραδέχονταν ότι είχαν ένα αγαπημένο παιδί, συχνά άθελά τους. Από την πλευρά των παιδιών που είχαν πλέον ενηλικιωθεί, το 86% θεωρούσε ότι η μητέρα τους είχε ξεκάθαρη προτίμηση.
Τα παιδιά που υφίστανται δυσμενή μεταχείριση πληρώνουν το τίμημα μεγαλώνοντας
Αν αυτή η προτίμηση αποτελεί ταμπού για τους γονείς, συχνά γίνεται έντονα αντιληπτή από τα παιδιά, τα οποία συνεχίζουν να υποφέρουν και στην ενήλικη ζωή. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2014, τα παιδιά που αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως λιγότερο ευνοημένα εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και δυσκολιών στις διαπροσωπικές σχέσεις.
Κατά την εφηβεία, είναι επίσης πιο επιρρεπή στην υιοθέτηση επικίνδυνων συμπεριφορών. Μια άλλη έρευνα μάλιστα υποστηρίζει ότι το αίσθημα πως κάποιος υπήρξε το «ριγμένο» παιδί σε σχέση με τα αδέλφια του μπορεί να αποτελεί έναν από τους πιο καθοριστικούς δείκτες της ψυχικής υγείας ενός ατόμου — ακόμη περισσότερο από την οικογενειακή του κατάσταση, την εργασία ή την ηλικία του.
Το αίσθημα ότι κάποιος αντιμετωπίστηκε διαφορετικά από έναν αδελφό ή μια αδελφή παραμένει βαθιά ριζωμένο για πολλά χρόνια, συνεχίζουν οι ερευνητές. Στους New York Times, η Λόρι Κρέιμερ, ειδικός στις αδελφικές σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Northeastern, εξηγεί ότι έχει παρατηρήσει ενήλικες να φέρουν έντονα τα σημάδια γεγονότων που συνέβησαν στην πρώιμη παιδική τους ηλικία.
Ποια είναι τα «αγαπημένα» παιδιά;
Αν και οι καταστάσεις διαφέρουν από οικογένεια σε οικογένεια, οι ερευνητές επιχείρησαν να σκιαγραφήσουν ένα «προφίλ» του αγαπημένου παιδιού. Μια εκτεταμένη ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2025 δείχνει ότι τα κορίτσια και τα μικρότερα παιδιά της οικογένειας ευνοούνται στατιστικά συχνότερα. Ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, ο Αλεξάντερ Γιένσεν, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Brigham Young, εξηγεί στους New York Times ότι κατά την παιδική ηλικία τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας παίζουν καθοριστικό ρόλο: τα ευχάριστα και συναινετικά παιδιά, που είναι πιο εύκολα στη διαχείριση στην καθημερινότητα, τείνουν να απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση.
Στην ενήλικη ζωή, ο πιο σημαντικός παράγοντας γίνεται η σύγκλιση με τις γονεϊκές αξίες, όπως οι θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις. Στην αμερικανική εφημερίδα, η κοινωνιολόγος J. Jill Suitor εξηγεί ότι οι μητέρες τείνουν να ευνοούν περισσότερο τα παιδιά που τους μοιάζουν ιδεολογικά και που συμμετέχουν ενεργά στην οικογενειακή ζωή. Αντίθετα, οι επαγγελματικές επιτυχίες ή οι προσωπικές δυσκολίες (εθισμοί, μπλεξίματα με τη Δικαιοσύνη κ.ά.) φαίνεται να παίζουν μικρό ρόλο στη διαμόρφωση αυτής της προτίμησης.