Όσον αφορά τα προϊόντα με ημερομηνία λήξης, πρόφιμα, ποτά και φάρμακα είναι πιθανώς τα πρώτα που έρχονται στο μυαλό.
Αλλά αυτό που πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν είναι ότι πολλά άλλα προϊόντα που χρησιμοποιούμε σχεδόν καθημερινά, έχουν επίσης περιορισμένη διάρκεια ζωής.
Ορισμένα – όπως οι μάσκαρα και οι ενυδατικές κρέμες – λήγουν μετά από μερικούς μήνες, μετά από τους οποίους μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό του δέρματος και μολύνσεις.
Άλλα, όπως οι μπαταρίες και το λάδι κινητήρα, χρειάζονται μερικά χρόνια χρήσης πριν χρειαστούν αντικατάσταση.
«Αρχικά, ελέγχετε πάντα τη συσκευασία και ακολουθείτε τυχόν ημερομηνίες λήξης ή οδηγίες που παρέχονται από τον κατασκευαστή», εξηγούν οι ειδικοί του Which?.
«Τι γίνεται όμως αν δεν υπάρχει ημερομηνία ή αν έχετε πετάξει τη συσκευασία; Ενώ η διάρκεια ζωής ποικίλλει μεταξύ των προϊόντων, υπάρχουν μερικές χρήσιμες γενικές οδηγίες για το πότε μπορεί να χρειάζονται αντικατάσταση καθημερινά αντικείμενα.»
Προϊόντα με ημερομηνία λήξης
- Εντομοαπωθητικό : 3 χρόνια
- Μάσκαρα : 3-6 μήνες
- Μπαταρίες : 10-15 χρόνια
- Ενυδατική κρέμα : 6 μήνες
- Λάδι κινητήρα : 2-5 χρόνια
- Οδοντόκρεμα : 3-12 μήνες μετά το άνοιγμα
- Φακελάκια τσαγιού : 12-18 μήνες
- Χλωρίνη : 1 έτος
- Ανιχνευτές μονοξειδίου του άνθρακα : 5-10 χρόνια
- Απολυμαντικό χεριών : 2-3 χρόνια
Μάσκαρα
Βρίσκεται στα περισσότερα τσαντάκια μακιγιάζ, αλλά αποδεικνύεται ότι η μάσκαρα έχει διάρκεια ζωής μόνο τρεις έως έξι μήνες.
Η Σάρα Σπέιρι, επικεφαλής ερευνήτρια στο Which?, δήλωσε: «Το υγρό μπορεί να λειτουργήσει ως έδαφος αναπαραγωγής βακτηρίων - επομένως δεν θα θέλατε να ρισκάρετε να το βάλετε στις βλεφαρίδες σας».
«Στη συσκευασία συνήθως θα βρείτε ένα σύμβολο ανοιχτού βάζου με έναν αριθμό – συνήθως 3M (τρεις μήνες) ή 6M (έξι μήνες) – που θα σας δείξει για πόσο καιρό είναι ασφαλές να το χρησιμοποιήσετε.»
Εντομοαπωθητικό
Σύμφωνα με τον Ματ Στίβενς, κύριο ερευνητή του Which?, ένα εντομοαπωθητικό έχει διάρκεια ζωής περίπου τρία χρόνια.
«Ενώ τα εντομοαπωθητικά συστατικά όπως το Deet και το Picaridin είναι σταθερά και διαρκούν πολύ, άλλα συστατικά που χρησιμοποιούνται στα σπρέι δεν διαρκούν τόσο πολύ», εξήγησε.
«Αν σκοπεύετε να κρατήσετε το απωθητικό σας για την επόμενη χρονιά, φροντίστε να το αποθηκεύσετε σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό μέρος. Αυτό θα σας δώσει την καλύτερη ευκαιρία να το αξιοποιήσετε στο έπακρο» τονίζει.
Αν εξακολουθείτε να χρησιμοποιείτε ένα εντομοαπωθητικό που είναι άνω των τριών ετών, μην πανικοβάλλεστε.
Ο Στίβενς προσθέτει : «Τα απωθητικά είναι πιθανό να εξακολουθούν να λειτουργούν μετά την ημερομηνία λήξης τους, αλλά η αποτελεσματικότητά τους θα μειωθεί. Η καλύτερη επιλογή σας θα είναι να αγοράσετε ένα καινούργιο εάν το δικό σας έχει λήξει».
Μπαταρίες
Οι μπαταρίες τείνουν να λήγουν μετά από δέκα έως δεκαπέντε χρόνια, ανάλογα με τον τύπο και τον κατασκευαστή.
Ο Κάλουμ Πιρς εξηγεί: «Οι κατασκευαστές μπαταριών συνήθως αναγράφουν την ημερομηνία παραγωγής και λήξης στο κουτί».
Τα Duracell Plus AA και AAA, για παράδειγμα, είναι αλκαλικές επιλογές με 10ετή διάρκεια ζωής.
«Αν ψάχνετε για μπαταρίες για να φυλάξετε για πιθανές έκτακτες ανάγκες, θα πρότεινα μπαταρίες λιθίου μιας χρήσης αντί για αλκαλικές. Αυτές μπορούν να αποθηκευτούν αξιόπιστα για πάνω από 15 χρόνια, με πολύ χαμηλότερο κίνδυνο διαρροής χημικών ουσιών» τονίζει.
Ενυδατική κρέμα
Σύμφωνα με το Which? και την Daily Mail, η ενυδατική κρέμα λήγει περίπου έξι μήνες μετά το άνοιγμα. «Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα προϊόντα περιποίησης της επιδερμίδας θα εμφανίζουν ημερομηνίες λήξης και σύμβολα Περίοδος μετά το Άνοιγμα (PAO)», εξηγεί ο Τζέημς Άτκισον, ανώτερος ερευνητής του Which?.
«Το σύμβολο PAO (ένα σύμβολο ανοιχτού βάζου με έναν αριθμό δίπλα του) υποδεικνύει για πόσο χρονικό διάστημα το προϊόν παραμένει ασφαλές και αποτελεσματικό μετά το άνοιγμα».
Μετά την ημερομηνία λήξης, οι ενυδατικές κρέμες μπορούν να χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.
«Το πιο πιθανό αποτέλεσμα της χρήσης μιας ληγμένης ενυδατικής κρέμας είναι ότι τα ενεργά συστατικά θα χάσουν την ισχύ τους και θα είναι λιγότερο αποτελεσματικά από ό,τι προβλέπεται» τονίζει ο ειδικός.
Στη χειρότερη περίπτωση, τα συντηρητικά στο προϊόν διασπώνται με την πάροδο του χρόνου, επιτρέποντας την ανάπτυξη βακτηρίων και μυκήτων. Η έκθεση σε αυτούς τους μικροοργανισμούς μπορεί να οδηγήσει σε ερεθισμό του δέρματος, εξανθήματα και μολύνσεις σύμφωνα με τον Άτκισον.
«Αυτό είναι ιδιαίτερα πιθανό με προϊόντα που συσκευάζονται σε δοχεία από όπου οι χρήστες αφαιρούν το προϊόν με τα δάχτυλά τους» τονίζει.
Λάδι κινητήρα
Το λάδι κινητήρα τείνει να λήγει μετά από δύο έως πέντε χρόνια. Θα μπορείτε να καταλάβετε αν χρειάζεται αλλαγή με βάση το χρώμα – με το φρέσκο λάδι συνήθως χρυσαφί ή κεχριμπαρένιο, και το παλαιότερο λάδι να εμφανίζεται σκούρο καφέ.
Ο Ντίνο Μπουράτι, ανώτερος ερευνητής του Which?, δηλώνει: «Το λάδι υποβαθμίζεται με την πάροδο του χρόνου και η χρήση υποβαθμισμένου λαδιού θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα με τον κινητήρα του αυτοκινήτου σας».
«Θα μπορούσε να προκαλέσει περιττή φθορά, να αυξήσει την κατανάλωση καυσίμου και να μειώσει την απόδοση του κινητήρα σας».
«Τελικά, ο κινητήρας του αυτοκινήτου σας θα μπορούσε να χαλάσει, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα πολύ μεγάλο κόστος επισκευής - ή μπορεί ακόμη και να χρειαστεί να αντικαταστήσετε το αυτοκίνητό σας».
Οδοντόκρεμα
Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι τελειώνουν την οδοντόκρεμα αρκετά γρήγορα, αν τύχει να έχετε κάποια παλιά, καλύτερα να την πετάξετε στα σκουπίδια.
Σύμφωνα με την Μάνκα Βίραντ, επικεφαλής ερευνήτρια της Which?, οι περισσότερες οδοντόκρεμες λήγουν μετά από δύο χρόνια - αν και η διάρκεια ζωής τους μειώνεται πολύ μόλις ανοιχτούν.
«Η ληγμένη οδοντόκρεμα γενικά δεν θα σας αρρωστήσει, αλλά θα είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματική στις κύριες λειτουργίες της, οι οποίες είναι η καθαριστική της δύναμη και η ικανότητά της να προστατεύει τα δόντια σας από την τερηδόνα», με καθησύχασε.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις οδοντόκρεμες με φθόριο, καθώς το φθόριο μπορεί να γίνει λιγότερο αποτελεσματικό με την πάροδο του χρόνου, μειώνοντας την προστασία από την τερηδόνα.
Η οδοντόκρεμα μπορεί επίσης να αποκτήσεις μια «περίεργη» γεύση και, ανάλογα με τον τρόπο αποθήκευσης και χρήσης της, θα μπορούσε να μολυνθεί με βακτήρια.
Φακελάκια τσαγιού
Τα φακελάκια τσαγιού λήγουν μετά από 12 έως 18 μήνες, σύμφωνα με την Σάρα Ρος, συντάκτρια τροφίμων και υγείας του Which?. Όπως συμβουλεύει:
«Πετάξτε τα φακελάκια τσαγιού αν βραχούν ή μουχλιάσουν ή μυρίσουν μούχλα».
«Η Υπηρεσία Προτύπων Τροφίμων (FSA) συμβουλεύει να μην καταναλώνονται τρόφιμα ή ποτά που περιέχουν μούχλα, ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους και σε άτομα που είναι έγκυες ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα».
«Το να πιεις κατά λάθος ένα φλιτζάνι τσάι φτιαγμένο με μουχλιασμένο φακελάκι τσαγιού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αρρωστήσεις, αλλά δεν αξίζει να ρισκάρεις.»
Χλωρίνη
Αν έχετε ένα μπουκάλι χλωρίνης που μάζευε σκόνη σε ένα ντουλάπιγια πάνω από ένα χρόνο, είναι καλύτερο να το αντικαταστήσετε.
«Η δράση της χλωρίνης μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, καθώς τα ενεργά συστατικά της διασπώνται φυσικά», εξηγεί ο επιστήμονας του Which?, Τζέικομπ Κόπμπτον.
«Τα λευκαντικά οξυγόνου σε σκόνη είναι γενικά πιο σταθερά όταν διατηρούνται στεγνά, αλλά μπορούν επίσης να αλλοιωθούν εάν εκτεθούν σε υγρασία» τονίζει
Ενώ η ληγμένη χλωρίνη δεν είναι απαραίτητα τοξική, η μειωμένη δραστικότητά της μπορεί να σημαίνει ότι το σπίτι σας δεν είναι τόσο καθαρό όσο νομίζετε.
«Εάν βασίζεστε σε αποδυναμωμένη χλωρίνη για την απολύμανση μιας μολυσμένης επιφάνειας, ενδέχεται να επιβιώσουν επιβλαβή βακτήρια ή ιοί, αυξάνοντας ενδεχομένως τον κίνδυνο ασθένειας» επισημαίνει ο Κόμπτον.
Συναγερμοί μονοξειδίου του άνθρακα
Όλοι οι συναγερμοί μονοξειδίου του άνθρακα (CO) έχουν ένα σετ διάρκεια ζωής – συνήθως περίπου πέντε έως δέκα χρόνια.
«Μετά από αυτό το διάστημα, ο αισθητήρας CO θα γίνει λιγότερο αξιόπιστος και θα χρειαστεί να αντικαταστήσετε τον συναγερμό» τονίζει ο ειδικός Στίβενς.
«Όταν ο συναγερμός φτάσει στο τέλος της διάρκειας ζωής του, θα ηχήσει για να σας ενημερώσει, ενώ σε ορισμένα θα εμφανιστεί και ένας κωδικός στην οθόνη που θα υποδεικνύει ότι χρειάζεται αντικατάσταση.»
Απολυμαντικό χεριών
Τέλος, αν σας έχει περισσέψει ακόμα ένα απολυμαντικό χεριών από την πανδημία Covid-19, ήρθε η ώρα να το πετάξετε στα σκουπίδια.
Το απολυμαντικό χεριών λήγει μετά από δύο-τρία χρόνια, σύμφωνα με την Ολίβια Πρατ, επιστήμονα του Which?.
«Με την πάροδο του χρόνου, το δραστικό συστατικό ή η απολυμαντική φόρμουλα στο απολυμαντικό χεριών μπορεί να εξατμιστεί ή να διασπαστεί, μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της ικανότητάς του να «εξοντώνει τα μικρόβια» εξηγεί.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά έντονα τα απολυμαντικά χεριών με βάση το αλκοόλ να έχουν συγκέντρωση αλκοόλ τουλάχιστον 60% για να είναι αποτελεσματικά στην απολύμανση/απολύμανση.
«Εάν η συγκέντρωση του δραστικού συστατικού πέσει κάτω από τη συνιστώμενη συγκέντρωση, τότε το απολυμαντικό χεριών ενδέχεται να μην σκοτώνει όσα μικρόβια θα έπρεπε, παρέχοντας μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας και αυξάνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης ή ασθένειας» τονίζει η Πρατ.