Μέχρι το 2030, οι γυναίκες στη Νότια Κορέα αναμένεται να γίνουν ο πρώτος εθνικός πληθυσμός στην καταγεγραμμένη ανθρώπινη ιστορία που θα ξεπεράσει, κατά μέσο όρο, το προσδόκιμο ζωής των 90 ετών.
Η πρόβλεψη προέρχεται από μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2017 στο The Lancet από τον Βασίλη Κόντη, τον Majid Ezzati και συνεργάτες του Imperial College London, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Η πρόβλεψη για τα 90 χρόνια
Οι ερευνητές εξέτασαν 35 βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες και χρησιμοποίησαν 21 διαφορετικά στατιστικά μοντέλα, συνδυάζοντας τα αποτελέσματά τους ώστε να περιορίσουν την αβεβαιότητα των προβλέψεων. Σύμφωνα με το τελικό μοντέλο, το προσδόκιμο ζωής των γυναικών στη Νότια Κορέα αναμενόταν να φτάσει περίπου τα 90,8 χρόνια έως το 2030.
Ακολουθούσαν χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιαπωνία, με προβλέψεις κοντά στα 88 χρόνια. Οι Νοτιοκορεάτες άνδρες αναμενόταν επίσης να βρίσκονται στην κορυφή, με προσδόκιμο ζωής περίπου 84,1 χρόνια.
Δεν πρόκειται για βεβαιότητα
Οι ίδιοι οι επιστήμονες έβαλαν, ωστόσο, μια σημαντική υποσημείωση. Η πιθανότητα οι γυναίκες της Νότιας Κορέας να ξεπεράσουν τα 90 χρόνια υπολογίστηκε στο 57%, ενώ η πιθανότητα να ξεπεράσουν τα 86,7 χρόνια έφτανε το 90%.
Άρα, η πρόβλεψη δεν αποτελεί βεβαιότητα, αλλά μια ισχυρή στατιστική εκτίμηση. Παρ' όλα αυτά, ακόμη και η πιθανότητα να ξεπεραστεί το όριο των 90 ετών θεωρήθηκε εντυπωσιακή, καθώς μέχρι πρόσφατα ένα τέτοιο επίπεδο θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολο για έναν ολόκληρο πληθυσμό.
Το «αδύνατο» όριο άρχισε να μετακινείται
Για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα, αρκετοί δημογράφοι αντιμετώπιζαν το προσδόκιμο ζωής των 90 ετών ως ένα σχεδόν απροσπέλαστο όριο. Η μελέτη του The Lancet, όμως, έδειξε ότι τα όρια της ανθρώπινης μακροζωίας μπορούν να μετακινηθούν.
Και αυτό δεν έγινε χάρη σε κάποιο θαυματουργό φάρμακο. Η Νότια Κορέα βελτίωσε σταδιακά πολλούς από τους παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, εφαρμόζοντας τις αλλαγές σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να έχει παίξει η σχεδόν καθολική πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη μέσω του National Health Insurance Service, το οποίο κάλυψε ουσιαστικά ολόκληρο τον πληθυσμό από τα τέλη της δεκαετίας του 1980.
Παράλληλα, η χώρα παρουσιάζει καλή αντιμετώπιση της υπέρτασης, χαμηλό μέσο σωματικό βάρος σε σύγκριση με άλλες πλούσιες χώρες, πολύ χαμηλά ποσοστά καπνίσματος στις γυναίκες και σημαντικές βελτιώσεις στη διατροφή και την υγεία των παιδιών ήδη από προηγούμενες γενιές.
Η σημασία της αρτηριακής πίεσης
Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες είναι η αρτηριακή πίεση. Η καρδιαγγειακή νόσος παραμένει μία από τις κυριότερες αιτίες θανάτου στις ανεπτυγμένες χώρες, ενώ η υπέρταση μπορεί να εξελίσσεται για χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Η δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού και αντιμετώπισής της σε επίπεδο πληθυσμού μπορεί επομένως να έχει τεράστια επίδραση στη μακροζωία.
Η σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι χαρακτηριστική. Στην ίδια μελέτη, οι Αμερικανίδες προβλεπόταν να έχουν προσδόκιμο ζωής 83,3 χρόνια το 2030, ενώ οι Αμερικανοί άνδρες 79,5 χρόνια.
Έτσι, δύο πλούσιες χώρες με πρόσβαση σε προηγμένη ιατρική τεχνολογία εμφανίζουν σημαντική διαφορά στα αποτελέσματα. Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στην τεχνολογία, αλλά και στο πόσο ισότιμα κατανέμονται οι υπηρεσίες υγείας και οι παράγοντες που προστατεύουν την υγεία.
Η μακροζωία είναι και θέμα περιβάλλοντος
Το σημαντικότερο μήνυμα της μελέτης είναι ότι η μακροζωία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ατομική πειθαρχία. Επηρεάζεται από το περιβάλλον στο οποίο ζει κάποιος, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, το κάπνισμα, την πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες και τις συνθήκες μέσα στις οποίες μεγαλώνει.
Η Νότια Κορέα δεν «νίκησε» τη γήρανση με μία θεαματική ανακάλυψη. Δημιούργησε, σε βάθος δεκαετιών, συνθήκες που επέτρεψαν σε πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού να ζει περισσότερο και πιο υγιεινά.