Η εκκωφαντική μουσική που συνοδεύει τις σύγχρονες, ομαδικές προπονήσεις στα γυμναστήρια μπορεί να ανεβάζει τη διάθεση και να δίνει ρυθμό στην άσκηση, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ενδέχεται να κρύβει έναν απρόσμενο κίνδυνο: τη φθορά της ακοής.
Σε πολλά ομαδικά προγράμματα γυμναστικής, τα επίπεδα ήχου φτάνουν έως και τα 108 ντεσιμπέλ (dBA), ένταση αντίστοιχη με αυτή μιας ροκ συναυλίας. Η λογική είναι απλή: όσο πιο δυνατή η μουσική τόσο πιο έντονα θα γυμναστούν οι συμμετέχοντες.
Ωστόσο, νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας έρχεται να αμφισβητήσει αυτή την αντίληψη. Σύμφωνα με τα ευρήματα των ερευνητών, η μείωση της έντασης της μουσικής δεν μειώνει την ενέργεια του μαθήματος, αντίθετα, μπορεί να προστατεύσει τους ασκούμενους από μακροχρόνιες βλάβες στην ακοή.
Πάνω από τα ασφαλή όρια
Παρότι δεν φτάνουν όλα τα μαθήματα τη μουσική στα επίπεδα μιας συναυλίας, τα περισσότερα λειτουργούν πάνω από το ασφαλές όριο των 85 dBA. Και επειδή τόσο οι γυμναστές όσο και οι συμμετέχοντες περνούν 30 έως 60 λεπτά σε τέτοιες συνθήκες, αρκετές φορές την εβδομάδα, η συσσωρευτική έκθεση στον θόρυβο μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες.
Η χειρουργός και συν-συγγραφέας της μελέτης Janet Choi παρατηρεί μια ανησυχητική τάση:
«Βλέπω ολοένα και περισσότερους νέους ανθρώπους, ηλικίας 20 και 30 ετών, να εμφανίζουν αλλαγές στην ακοή ή επίμονο βουητό στα αυτιά», σημειώνει.
Παραδοσιακά, η απώλεια ακοής συνδεόταν με μεγαλύτερες ηλικίες. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, η αυξημένη έκθεση σε έντονους θορύβους κατά την ψυχαγωγία και την άσκηση φαίνεται να «μετακινεί» αυτό το πρόβλημα σε πολύ νεότερα άτομα.
Πόσο δυνατή πρέπει να είναι τελικά η μουσική;
Οι ερευνητές συνέκριναν την εμπειρία συμμετεχόντων σε μαθήματα με κανονική ένταση μουσικής και σε μαθήματα με χαμηλότερη ένταση. Στόχος ήταν να εξετάσουν εάν επηρεάζεται η αίσθηση κόπωσης, η απόδοση και το κίνητρο.
Το συμπέρασμα ήταν σαφές: η μουσική αυξάνει πράγματι την ενέργεια της προπόνησης, αλλά μόνο μέχρι ένα σημείο. Μετά τα 80 dBA, το όφελος φαίνεται να σταματά.
«Μόλις η ένταση φτάσει περίπου τα 80 ντεσιμπέλ, δεν υπάρχει πραγματικός λόγος να γίνει πιο δυνατή», εξηγεί η Choi. «Σε αυτό το επίπεδο μπορεί να προστατευτεί η ακοή τόσο των προπονητών όσο και των συμμετεχόντων».
«Δυνατά πάνω στα δυνατά»
Η 50χρονη Jennifer Morgan, που συμμετέχει σε προγράμματα στην πολιτεία της Γιούτα τρεις έως πέντε φορές την εβδομάδα, περιγράφει τη δική της εμπειρία από ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα προπόνησης.
Το μάθημα περιλαμβάνει οκτώ διαφορετικές ασκήσεις, με τρέξιμο ενός χιλιομέτρου ανάμεσά τους, ενώ η μουσική παίζει σε πολύ υψηλή ένταση.
«Οι προπονητές φώναζαν πάνω από τη μουσική. Το smart watch έστελνε συχνά προειδοποιήσεις για υπερβολικά επίπεδα θορύβου».
Τελικά, παρατηρώντας έναν άλλο συμμετέχοντα να φορά ωτοασπίδες, αποφάσισε να αγοράσει κι εκείνη ένα ζευγάρι. Από τότε τις χρησιμοποιεί σε κάθε προπόνηση.
Όπως είπε: «Μείωσε το άγχος που μου προκαλούσε όλη αυτή η ένταση».
Όταν τα γυμναστήρια προσφέρουν… ωτοασπίδες
Η Morgan θεωρεί ενδεικτικό το γεγονός ότι ορισμένα γυμναστήρια διαθέτουν ωτοασπίδες στη ρεσεψιόν, αντί απλώς να χαμηλώσουν τη μουσική.
«Καταλαβαίνω ότι η μουσική μπορεί να καθορίσει την ατμόσφαιρα ενός μαθήματος», λέει. «Αλλά πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη όχι μόνο τους πελάτες, αλλά και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στους προπονητές που εργάζονται καθημερινά σε αυτό το περιβάλλον».
Τι λένε οι ειδικοί για τα όρια θορύβου
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η έκθεση σε ήχο 100 dBA δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 15 λεπτά. Όσο αυξάνεται η ένταση τόσο μειώνεται ο ασφαλής χρόνος ακρόασης.
Η απώλεια ακοής από θόρυβο επηρεάζει περίπου το 25% των ενηλίκων και συνήθως είναι μόνιμη. Προκαλείται από μη αναστρέψιμη βλάβη στα ευαίσθητα κύτταρα του εσωτερικού αυτιού.
Ακόμη και η σύντομη έκθεση σε υπερβολικό θόρυβο μπορεί να προκαλέσει αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν «προσωρινή μετατόπιση ακουστικού ορίου», δηλαδή αίσθηση βουητού ή «βουλωμένων» αυτιών, που μπορεί να διαρκέσει ώρες ή και ημέρες.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι προσωρινές αλλαγές μπορούν να συσσωρευτούν και να οδηγήσουν σε μόνιμη απώλεια ακοής.
Bloomberg