Νέα έρευνα δείχνει ότι οι επιλογές καριέρας μπορεί να αποκαλύπτουν στοιχεία για σκοτεινά χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως ναρκισσισμό και ψυχοπάθεια.
Μπορεί η επαγγελματική πορεία ενός ατόμου να «προδώσει» αν διαθέτει σκοτεινά χαρακτηριστικά προσωπικότητας; Μια νέα επιστημονική μελέτη επιχειρεί να δώσει απαντήσεις μέσα από τον χώρο της εργασίας.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Personality and Individual Differences, εξετάζει πώς η λεγόμενη «σκοτεινή τριάδα» επηρεάζει επαγγελματικές επιλογές και κοινωνικές συμπεριφορές στον εργασιακό χώρο.
Η σκοτεινή τριάδα: ψυχρότητα, χειρισμός και έλλειψη ενσυναίσθησης
Η ψυχρότητα, ο χειρισμός και η έλλειψη ενσυναίσθησης που συχνά παρατηρούνται σε εργασιακά περιβάλλοντα συνδέονται με τρία βασικά χαρακτηριστικά: ψυχοπάθεια, μακιαβελισμό και ναρκισσισμό. Οι ερευνητές προσπάθησαν να χαρτογραφήσουν πώς αυτά σχετίζονται με συγκεκριμένες επαγγελματικές διαδρομές.
SETPOINT: επιστήμη υγείας, δημιουργική έκφραση, τεχνολογία, άνθρωποι, οργάνωση, επιρροή, φύση
Οι ερευνητές από τη Σιγκαπούρη και τις Ηνωμένες Πολιτείες διαχώρισαν τη σκοτεινή τριάδα σε επτά επιμέρους πτυχές: την ψυχοπάθεια που χωρίζεται σε τόλμη, κακία και άρση αναστολών, μαζί με τις μακιαβελικές απόψεις και τακτικές και τον ναρκισσιστικό θαυμασμό και την αντιπαλότητα.
Στη συνέχεια ανέλυσαν δεδομένα από πάνω από 600 φοιτητές, εξετάζοντας τόσο την προσωπικότητα όσο και τα επαγγελματικά τους ενδιαφέροντα μέσα από το μοντέλο SETPOINT, το οποίο ομαδοποιεί τις σταδιοδρομίες σε επτά τομείς, επιστήμη υγείας, δημιουργική έκφραση, τεχνολογία, άνθρωποι, οργάνωση, επιρροή, φύση.
Με τη χρήση ανάλυσης δικτύου, εντόπισαν συνδέσεις ανάμεσα σε χαρακτηριστικά και επαγγελματικές κατευθύνσεις.
Χαρτογράφηση συσχετίσεων μεταξύ καριέρας και χαρακτηριστικών
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι διαφορετικές πτυχές της ψυχοπάθειας και του ναρκισσισμού συνδέονται με διαφορετικούς επαγγελματικούς τομείς, αποκαλύπτοντας ένα πιο σύνθετο μοτίβο από ό,τι είχε αρχικά θεωρηθεί.
Στην ψυχοπάθεια, τα άτομα με τόλμη - αυτοπεποίθηση, ψυχραιμία υπό πίεση και φυσική επιρροή - έτειναν να έλκονται από την επιστήμη της υγείας.
Όσοι είχαν κακία, που χαρακτηρίζονταν από χαμηλή ενσυναίσθηση και εχθρότητα, έδειξαν ισχυρότερο ενδιαφέρον για την τεχνολογία και την πρακτική μηχανική εργασία.
Η άρση των αναστολών, η παρορμητική πτυχή, συνδέθηκε με τη δημιουργική έκφραση, όπως οι τέχνες και το design, και παράλληλα με πρακτικούς ρόλους.
Άτομα με μακιαβελικές απόψεις έδειξαν ενδιαφέρον για ηγετικούς ρόλους, και όσοι σχετίζονταν με τις τακτικές αυτές έλκονταν περισσότερο από ρόλους δημιουργικής έκφρασης και τη φύση, όπως η εργασία σε εξωτερικούς χώρους ή με ζώα.
Συνολικά, έδειξαν μια σαφή τάση να αποφεύγουν τις σταδιοδρομίες που επικεντρώνονται στον άνθρωπο.
Ο ναρκισσισμός, που καθοδηγείται από την ανάγκη για έπαινο και την έντονη εστίαση στην αντιπαλότητα, συνδέθηκε με ενδιαφέροντα για επιρροή και δημιουργική έκφραση.
Ένα μοτίβο ξεχώριζε ξεκάθαρα: οι περισσότερες από τις σκοτεινές τριάδες συνδέονταν με την επιρροή, υποδηλώνοντας μια ισχυρή έλξη προς ηγετικούς ρόλους, όπου η πειθώ και η δύναμη παίζουν ρόλο. Αυτά τα μοτίβα ίσχυαν σε όλους τους τομείς, τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες.
Επτά πτυχές της σκοτεινής τριάδας
Η ανάλυση αποκάλυψε ότι η «σκοτεινή τριάδα» δεν λειτουργεί ως ένα ενιαίο σύνολο, αλλά ως επιμέρους χαρακτηριστικά, με διαφορετικές επιρροές στην επαγγελματική κατεύθυνση.
Συγκεκριμένα, η μελέτη διαχώρισε την ψυχοπάθεια σε τόλμη, κακία και άρση αναστολών, ενώ ο μακιαβελισμός και ο ναρκισσισμός εξετάστηκαν ως ξεχωριστές διαταραχές που επηρεάζουν διαφορετικά τις επιλογές των ατόμων.
Επιρροή στην επιλογή επαγγέλματος
Ένα από τα πιο συνεπή ευρήματα ήταν η έντονη τάση αυτών των χαρακτηριστικών να συνδέονται με θέσεις επιρροής και ηγετικούς ρόλους.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ρόλοι με εξουσία, πειθώ και κοινωνική επιρροή φαίνεται να προσελκύουν άτομα με πιο έντονες σκοτεινές τάσεις, ανεξαρτήτως φύλου.
Παρότι τα δεδομένα προέρχονται από φοιτητικό πληθυσμό και όχι από ενεργούς επαγγελματίες, τα ευρήματα προσφέρουν ένα σημαντικό πλαίσιο κατανόησης για το πώς η προσωπικότητα μπορεί να συνδέεται με την επαγγελματική κατεύθυνση και πιθανές μορφές τοξικής ηγεσίας.