Δύο θαλάσσια είδη που ζουν σε θερμά νερά εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στις ακτές της Γαλικίας.
Το Ισπανικό Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας (IEO-CSIC) κατέγραψε πέντε άτομα του είδους Sardinella aurita, ενός μικρού πελαγικού ψαριού, καθώς και ένα θηλυκό καβούρι-ερημίτη, ενός είδους που συνήθως ζει στα πορτογαλικά νερά.
Το καβούρι εντοπίστηκε στο Κορουμπέδο (Α Κορούνια), περίπου 460 χιλιόμετρα βόρεια της περιοχής όπου εξαπλώνεται συνήθως το είδος. Τα δείγματα έφτασαν στα χέρια των ερευνητών χάρη σε αλιευτικά σκάφη που δραστηριοποιούνταν στο βόρειο τμήμα της περιοχής και τα ανέσυραν από τη θάλασσα με τα δίχτυα τους.
Πώς αναγνωρίστηκαν στο Βίγκο τα δύο είδη θερμών υδάτων που εντοπίστηκαν στη Γαλικία
Το καβούρι ανήκει στο είδος Dardanus calidus και εντοπίστηκε τον Ιούλιο του 2026. Σήμερα αποτελεί μέρος της συλλογής καρκινοειδών του IEO. Το ψάρι Sardinella aurita αλιεύτηκε νωρίτερα την ίδια χρονιά, ενώ οι ερευνητές επιβεβαίωσαν την ταυτότητα του είδους μέσω της μεθόδου γενετικής ταυτοποίησης με γραμμωτό κώδικα DNA (DNA barcoding).
Ο Bruno Almón, ερευνητής στο Ωκεανογραφικό Κέντρο του Βίγκο, είναι ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης για το καβούρι, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Biology, σε συνεργασία με τους J. A. Cuesta, H. Costa και Rafael Bañón. Ο Bañón, επίσης ερευνητής στο ίδιο κέντρο, είναι επικεφαλής της μελέτης για το ψάρι, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cybium, σε συνεργασία με τους Almón, C. García Soler και A. de Carlos.
Και οι δύο ερευνητές ανήκουν στην ερευνητική ομάδα Ευάλωτων Θαλάσσιων Οικοσυστημάτων στην Ανοιχτή Θάλασσα (ECOVAM). Το ινστιτούτο ανακοίνωσε τα δύο ευρήματα με επίσημη ανακοίνωσή του στις 30 Οκτωβρίου.
Γιατί εμφανίζονται όλο και περισσότερα είδη θερμών υδάτων στη Γαλικία;
Σύμφωνα με τον Almón, η σημασία της συγκεκριμένης παρατήρησης έγκειται τόσο στη μεγάλη απόσταση που διένυσε το καβούρι όσο και στην περιοχή όπου εντοπίστηκε. Όπως εξήγησε, η Γαλικία εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε περιοχή όπου εμφανίζονται θαλάσσια είδη θερμών υδάτων, όπως ψάρια, μαλάκια και φύκη, έξω από τα συνηθισμένα όρια της γεωγραφικής τους εξάπλωσης.
Ο Bañón συνδέει την παρουσία του συγκεκριμένου ψαριού με την πρόσφατη τροπικοποίηση των θαλάσσιων υδάτων στις βορειοδυτικές ακτές της Ιβηρικής Χερσονήσου. Κατά την άποψή του, η τάση αυτή, σε συνδυασμό με την εμφάνιση τροπικών ειδών ψαριών, καθιστά αναγκαία τη συστηματική καταγραφή και αξιολόγηση κάθε νέας παρατήρησης στην περιοχή.
Οι ίδιοι οι συγγραφείς αναγνωρίζουν τους περιορισμούς των ευρημάτων, καθώς οι παρατηρήσεις βασίζονται σε πολύ μικρό αριθμό δειγμάτων. Στη μελέτη τους για το καβούρι επισημαίνουν ότι η μεμονωμένη αυτή αλίευση «δεν αποδεικνύει από μόνη της» ότι το είδος έχει εγκατασταθεί στην περιοχή ή ότι επεκτείνει σταθερά την εξάπλωσή του προς τον Βορρά.
Πώς μπορεί το νέο είδος ψαριού να επηρεάσει τη σαρδέλα;
Τα ψάρια του είδους Sardinella aurita είναι μικρά πελαγικά ψάρια που ζουν στη στήλη του νερού και όχι στον βυθό, όπως συμβαίνει και με τις σαρδέλες. Σύμφωνα με το Ισπανικό Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας (IEO), ενδέχεται να ανταγωνίζονται τις σαρδέλες για χώρο και τροφή, ενώ η εμπορική τους αξία είναι χαμηλότερη.
Ο Bañón εκτιμά ότι το συγκεκριμένο είδος μπορεί να λειτουργήσει ως δείκτης των περιβαλλοντικών μεταβολών. Η αφθονία και η γεωγραφική του κατανομή ανταποκρίνονται γρήγορα στις αλλαγές των περιβαλλοντικών συνθηκών, γεγονός που καθιστά την παρουσία του χρήσιμη για την παρακολούθηση των μεταβολών που συντελούνται στο θαλάσσιο οικοσύστημα του Βορειοανατολικού Ατλαντικού.
Ο Almón προσθέτει ότι η βορειοδυτική περιοχή της Ιβηρικής Χερσονήσου εξελίσσεται σε «περιοχή-παρατηρητήριο», η οποία μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα θαλάσσια είδη ανταποκρίνονται στις νέες συνθήκες που επικρατούν στους ωκεανούς.
Δεν πρόκειται, άλλωστε, για την πρώτη σχετική ένδειξη. Ένα ψάρι-φούσκα και ένα χωροκατακτητικό τροπικό φύκος έχουν ήδη εντοπιστεί στα νερά της Γαλικίας, ενώ στην Κανταβρική Θάλασσα παρατηρείται μετακίνηση ψαριών προς ψυχρότερα νερά.