Δεν είναι πολύ πιθανό το «σενάριο» του εισαγόμενου στην χώρα μας ή στην Ευρώπη κρούσματος του ιού Έμπολα, ένα στέλεχος του οποίου έχει ήδη προκαλέσει μία ανησυχητική επιδημική έξαρση σε τρεις χώρες της Αφρικής, και, συνεπώς, η στάση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου των Νόσων (ECDC) να μην συστήσει στις χώρες της Ε.Ε. να εκδώσουν μία σχετική ταξιδιωτική οδηγία δεν είναι μία ήπια στάση, αλλά μία ενδεδειγμένη στάση.
Αυτό τονίζει σήμερα στο iefimerida ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Δημήτρης Παρασκευής, ο οποίος εκφράζει επίσης την αισιοδοξία του, σύμφωνα με την οποία αυτή η επιδημική έξαρση του ιού Έμπολα θα αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά και αποτελεσματικά στην πηγή της.
- Κύριε καθηγητά, εσείς είστε από εκείνους οι οποίοι εκτιμούν ότι η παρούσα επιδημική έξαρση του ιού Έμπολα στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη και εκτεταμένη, πιο σοβαρή ακόμη και από εκείνη την ανάλογη επιδημική έξαρση του ιού, η ο οποία είχε λάβει χώρα το 2014;
Αυτό δεν μπορεί να εκτιμηθεί με βεβαιότητα δεδομένου ότι εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως η αμεσότητα και η αποτελεσματικότητα των μέτρων πρόληψης. Η διεθνής κοινότητα σε συνεργασία με τους οργανισμούς δημόσιας υγείας στην Αφρική έδειξαν άμεσα αντανακλαστικά για την εκπόνηση πλάνου ετοιμότητας και απόκρισης προκειμένου να περιοριστεί η τρέχουσα επιδημική έκρηξη το ιού Έμπολα
- Ποιος, κατά τη γνώμη σας, είναι ο λόγος για τον οποίο τα Κέντρα Πρόληψης και Ελέγχου των Νόσων (CDC) των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν με πιο αυστηρά μέρα, ακόμη και με μία περιοριστική ταξιδιωτική οδηγία αυτή την έξαρση του ιού Έμπολα, σε σχέση με την πιο ήπια στάση και τοποθέτηση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης των Νοσημάτων (ECDC);
Για έναν ιό όπως ο ιός του Έμπολα που δεν μεταδίδεται τόσο εύκολα όπως για παράδειγμα ο ιός της γρίπης ή ο κορωνοϊός SARS-CoV-2, η περιοριστική ταξιδιωτική οδηγία δεν είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της διασποράς σε μια χώρα. Τα συστηνόμενα μέτρα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης των Νοσημάτων (ECDC) δεν θα τα χαρακτήριζα ότι ανήκουν στην κατηγορία της ήπιας στάσης αλλά της ενδεδειγμένης στάσης. Η έκδοση ταξιδιωτικής οδηγίας ακόμα και αν δεν είναι απαραίτητες, κατά την άποψη μου, μάλλον αποτελεί μια «αυστηρή» στρατηγική παρά ένα αναγκαίο μέτρο δημόσιας υγείας.
- Είναι τόσο πολύ διαφορετικό αυτό το δεύτερο στέλεχος του ιού Έμπολα, το οποίο προκαλεί την παρούσα επιδημία στις συγκεκριμένες αφρικανικές χώρες, σε σχέση με το άλλο στέλεχος, το οποίο είχε προκαλέσει την ανάλογη έξαρση του 2014, ώστε είναι τόσο δύσκολο να έχουμε ένα εμβόλιο στην παρούσα κρίση;
Η διαφορά έγκειται στο ότι η τρέχουσα επιδημική έκρηξη προκαλείται από τον ιό τύπου Bundibugyo που σε αντίθεση με τους ιούς Έμπολα που προκαλούν τις επιδημικές εκρήξεις στη Δυτική Αφρική, δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο ή θεραπεία, γεγονός που δυσκολεύει την αντιμετώπιση του.
- Είναι προφανές ότι η παρούσα επιδημική έξαρση του ιού Έμπολα δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι αντιμετωπίζεται ικανοποιητικά στην πηγή της, καθώς η ευρύτερη περιοχή, στην οποία αναπτύσσεται, είναι δυσπρόσιτη, επικίνδυνη και χωρίς υγειονομικές υποδομές. Πόσο επίφοβο είναι να έχουμε “εξαγωγή” της επιδημικής αυτής έξαρσης στον υπόλοιπο κόσμο και να δούμε σύντομα κρούσματα της νόσου σε άλλες ηπείρους;
Θα συμφωνήσω ότι υπάρχουν δυσκολίες αναφορικά με την περιοχή που εντοπίζεται η συγκεκριμένη επιδημική έκρηξη, αλλά παρόλα αυτά η εμπειρία μας από προηγούμενα περιστατικά σε γεωγραφικές περιοχές με παρόμοια δυσκολία, μας έχει δείξει ότι η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, ίσως με μεγαλύτερη δυσκολία. Η «εξαγωγή» είναι πιθανή αλλά η διασπορά σε άλλες χώρες δεν είναι εύκολη λόγω ότι ο ιός μεταδίδεται σχετικά δύσκολα και μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Επίσης το γεγονός ότι η επιδημική έκρηξη εντοπίζεται σε συγκεκριμένες περιοχές καθιστά σχετικά εύκολη την επιδημιολογική διερεύνηση για εύρεση πιθανών κρουσμάτων.
- Κύριε καθηγητά, έχει αυτό το στέλεχος του ιού Έμπολα, το οποίο μας απασχολεί στην παρούσα φάση, τις προϋποθέσεις να προκαλέσει μία μίνι πανδημία ή δεν πρέπει να ανησυχούμε καθόλου για ένα τέτοιο ενδεχόμενο;
Απάντηση: Για τους λόγους που προαναφέραμε το στέλεχος του ιού Έμπολα χαρακτηρίζεται ως χαμηλού κινδύνου για πρόκληση πανδημίας.
- Θεωρείτε ότι, εάν οι ΗΠΑ είχαν παραμείνει στις τάξεις του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), θα είχαμε περισσότερες πιθανότητες ο Οργανισμός να είχε ήδη λάβει πιο δραστικά μέτρα για τον περιορισμό και την απομείωση αυτής της επιδημικής έξαρσης του ιού Έμπολα, η οποία πλήττει τα τρία αφρικανικά κράτη;
Η λήψη μέτρων αφορούσε περισσότερο την έγκαιρη διάγνωση και ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών δημόσιας υγείας αναφορικά με την επιδημική έκρηξη. Η δυσκολία αφορούσε, κυρίως, τον έγκαιρο εντοπισμό λόγω των ιδιαιτεροτήτων της συγκεκριμένης περιοχής. Στη συνέχεια ο ΠΟΥ έδρασε άμεσα. Στην παρούσα κατάσταση δεν νομίζω ότι η συμμετοχή των ΗΠΑ θα άλλαζε το πόσο άμεσα έδρασε ο ΠΟΥ.
- Η επίσημη θνητότητα, την οποία εμφανίζει αυτό το στέλεχος του ιού Έμπολα κινείται γύρω στο 50%, αλλά τα επίσημα στοιχεία για την επιδημία, τα οποία προέρχονται από τις υγειονομικές αρχές των τριών αφρικανικών κρατών, δείχνουν μία θνητότητα της τάξης του 20% - 30%. Πιστεύετε ότι κάτι δεν γίνεται σωστά στην επιδημιολογική επιτήρηση αυτής της επιδημικής έξαρσης σε εκείνη την περιοχή;
Γενικότερα η εκτίμηση της θνητότητας απαιτεί αξιόπιστη καταγραφή των κρουσμάτων αλλά και άλλες παραμέτρους όπως το πόσο γρήγορα θα διαγνωσθεί κανείς και αν θα παρασχεθούν υποστηρικτικά μέσα. Όπως αναφέραμε παραπάνω, οι ιδιαιτερότητες της περιοχής καθιστούν δύσκολη και την επιδημιολογική επιτήρηση.
- Η χώρα μας έχει μειωμένες πλέον, αλλά υπαρκτές ροές παρατύπων μεταναστών από την Αφρική. Πόσο πιθανό είναι, κύριε καθηγητά, να βρεθούμε με κάποιο κρούσμα του ιού Έμπολα, προερχόμενο από την ευρύτερη περιοχή των τριών αυτών αφρικανικών χωρών;
Δεν αποκλείεται να υπάρξει εισαγόμενο περιστατικό Έμπολα από τη συγκεκριμένη περιοχή αν και το σενάριο δεν είναι πολύ πιθανό. Έχω εμπιστοσύνη στη μεγάλη εμπειρία και ετοιμότητα των ιατρών και των υπόλοιπων επαγγελματιών υγείας, καθώς και στον ΕΟΔΥ αλλά και τις υπόλοιπες αρμόδιες υπηρεσίες δημόσιας υγείας της χώρας μας, ότι ακόμα και αν υπάρξει κρούσμα θα διαχειριστεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, χωρίς να κινδυνέψει η κοινότητα.