Μέχρι πρότινος θεωρούνταν αδύνατο κι όμως οι γιατροί κατάφεραν να αποκαταστήσουν την όραση σε μια ασθενή με μια σπάνια πάθηση που ονομάζεται υποτονία.
Το νοσοκομείο Moorfields στο Λονδίνο είναι η πρώτη εξειδικευμένη κλινική παγκοσμίως για τη συγκεκριμένη διαταραχή και σύμφωνα με τα αποτελέσματα πιλοτικής μελέτης, επτά στους οκτώ ασθενείς που έλαβαν την πρωτοποριακή θεραπεία ανταποκρίθηκαν θετικά.
«Μου άλλαξε τη ζωή. Μου τα έδωσε όλα πίσω» λέει η πρώτη ασθενής που έλαβε τη νέα θεραπεία
Η πρώτη ασθενής που υποβλήθηκε στην θεραπεία αυτή είναι η 47χρονη Νίκι Γκάι και όπως λέει σε συνέντευξή της στο BBC: «Μου άλλαξε τη ζωή. Μου τα έδωσε όλα πίσω. Μπορώ να βλέπω το παιδί μου να μεγαλώνει. Από το να μετράω δάχτυλα και να βλέπω τα πάντα θολά, μπορώ πλέον πραγματικά να βλέπω».
Μέχρι πρότινος, η Νίκι χρησιμοποιούσε μεγεθυντικό φακό για οτιδήποτε κοντινό και κινούνταν στο σπίτι και έξω κυρίως με τη βοήθεια της μνήμης, Πλέον, μπορεί να διαβάζει τις περισσότερες σειρές γραμμάτων στον οφθαλμολογικό πίνακα.
«Αν η όρασή μου παραμείνει έτσι για το υπόλοιπο της ζωής μου, θα είναι υπέροχο. Κι αν δεν μπορέσω να οδηγήσω ποτέ ξανά, δεν με πειράζει καθόλου» λέει.
Τι είναι η υποτονία και πώς προκαλείται
Στην υποτονία, η πίεση στο εσωτερικό του βολβού του ματιού πέφτει σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα το μάτι να «καταρρέει» προς τα μέσα.
Η πάθηση μπορεί να προκληθεί, μεταξύ άλλων, από μειωμένη παραγωγή του φυσικού, ζελατινώδους υγρού στο εσωτερικό του ματιού, μετά από τραυματισμό ή φλεγμονή. Μερικές φορές, η πάθηση εμφανίζεται ως παρενέργεια οφθαλμικής χειρουργικής επέμβασης ή ορισμένων φαρμάκων. Χωρίς θεραπεία, οι ασθενείς μπορεί να οδηγηθούν στην τύφλωση.
Μέχρι σήμερα, οι γιατροί δοκίμαζαν στεροειδή και σιλικονούχο έλαιο για να «γεμίσουν» το μάτι. Ωστόσο, αυτές οι λύσεις μπορεί να αποδειχθούν τοξικές σε βάθος χρόνου και δεν αποκαθιστούν σε μεγάλο βαθμό την όραση.
Ακόμη και στην περίπτωση που τα κύτταρα στο πίσω μέρος του ματιού που είναι υπεύθυνα για την όραση λειτουργούν κανονικά, είναι δύσκολο να δει κανείς μέσα από αυτό το σιλικονούχο έλαιο, με αποτέλεσμα η όραση να είναι θολή.
Η νέα προσέγγιση
Έτσι λοιπόν, οι ειδικοί του Moorfields αποφάσισαν να δοκιμάσουν μια διαφορετική προσέγγιση, χρησιμοποιώντας κάτι που είχαν ήδη: ένα χαμηλού κόστους, διαφανές, υδατοδιαλυτό τζελ με την ονομασία υδροξυπροπυλομεθυλοκυτταρίνη (hydroxypropyl methylcellulose ή HPCM).
Η ουσία αυτή χρησιμοποιείται ήδη σε ορισμένα είδη οφθαλμικών επεμβάσεων. Όμως, αντί να τη χρησιμοποιήσουν ως εφάπαξ λύση, η ομάδα του Moorfields αποφάσισε να την εγχύσει στο κύριο τμήμα του ματιού ως μια νέα μορφή θεραπείας.
«Το μάτι μου έμοιαζε σαν τσαλακωμένη σακούλα»
Όταν η Νίκι άρχισε να αντιμετωπίζει για πρώτη φορά προβλήματα με την όρασή της το 2017, λίγο μετά την γέννηση του γιου της, της χορηγήθηκε μεγάλη ποσότητα σιλικονούχου ελαίου στο δεξί της μάτι, το οποίο παρουσίαζε σοβαρή επιδείνωση. Όπως δήλωσε η ίδια, το μάτι είχε χάσει το φυσιολογικό του σχήμα και έμοιασε να «έχει τσαλακωθεί σαν χάρτινη σακούλα» λόγω της υποτονίας. Η θεραπεία αυτή βοήθησε ελάχιστα.
Λίγα χρόνια αργότερα, το ίδιο πρόβλημα άρχισε να εμφανίζεται και στο αριστερό της μάτι. «Αφού έχασα την όραση στο αριστερό μου μάτι, σκέφτηκα: ‘Πρέπει να υπάρχει κάτι άλλο που μπορούμε να δοκιμάσουμε’» δήλωσε στο BBC. «Δεν ήμουν διατεθειμένη να τα παρατήσω» προσθέτει.
Ο οφθαλμίατρός της, Χάρι Πέτρουσκιν, ανέφερε ότι από κοινού αποφάσισαν να δοκιμάσουν κάτι εντελώς καινούργιο: να γεμίσουν το μάτι με μια ουσία μέσα από την οποία μπορεί κανείς να βλέπει. «Η σκέψη ότι μπορεί να προκαλούσαμε βλάβη σε έναν άνθρωπο που ουσιαστικά έχει μόνο ένα λειτουργικό μάτι, με μια θεραπεία που μπορεί να δούλευε ή και όχι, ήταν αγχωτική», θυμάται.
«Δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε το αποτέλεσμα που είχε»
«Καταλήξαμε σε αυτή τη λύση και, πραγματικά, λειτούργησε με εντυπωσιακό τρόπο. Ειλικρινά, δεν θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε το αποτέλεσμα που είχε. Ένας άνθρωπος που, με κάθε λογική, θα έπρεπε να έχει χάσει την όρασή του και στα δύο μάτια… ζει σήμερα μια φυσιολογική ζωή. Αυτό είναι απολύτως αξιοθαύμαστο. Δεν θα μπορούσαμε να ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο».
Μέχρι στιγμής έχουν θεραπεύσει 35 ασθενείς, χάρη στη χρηματοδότηση από το Moorfields Eye Charity, ενώ τα αποτελέσματα των πρώτων οκτώ δημοσιεύτηκαν στο British Journal of Ophthalmology. Η θεραπεία χορηγείται μία φορά κάθε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες, για συνολικό διάστημα περίπου 10 μηνών.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι με τον χρόνο θα μπορούν να προσδιορίζουν ακόμη καλύτερα ποιοι ασθενείς θα ωφεληθούν. «Είναι μια εξαιρετική ιστορία. Τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ελπιδοφόρα, αλλά βρισκόμαστε ακόμη σε πρώιμο στάδιο», καταλήγει ο Πέτρουσκιν.