Αυτά τα οποία μας λέει σήμερα στο iefimerida ο ψυχίατρος και ψυχοθραπευτής, Κώστας Ζαχαράκης, επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας της Κύπρου, είναι τόσο πρωτότυπα και, εν πολλοίς, «ιδιότροπα», που είναι ζήτημα εάν τα έχετε φανταστεί κάποια στιγμή, σε στιγμές αναστοχασσμού. Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τον Κώστα Ζαχαράκη, “το Σύνδρομο του Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) είναι μια χρόνια διαταραχή του πεπτικού συστήματος, στην οποία εμπλέκονται, και μάλιστα σε καθοριστικό βαθμό, ακόμη και ψυχικοί παράγοντες, ενώ αυτό επηρεάζει το 10% - 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, πιο συχνά σε άτομα, ηλικίας κάτω των 50 ετών, και με περίπου διπλάσια συχνότητα στις γυναίκες”.
Χαρακτηριστικά συμπτώματα του ΣΕΕ
Αξίζει να σημειωθεί ότι χαρακτηριστικό σύμπτωμα του ΣΕΕ είναι ο κοιλιακός πόνος (κατά μέσο όρο τουλάχιστον 1 ημέρα την εβδομάδα τους τελευταίους 3 μήνες, με έναρξη των συμπτωμάτων τουλάχιστον 6 μήνες πριν τη διάγνωση), ο οποίος πρέπει να σχετίζεται με δύο ή περισσότερα από τα ακόλουθα:
- - αφόδευση (π.χ., βελτίωση ή επιδείνωση μετά από κένωση)
- - αλλαγή στη συχνότητα των κενώσεων (διάρροιες ή δυσκοιλιότητα)
- - αλλαγή στη μορφή των κοπράνων (εμφάνιση)
Αιτιολογικοί παράγοντες του ΣΕΕ και αλληλεπίδραση τους
Όσο κι εάν σας φαίνεται παράξενο και ίσως ακόμη και δυσεξήγητο, “σημαντικό ρόλο στην αιτιοπαθογένεια του ΣΕΕ διαδραματίζουν εκτός απο τους ψυχικούς παράγοντες, όπως το άγχος και η κατάθλιψη”, συνεχίζει να μας εξηγεί ο Κώστας Ζαχαράκης, “η διαταραγμένη νευρική επικοινωνία εντέρου-εγκεφάλου, άλλοι παράγοντες διαιτητικοί, γονιδιακοί, ενδοκρινικοί, ανοσολογικοί, φλεγμονώδεις και περιβαλλοντικοί, καθώς επίσης αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου, αλλά και η σπλαχνική υπερευαισθησία”.
Σημειώνεται ότι, με τον όρο “μικροβίωμα του εντέρου”, αναφερόμαστε σε μιά τεράστια κοινότητα μικροοργανισμών, συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων, ιών, μυκήτων και των γονιδίων τους, που κατοικούν υπό φυσιολογικές συνθήκες στο έντερο.
Εντερικό Νευρικό Σύστημα και Κεντρικό Νευρικό Σύστημα
Σύμφωνα πάντα με τον Κώστα Ζαχαράκη, “υπάρχει μία στενή λειτουργική αλληλεπίδραση ανάμεσα στο Εντερικό Νευρικό Σύστημα (ΕΝΣ) και το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ), η οποία αντανακλά την αμφίδρομη σχέση του ευερέθιστου εντέρου με το άγχος και την κατάθλιψη.
Το ΕΝΣ είναι ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο νευρικό δίκτυο που βρίσκεται ‘στριμωγμένο’ μεταξύ του εντερικού βλεννογόνου και των μυϊκών στιβάδων του εντέρου. Το ΕΝΣ εχει αμφίδρομες αλληλεπιδράσεις με το μικροβίωμα του εντέρου, το εντεροενδοκρινικό σύστημα και το ανοσοποιητικό σύστημα που σχετίζεται με το έντερο και τον εγκέφαλο. Παρόλο που το ΕΝΣ αναφέρεται συχνά ως ‘δεύτερος εγκέφαλος’ , από εξελικτική σκοπιά το ΕΝΣ μπορεί να θεωρηθεί ως ‘ο πρώτος εγκέφαλος’, καθώς μπορεί να ανιχνευθεί πίσω στο γένος cnidaria phylum και στο γένος hydra, πριν από... 650 εκατομμύρια χρόνια. Από την άλλη πλευρά, το ΚΝΣ, το οποίο περιλαμβάνει τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό, έχει, με τη σειρά του, ισχυρό ρόλο στη ρύθμιση της εντερικής λειτουργίας, σύμφωνα με τη συνολική κατάσταση του οργανισμού και τις διαταραχές της ομοιόστασης”.
Κοιτάξτε τι ακριβώς συμβαίνει τώρα σε αυτή την απίθανη όσο και ασύλληπτη, για εμάς τους απλούς παρατηρητές της ιατρικής επιστήμης, σχέση μεταξύ του Συνδρόμου του Ευερέθιστου Εντέρου με τις ψυχικές διαταραχές:
“Όπως προκύπτει από πολλές μελέτες”, εξηγεί στο iefimerida ο καθηγητής, “στο ΣΕΕ είναι αυξημένη η συχνότητα των ψυχικών διαταραχών έως και... δύο φορές, σε σχέση με το γενικό πληθυσμό. Αναφέρεται ότι ακόμη και ποσοστό της τάξης του 50% - 90% των πασχόντων απο ΣΕΕ πάσχει από κάποια ψυχική διαταραχή, με τις συχνότερες να είναι οι αγχώδεις και οι καταθλιπτικές διαταραχές και, ιδιαίτερα, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή και η μείζων καταθλιπτική διαταραχή. Η παρουσία κάποιας ψυχικής διαταραχής επιβαρύνει την κλινική εικόνα του πάσχοντα, αλλά και την πρόγνωση του ΣΕΕ, ενώ μειώνει επίσης τη λειτουργικότητα και υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής του ασθενή.
Αντιμετώπιση τoυ Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου
Έτσι, το Σύνδρομο το Ευερέθιστου Εντέρου αφορά, ευθέως πλέον, ακόμη και την ίδια την Ψυχοφαρμακολογία.
Όπως αναφέρει ο Κώστας Ζαχαράκης, “πέρα από τις βραχυπρόθεσμες διαιτητικές τροποποιήσεις, ανάλογα με την κλινική εικόνα του ασθενή, με διάρροιες ή δυσκοιλιότητα, και τα αντίστοιχα φάρμακα ή αφεψήματα, τα οποία επιβραδύνουν ή κινητοποιούν αντίστοιχα το έντερο, πολύ χρήσιμα στην αντιμετώπιση του ΣΕΕ είναι ακόμη και:
- - Αντικαταθλιπτικά φάρμακα: Αυτός ο τύπος φαρμάκου μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση της κατάθλιψης, αλλά ρυθμίζει επίσης τη δραστηριότητα των νευρώνων, οι οποίοι ελέγχουν τα έντερα, με αποτέλεσμα την ανακούφιση και εκείνων των ασθενών με ΣΕΕ, οι οποίοι δεν πάσχουν από κατάθλιψη. Ασφαλώς, διενεργείται επιλογή φαρμάκου, ανάλογα με τα συμπτώματα (διάρροιες, δυσκοιλιότητα).
- - Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία: Είναι η πλέον κατάλληλη ψυχοθεραπεία για τη θεραπευτική αντιμετώπιση του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Όταν γίνεται σωστά, βοηθά τον ασθενή να εντοπίζει δυσλειτουργικές σκέψεις ή συγκροτήματα σκέψεων ή συμπεριφορών, που συμμετέχουν στην πρόκληση της ασθένειας, και να τις αλλάζει. Το αποτέλεσμα που βλέπουμε είναι βελτίωση της διάθεσης και ανακούφιση από τα εντερικά συμπτώματα.
- - Ψυχοβιοτικά: Πρόκειται για προβιοτικά τα οποία τροποποιούν το εντερικό μικροβίωμα και ανακουφίζουν τον ασθενή, ενώ παράλληλα βελτιώνουν και τη διάθεση του”.
- Oλες οι ειδήσεις
- Το Ιράν διέκοψε τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ -Οι απειλές Τραμπ και ο Λίβανος «τορπιλίζουν» τις διαπραγματεύσεις
- Νέα στοιχεία για τη δολοφονία της Σταυρούλας Λεβεντάκη: Ο 43χρονος την χτύπησε με γυάλινο μπουκάλι και ξύλο -Τι εξετάζουν οι Αρχές για το κίνητρο
- Ο Τραμπ λέει ότι ο Στάρμερ «θα παραιτηθεί» από πρωθυπουργός της Βρετανίας -«Απέτυχε παταγωδώς σε δύο πολύ σημαντικά θέματα»