Νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η περίοδος της γύρης και ως εκ τούτου και της εποχικής αλλεργίας στην Ευρώπη έχει ήδη παραταθεί κατά μία έως δύο εβδομάδες από τη δεκαετία του 1990, λόγω της κλιματικής κρίσης.
- Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα παρατείνουν την περίοδο της γύρης στην Ευρώπη έως και δύο εβδομάδες και ενισχύουν την έντασή της έως 20% σε πολλές περιοχές, επιδεινώνοντας τα συμπτώματα των αλλεργιών.
- Η εξάπλωση χωροκατακτητικών ειδών, όπως το αγριόχορτο αμβροσία, δημιουργεί νέα προβλήματα υγείας στην Ευρώπη. Η γύρη του θεωρείται εξαιρετικά αλλεργιογόνα και προβλέπεται να αποτελέσει μείζον ζήτημα στο μέλλον.
- Η κλιματική αλλαγή προκαλεί ευρύτερες επιπτώσεις στην υγεία, όπως αύξηση των θανάτων από καύσωνα, τετραπλασιασμό των προειδοποιήσεων για ακραία ζέστη και αυξημένο κίνδυνο εξάπλωσης ασθενειών από έντομα, ενώ η ξηρασία εντείνεται.
- Οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη για άμεση προσαρμογή στο θερμότερο κλίμα, προτείνοντας ενίσχυση αστικού πρασίνου, ενημέρωση πολιτών και μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας για τη δημόσια υγεία, με θετικά αποτελέσματα από παρελθούσες δράσεις.
Η παράταση της περιόδου της γύρης σημαίνει περισσότερες ημέρες με συμπτώματα αλλεργιών, όπως φαγούρα στα μάτια, καταρροή και αναπνευστικά προβλήματα. Αν και το φαινόμενο δεν είναι τόσο θεαματικό όσο άλλες συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η συνολική επιβάρυνση είναι τεράστια.
Ο επιδημιολόγος περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης Joacim Rocklöv επισημαίνει ότι πρόκειται για έναν «καθημερινό δείκτη» που αποκαλύπτει πώς η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει σταδιακά τη ζωή πολλών ανθρώπων, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση της ταλαιπωρίας.
Πώς η κλιματική αλλαγή ενισχύει την παραγωγή γύρης
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα ενισχύουν την παραγωγή γύρης από τα φυτά.
Δέντρα όπως η σημύδα, η σκλήθρα (άλνος) και η ελιά εμφανίζουν πλέον πρώιμη ανθοφορία, με τις περιόδους γύρης να ξεκινούν έως και δύο εβδομάδες νωρίτερα σε σχέση με τη δεκαετία του 1990.
Παράλληλα, η ένταση της γύρης έχει αυξηθεί έως και 20% σε περιοχές όπως το νότιο Ηνωμένο Βασίλειο, η βόρεια Γαλλία, η Γερμανία και η Ανατολική Ευρώπη, εντείνοντας τα συμπτώματα για όσους πάσχουν από αλλεργίες.
Νέες απειλές από χωροκατακτητικά είδη
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η εξάπλωση χωροκατακτητικών φυτών, όπως το αγριόχορτο αμβροσία, η γύρη του οποίου θεωρείται εξαιρετικά αλλεργιογόνα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι στο μέλλον θα αποτελέσει σημαντικό πρόβλημα υγείας σε περισσότερες περιοχές της Ευρώπης, καθώς εξαπλώνεται σε νέα οικοσυστήματα.
Ευρύτερες επιπτώσεις στην υγεία
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση The Lancet εντάσσει την αύξηση της γύρης σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην υγεία. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι θάνατοι λόγω καύσωνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 52 ανά εκατομμύριο κατοίκων, ενώ οι προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη έχουν τετραπλασιαστεί.
Επιπλέον, ασθένειες που μεταδίδονται από έντομα, όπως ο δάγκειος πυρετός, εμφανίζουν αυξημένο δυναμικό εξάπλωσης, ενώ σχεδόν το 70% των ευρωπαϊκών περιοχών έχει βιώσει πιο έντονες περιόδους ξηρασίας την τελευταία δεκαετία.
Ανάγκη για άμεση δράση
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη για προσαρμογή σε ένα θερμότερο κλίμα. Προτείνουν μέτρα όπως η ενίσχυση του αστικού πρασίνου, η καλύτερη ενημέρωση των πολιτών για κινδύνους υγείας και η ενίσχυση των συστημάτων υγείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη μετατόπιση των επενδύσεων από τα ορυκτά καύσιμα προς καθαρές μορφές ενέργειας. Παρά το γεγονός ότι οι επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων έφτασαν τα 444 δισ. ευρώ το 2023, οι ειδικοί τονίζουν ότι η μετάβαση σε καθαρή ενέργεια μπορεί να επιφέρει άμεσα και μακροπρόθεσμα οφέλη για τη δημόσια υγεία.
Παρά τις αρνητικές εξελίξεις, καταγράφονται και θετικά σημάδια: οι θάνατοι από ατμοσφαιρική ρύπανση που σχετίζεται με τις μεταφορές και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχουν μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, αποδεικνύοντας ότι η δράση μπορεί να αποδώσει γρήγορα αποτελέσματα.