Ο λόγος για τη μελέτη του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ), η οποία παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα, με θέμα τη χρήση των αντιβιοτικών στην Ελλάδα.
Η εν λόγω μελέτη επανέφερε στο φως της επικαιρότητας και της δημοσιότητας ένα σημαντικό ζήτημα δημόσιας υγείας, ήδη γνωστό από τη δεκαετία του 1990: με ποιον τρόπο μπορούμε να περιορίσουμε τη μικροβιακή αντοχή και να διασφαλίσουμε ότι τα αντιβιοτικά θα παραμείνουν αποτελεσματικά και για τις επόμενες γενιές.
Σχολιάστηκε εντόνως το γεγονός ότι οι παθολόγοι εμφανίζονται να συνταγογραφούν μεγάλο αριθμό αντιβιοτικών στη χώρα μας, ενώ υπήρξε επίσης ένας «υφέρπων» υπαινιγμός, σύμφωνα με τον οποίο οι ίδιοι οι παθολόγοι είναι οι βασικοί υπεύθυνοι για το εν λόγω πρόβλημα.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα σχετικά στατιστικά στοιχεία του Ινστιτούτου του ΠΙΣ, παθολόγοι και γενικοί/οικογενειακοί γιατροί είναι στην «κορυφή» των ιατρικών ειδικοτήτων οι οποίες συνταγογραφούν ηλεκτρονικά τα περισσότερα κουτιά αντιβιοτικών μέσα σε έναν χρόνο, με ποσοστό 35% επί του συνόλου των ιατρικών ειδικοτήτων, και ακολουθούν οι παιδίατροι, με ποσοστό 12,5%, με τους οδοντίατρους και τους ειδικευόμενους γιατρούς να φτάνουν το 7% - 8%.
Ο πρόεδρος της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδας (ΕΕΠΕ), παθολόγος Ευάγγελος Τούλης, μιλά σήμερα για αυτό ακριβώς το θέμα στο iefimerida και μας εξηγεί τις βάσιμες ενστάσεις και τις ουσιώδεις σχετικές παρατηρήσεις του.
«Χρειάζεται πιο απαιτητική ανάλυση και όχι απλοϊκή ερμηνεία των στοιχείων»
«Θεωρούμε ότι πρόκειται για απλοϊκή ερμηνεία και οι αιτίες είναι βαθύτερες και περισσότερο πολύπλοκες», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Ευάγγελος Τούλης, ο οποίος προτιμά, κατ’ αρχάς, να θέσει τα πράγματα στις ορθές διατάσεις τους. Όπως μας εξηγεί ο ίδιος, «είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι τα ίδια τα δεδομένα της μελέτης δεν κατατάσσουν τους παθολόγους πρώτους σε όλους τους δείκτες της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Αντίθετα, σε ορισμένες αναλύσεις, όπως στις συνταγές αντιβιοτικών ανά ιατρό και ανά ειδικότητα, οι παθολόγοι καταλαμβάνουν την τρίτη θέση, πίσω από άλλες ειδικότητες».
Και τι συμβαίνει με εκείνα τα στατιστικά στοιχεία του Ινστιτούτου του ΠΙΣ, τα οποία «ενοχοποιούν», πράγματι, τους παθολόγους; Ο Ευάγγελος Τούλης έχει την εξής απάντηση:
«Όσον αφορά τα δεδομένα ότι οι παθολόγοι φαίνονται πρώτοι στη γενική συνταγογράφηση αντιβιοτικών θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν τα παρακάτω:
- - Οι παθολόγοι αποτελούν την πολυπληθέστερη ομάδα γιατρών που ασχολείται με την περίθαλψη ενηλίκων και δραστηριοποιούνται σε όλα τα επίπεδα φροντίδας: στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, στα επείγοντα περιστατικά, στα εξωτερικά ιατρεία νοσοκομείων.
- - Οι λοιμώξεις, και δη αυτές που αναφέρονται στη μελέτη, αποτελούν βασικό αντικείμενο της ειδικότητας.
- - Οι παθολόγοι φροντίζουν κυρίως ηλικιωμένους άνω των 65 ετών, με πολλαπλά νοσήματα, οι οποίοι αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 22% του πληθυσμού.
- - Στην άσκηση της ιατρικής επί του πεδίου ο ασθενής δεν αντιμετωπίζεται από τον γιατρό ως στατιστικό μέγεθος, αλλά ως μοναδικό πρόσωπο σε κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό, η κλινική απόφαση διαμορφώνεται όχι μόνο από τις κατευθυντήριες οδηγίες και τα επιδημιολογικά δεδομένα, αλλά και από την ευθύνη του γιατρού να προστατεύσει τον συγκεκριμένο άνθρωπο από έναν δυνητικά σοβαρό κίνδυνο».
«Χρειάζεται διόρθωση της κατάστασης για να επιτύχουμε την ορθή συνταγογράφηση»
Έτσι, ο Ευάγγελος Τούλης εκτιμά ότι «η πραγματική συζήτηση δεν είναι ποια ειδικότητα συνταγογραφεί περισσότερα αντιβιοτικά. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πόσα αντιβιοτικά χορηγούνται, αλλά αν αυτά χορηγούνται όταν πραγματικά χρειάζονται, με το κατάλληλο σκεύασμα, στη σωστή δόση και για το ενδεδειγμένο χρονικό διάστημα. Στο σημείο αυτό θα συμφωνήσουμε με το Ινστιτούτο Μελετών του ΠΙΣ ότι χρειάζεται διόρθωση της κατάστασης όσον αφορά την ορθολογική χρήση αντιβιοτικών».
Κι επειδή ο πρόεδρος της ΕΕΠΕ δεν επιθυμεί να κρύβεται πίσω από τα πασιφανή συμπεράσματα, τα οποία προκύπτουν από μία πιο σύνθετη και απαιτητική ανάλυση των σχετικών στατιστικών στοιχείων του Ινστιτούτου του ΠΙΣ για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση των αντιβιοτικών στη χώρα μας, ο ίδιος παραδέχεται ότι το φαινόμενο της υπερσυνταγράφησης δεν είναι καθόλα εξωπραγματικό. Υπάρχει το φαινόμενο και ο Ευάγγελος Τούλης αναφέρει σχετικά στο iefimerida:
«Οι αιτίες για πιθανή υπερσυνταγογράφηση είναι σύνθετες. Περιλαμβάνουν εκπαιδευτικά κενά, πίεση από τους ασθενείς για άμεση θεραπεία, ελλιπή δυνατότητα παρακολούθησης πολλών περιστατικών, ειδικά αυτών που προσέρχονται σε τμήματα επειγόντων και απουσία συστηματικής αξιολόγησης της συνταγογραφικής πρακτικής».
Προτάσεις πολιτικής
Για τον λόγο αυτό, φαίνεται ότι απαιτούνται συγκεκριμένες και ευρύτερες, αλλά και στοχευμένες παρεμβάσεις, προκειμένου να αλλάξει τόσο η κουλτούρα των ιδίων των γιατρών όσο και των ασθενών. Ο Ευάγγελος Τούλης μάς εξηγεί ότι η ΕΕΠΕ προτείνει τα εξής:
- - Ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ώστε οι απλές λοιμώξεις να μην αντιμετωπίζονται στα ΤΕΠ, δηλαδή στα επείγοντα τμήματα των νοσοκομείων.
- - Στοχευμένη εκπαίδευση των νέων και των εν ενεργεία γιατρών.
- - Ενημέρωση των πολιτών για αλλαγή της σχετικής κουλτούρας τους.
- - Επέκταση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων σε περισσότερες λοιμώξεις.
- - Δημιουργία συστημάτων ανατροφοδότησης (feedback), ώστε κάθε γιατρός να γνωρίζει την ίδια τη δική του συνταγογραφική του πρακτική, καθώς και ότι αυτή είναι πραγματικά σύμφωνη με τα επιστημονικά πρότυπα.
Εν κατακλείδι, ο πρόεδρος της ΕΕΠΕ καταλήγει στο εξής πολύ σημαντικό συμπέρασμα:
«Η ορθολογικότερη χρήση των φαρμάκων δεν θα προκύψει μέσα από την αναζήτηση ενόχων. Θα προκύψει μέσα από τη συνεργασία πολιτείας, επιστημονικών φορέων, γιατρών και πολιτών. Μόνο έτσι θα διασφαλίσουμε ότι τα αντιβιοτικά θα παραμείνουν ένα πολύτιμο όπλο για την προστασία της υγείας όλων μας».
- Oλες οι ειδήσεις
- Τα Στενά του Ορμούζ είναι «εντελώς ανοικτά» λέει ο Τραμπ -Απειλεί ξανά το Ιράν, αν δεν τηρήσει τη συμφωνία
- Ο δολοφόνος της Σταυρούλας Λεβεντάκη έπαιζε θέατρο στον αδελφό της -Του έλεγε «εύχομαι να τη βρούνε», ηχητικό ντοκουμέντο
- Στη Βουλή θα διαβιβαστεί το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης για τον Δ. Αβραμόπουλο -«Δεν θα κάνω χρήση ασυλίας» λέει ο ίδιος