Η τραγωδία στον Πειραιά με τους δύο νεκρούς που εντοπίστηκαν σε αυτοκίνητο εντός γκαράζ, αποδίδεται στο μονοξείδιο του άνθρακα.
- Το μονοξείδιο του άνθρακα, ένα άοσμο και άχρωμο αέριο που παράγεται από την καύση, γίνεται επικίνδυνο όταν συσσωρεύεται σε ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους, αντικαθιστώντας το οξυγόνο στα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος.
- Η δηλητηρίαση εκδηλώνεται αρχικά με συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, όπως πονοκέφαλος και ναυτία. Μακροπρόθεσμα, μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές βλάβες, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας μνήμης και αλλαγών στην προσωπικότητα, ειδικά σε σοβαρές περιπτώσεις.
- Τα αγέννητα βρέφη, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι αποτελούν ομάδες υψηλού κινδύνου. Οι επιπλοκές της έκθεσης κυμαίνονται από μόνιμη εγκεφαλική και καρδιακή βλάβη έως και τον θάνατο, ανάλογα με τη διάρκεια και τη συγκέντρωση.
- Βασικά μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν την εγκατάσταση ανιχνευτών, τον επαρκή αερισμό των χώρων κατά τη χρήση συσκευών καύσης, και την ετήσια επαγγελματική συντήρηση των συστημάτων θέρμανσης, όπως καυστήρες και τζάκια.
Οι Αρχές φαίνεται να πλησιάζουν στα συμπεράσματα σχετικά με τα αίτια του τραγικού θανάτου δύο νέων ανθρώπων στον Πειραιά.
Με βάση τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, οι αναθυμιάσεις που συσσωρεύτηκαν στον χώρο και ειδικότερα το μονοξείδιο του άνθρακα εξετάζονται ως πιθανός παράγοντας που οδήγησε στον θάνατο του ζευγαριού.
Τα θύματα ήταν ένας 28χρονος δικηγόρος και η 24χρονη ασκούμενη σύντροφός του, οι οποίοι εντοπίστηκαν νεκροί μέσα σε αυτοκίνητο σταθμευμένο σε κλειστό γκαράζ πολυκατοικίας το πρωί της Τρίτης.
Τι είναι το μονοξείδιο του άνθρακα και πώς σκοτώνει
Όταν υπάρχει υπερβολική ποσότητα μονοξειδίου του άνθρακα στον αέρα, το αέριο αυτό αντικαθιστά το οξυγόνο στα ερυθρά αιμοσφαίρια, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή βλάβη των ιστών ή ακόμη και στον θάνατο.
Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ένα αέριο άοσμο, άγευστο και άχρωμο. Παράγεται από την καύση καυσίμων, όπως η βενζίνη, τα ξύλα, το προπάνιο και ο ξυλάνθρακας. Συσκευές και κινητήρες που δεν αερίζονται σωστά μπορούν να προκαλέσουν συσσώρευση μονοξειδίου του άνθρακα σε επικίνδυνα επίπεδα. Οι κλειστοί ή ανεπαρκώς αεριζόμενοι χώροι επιδεινώνουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Όποιος έχει εκτεθεί σε μονοξείδιο του άνθρακα πρέπει να μεταφερθεί αμέσως σε καθαρό αέρα και να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια. Καλέστε αμέσως το 166 ή τον αριθμό έκτακτης ανάγκης 112 εάν το άτομο έχει χάσει τις αισθήσεις του ή δεν ανταποκρίνεται.
Η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα επηρεάζει κυρίως τον εγκέφαλο και την καρδιά. Η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά της γρίπης, αλλά χωρίς πυρετό.
Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα
- Πονοκέφαλος.
- Αδυναμία.
- Ζάλη.
- Ναυτία ή έμετος.
- Δύσπνοια.
- Σύγχυση.
- Θολή όραση.
- Υπνηλία.
- Απώλεια μυϊκού ελέγχου.
- Απώλεια αισθήσεων.
Συμπτώματα που σχετίζονται με το νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μετά την ανάρρωση από δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε ηλικιωμένους και σε άτομα που έχασαν τις αισθήσεις τους λόγω εισπνοής του αερίου.
Τι περιλαμβάνουν τα συμπτώματα
- Απώλεια μνήμης.
- Αλλαγές στην προσωπικότητα.
- Διαταραχές της κίνησης.
Η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για άτομα που κοιμούνται ή έχουν καταναλώσει παράνομες ουσίες, αλκοόλ ή φάρμακα που προκαλούν έντονη υπνηλία. Μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλική βλάβη ή θάνατο πριν καν γίνει αντιληπτό ότι υπάρχει πρόβλημα.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό
Εάν υπάρχει υποψία δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα, μεταφερθείτε αμέσως σε καθαρό αέρα και αναζητήστε επείγουσα ιατρική φροντίδα.
Πολλά προϊόντα και κινητήρες που λειτουργούν με καύσιμα παράγουν μονοξείδιο του άνθρακα. Σε χώρους με καλό αερισμό, οι ποσότητες που εκλύονται συνήθως δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας.
Ωστόσο, όταν χρησιμοποιούνται σε κλειστούς ή ημι-κλειστούς χώρους, η συγκέντρωση του αερίου μπορεί να γίνει επικίνδυνη, πχ η χρήση ψησταριάς με κάρβουνα μέσα στο σπίτι ή η λειτουργία αυτοκινήτου μέσα σε γκαράζ.
Η εισπνοή του μονοξειδίου του άνθρακα έχει ως αποτέλεσμα την αντικατάσταση του οξυγόνου στο αίμα, εμποδίζοντας έτσι τη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς και τα όργανα.
Η εισπνοή καπνού κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς μπορεί επίσης να προκαλέσει δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα.
Επιπλέον, το κάπνισμα ναργιλέ (hookah) έχει συνδεθεί με αυξανόμενο αριθμό περιστατικών δηλητηρίασης, ιδιαίτερα σε νεότερα άτομα.
Παράγοντες κινδύνου και επιπλοκές
Η εισπνοή μονοξειδίου του άνθρακα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για:
- Τα αγέννητα βρέφη (έμβρυα): Τα εμβρυϊκά ερυθρά αιμοσφαίρια δεσμεύουν το μονοξείδιο του άνθρακα ευκολότερα από τα ερυθρά αιμοσφαίρια των ενηλίκων.
- Βρέφη και παιδιά: Τα μικρά παιδιά αναπνέουν συχνότερα από τους ενήλικες.
- Ηλικιωμένους: Οι ηλικιωμένοι που παθαίνουν δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να υποστούν εγκεφαλική βλάβη.
Η βλάβη που προκαλείται από το μονοξείδιο του άνθρακα εξαρτάται από τη συγκέντρωση του αερίου και τη διάρκεια της έκθεσης.
Η δηλητηρίαση μπορεί να προκαλέσει:
- Μόνιμη εγκεφαλική βλάβη.
- Βλάβη στην καρδιά, που μπορεί να οδηγήσει σε απειλητικά για τη ζωή καρδιακά προβλήματα.
- Θάνατο.
Για να μειώσετε τον κίνδυνο δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα:
- Τοποθετήστε ανιχνευτές μονοξειδίου του άνθρακα στο σπίτι, κοντά σε κάθε υπνοδωμάτιο και σε κάθε επίπεδο της κατοικίας. Ελέγχετε τις μπαταρίες τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, ταυτόχρονα με τον έλεγχο των ανιχνευτών καπνού.
- Εάν ενεργοποιηθεί ο συναγερμός, αντιμετωπίστε τον ως πραγματικό κίνδυνο. Εγκαταλείψτε αμέσως το σπίτι και καλέστε το 112 ή τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Ανιχνευτές μονοξειδίου του άνθρακα διατίθενται επίσης για τροχόσπιτα και σκάφη.
- Ανοίγετε την πόρτα του γκαράζ πριν βάλετε μπροστά το αυτοκίνητο. Μην αφήνετε ποτέ το όχημα να λειτουργεί μέσα στο γκαράζ, ιδιαίτερα αν αυτό επικοινωνεί με το σπίτι, ακόμη και όταν η πόρτα είναι ανοιχτή.
- Χρησιμοποιείτε τις συσκευές αερίου μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες τους. Μη χρησιμοποιείτε ποτέ κουζίνα ή φούρνο αερίου για θέρμανση. Οι φορητές εστίες υγραερίου πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε εξωτερικούς χώρους. Οι θερμάστρες που λειτουργούν με καύσιμα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν υπάρχει κάποιος ξύπνιος για να τις επιβλέπει και όταν οι πόρτες ή τα παράθυρα είναι ανοιχτά. Μη λειτουργείτε ποτέ γεννήτρια σε κλειστό χώρο, όπως υπόγειο ή γκαράζ.
- Φροντίστε όλες οι συσκευές και οι κινητήρες που καίνε καύσιμα να αερίζονται σωστά. Αυτό περιλαμβάνει όλες τις συσκευές αερίου, τις θερμάστρες και τις ξυλόσομπες.
- Αναθέστε την εγκατάσταση όλων των συσκευών που λειτουργούν με φυσικό αέριο, πετρέλαιο ή άνθρακα σε εξειδικευμένους τεχνικούς. Ζητήστε από πιστοποιημένο συντηρητή να τις ελέγχει μία φορά τον χρόνο.
- Διατηρείτε τα τζάκια σε καλή κατάσταση. Καθαρίζετε την καπνοδόχο και τον καπναγωγό κάθε χρόνο.
- Μην φράζετε τους αεραγωγούς και τις καμινάδες κατά τη διάρκεια εργασιών ανακαίνισης. Ελέγχετε ότι δεν έχουν καλυφθεί από μουσαμάδες ή άλλα αντικείμενα.
- Πριν επιστρέψετε σε χώρο όπου σημειώθηκε δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα, εντοπίστε και αποκαταστήστε την πηγή της διαρροής. Ζητήστε από εξειδικευμένο τεχνικό να ελέγξει και να επισκευάσει οποιαδήποτε συσκευή ενδέχεται να προκάλεσε τη διαρροή.
Με πληροφορίες από mayoclinic.org.