Την περασμένη Τετάρτη, ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου το προσωπικό του νοσοκομείου «Λαϊκό» προετοιμαζόταν πυρετωδώς για να δώσει μια διαφορετική, μάχη ελπίδας και προσφοράς.
Συγκεκριμένα, η πολυεπιστημονική ομάδα, με επικεφαλής την καθηγήτρια Νεφρολογίας και Μεταμόσχευσης Νεφρού της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σμαράγδη Μαρινάκη, και τον συντονιστή διευθυντή της Μονάδας Μεταμόσχευσης Νεφρού και Χειρουργικής Νεφροπαθών, Γεώργιο Κατσάνο, κλήθηκε να διαχειριστεί μια ιδιαίτερα απαιτητική συνθήκη: τη διαδοχική ή ακόμα και ταυτόχρονη διενέργεια τεσσάρων μεταμοσχεύσεων νεφρού από αποβιώσαντες δότες, μέσα σε ένα ασφυκτικό χρονικό «παράθυρο» δώδεκα ωρών.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει σήμερα στο iefimerida η Σμαράγδη Μαρινάκη, «η διαχείριση πολλαπλών μεταμοσχεύσεων σε περιορισμένο χρόνο εντός μιας και μόνο Μονάδας Μεταμόσχευσης συνιστά μια ακραία λειτουργική δοκιμασία (stress test) για τις υποδομές και το προσωπικό κάθε νοσοκομείου».
Και η ίδια μας εξηγεί: «Η βασική διαδικασία απαιτεί τον απόλυτο συγχρονισμό πολλαπλών κλινικών, χειρουργικών αιθουσών και εργαστηρίων και την παράλληλη διενέργεια επειγόντων ανοσολογικών, εργαστηριακών και απεικονιστικών ελέγχων, με πρωταρχικό στόχο την ελαχιστοποίηση του χρόνου ψυχρής ισχαιμίας των οργάνων, ώστε να εξασφαλιστεί η ποιότητα και η βιωσιμότητά τους. Οι κυριότερες δυσκολίες που καλούνται να διαχειριστούν οι Μονάδες Μεταμόσχευσης παγκοσμίως σε τέτοιες συνθήκες αφορούν τον κίνδυνο εξάντλησης του εξειδικευμένου προσωπικού, λόγω της ανάγκης για διαδοχικές πολύωρες επεμβάσεις, την επάρκεια ή μη του διαθέσιμου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού και τον κίνδυνο "συμφόρησης" (bottleneck) στην άμεση μετεγχειρητική φροντίδα των ληπτών».
Το εγχείρημα δεν είχε προηγούμενο στην ιστορία των μεταμοσχεύσεων στη χώρα μας. Αφορούσε μία και μόνο Μονάδα Μεταμόσχευσης Νεφρού, με τους περιορισμούς μάλιστα τους οποίους σε ένα νοσοκομείο μια ημέρα επίσημης αργίας.
Μόλις υπήρξε η ενημέρωση για τη διαθεσιμότητα των πολύτιμων μοσχευμάτων, όλοι γνώριζαν πολύ καλά πως ο χρόνος ήδη μετρούσε αντίστροφα.
Ο Γεώργιος Κατσάνος επισημαίνει στο iefimerida ότι «το αίσθημα ευθύνης απέναντι στους ασθενείς, οι οποίοι περίμεναν καρτερικά το ύψιστο δώρο ζωής, αλλά και ο απέραντος σεβασμός απέναντι στους δότες και τις οικογένειές τους, δεν άφηναν κανένα περιθώριο ραθυμίας ή εφησυχασμού. Για να επιτευχθεί ο στόχος των τεσσάρων μεταμοσχεύσεων, απαιτήθηκε κάτι πολύ ανώτερο από τις ατομικές αντοχές των μελών της Ομάδας. Χρειάστηκε η απόλυτη επιβεβαίωση της κορυφαίας επιχειρησιακής ετοιμότητας, της άρτιας επιστημονικής κατάρτισης του προσωπικού και της πιστής τήρησης των προτυποποιημένων διαδικασιών της Μονάδας και ολόκληρου του νοσοκομείου».
Χρειάστηκε όμως, πάνω από όλα, μας εξηγεί, από την δική της πλευρά, η Σμαράγδη Μαρινάκη, «αρμονική συνεργασία και το πνεύμα συναδελφικής αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας μεταξύ όλων όσων ενεπλάκησαν σε αυτόν τον σιωπηλό μαραθώνιο. Υπό συνθήκες ιδιαίτερης ψυχολογικής και σωματικής πίεσης, με μοναδικό πνεύμα συνεργασίας, δεκάδες άνθρωποι ξεπέρασαν τα όριά τους: Συντονιστές του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ), χειρουργοί των ομάδων λήψης και μεταμόσχευσης, νεφρολόγοι, αναισθησιολόγοι, ανοσολόγοι, κλινικοί συντονιστές μεταμοσχεύσεων, εργαστηριακοί ιατροί και τεχνολόγοι, ιατρονοσηλευτικό προσωπικό των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), όλοι αποτέλεσαν, με θαυμαστή επιτυχία, τους απαραίτητους κρίκους αυτής της αλυσίδας ζωής».
Η συντονισμένη αυτή κινητοποίηση της 28ης Οκτωβρίου συνιστά αναντίρρητα μία ακόμη απόδειξη της ανθεκτικότητας και των τεράστιων δυνατοτήτων που διαθέτει το ΕΣΥ της χώρας μας. «Η βαθιά ανθρωποκεντρική αποστολή του ΕΣΥ βρήκε την πλήρη εφαρμογή της μέσα σε αυτές τις κρίσιμες δώδεκα ώρες», υπογραμμίζει η Σμαράγδη Μαρινάκη και καταλήγει ως εξής:
«Το μήνυμα της ελπίδας, το οποίο αβίαστα αναδύεται από την προσπάθεια αυτή, είναι ότι το δημόσιο σύστημα Υγείας στηρίζεται σε σύγχρονες υποδομές και εξοπλισμό, αλλά κυρίως σε επαγγελματίες με υψηλότατο φρόνημα και επιστημονική κατάρτιση, έτοιμους να προσφέρουν ζωή και ελπίδα, ακόμα και όταν όλα φαντάζουν από δύσκολα έως ακατόρθωτα».