Μια σημαντική καινοτομία στον χώρο της παιδιατρικής φαρμακοθεραπείας στη Θεσσαλονίκη επιχειρεί να δώσει λύση στα καθημερινά «δράματα» με τη λήψη φαρμάκων από παιδιά.
Η νέα τεχνολογία αξιοποιεί το βρεφικό γάλα σε σκόνη και την τρισδιάστατη εκτύπωση, δημιουργώντας εξατομικευμένα, μασώμενα φάρμακα που είναι πιο φιλικά και αποδεκτά από τους μικρούς ασθενείς.
Φαρμακα και τρισδιάστατη εκτύπωση
Η προσέγγιση βασίζεται στη δημιουργία μιας ειδικής «εκτυπώσιμης» μάζας, η οποία προκύπτει από τον συνδυασμό βρεφικού γάλακτος σε σκόνη, νερού και της κατάλληλης δραστικής ουσίας. Μέσω 3D εκτύπωσης, η μάζα αυτή μετατρέπεται σε φαρμακομορφές με συγκεκριμένο σχήμα, υφή και δοσολογία, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε παιδιού.
Σε αντίθεση με τα συμβατικά δισκία και τις κάψουλες, τα νέα αυτά σκευάσματα είναι μαλακά, μασώμενα και μπορούν να σχεδιαστούν με πιο ελκυστικό τρόπο, διευκολύνοντας σημαντικά τη λήψη τους. Το αποτέλεσμα είναι μια διαδικασία λιγότερο στρεσογόνα τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς.
Όπως εξηγεί ο φαρμακοποιός και υποψήφιος διδάκτωρ Φαρμακευτικής Τεχνολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Ζήσης Χατζής, η καινοτομία δεν αφορά τον τρόπο δράσης των φαρμάκων, αλλά τη μορφή και τη χορήγησή τους. «Η δραστική ουσία ενσωματώνεται σε έναν φορέα που είναι ήδη οικείος στα παιδιά, όπως το βρεφικό γάλα, γεγονός που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την αποδοχή και τη συμμόρφωση στη θεραπεία», σημειώνει.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα πλήρους εξατομίκευσης της δοσολογίας. Με τη χρήση της 3D εκτύπωσης, κάθε φάρμακο μπορεί να παραχθεί με ακρίβεια, λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους όπως η ηλικία, το σωματικό βάρος και το θεραπευτικό σχήμα του παιδιού. Αυτό έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό της σημερινής πρακτικής, όπου συχνά δεν υπάρχουν διαθέσιμες κατάλληλες παιδιατρικές μορφές. Στην πράξη, η έλλειψη αυτή οδηγεί συχνά σε λύσεις ανάγκης, όπως ο τεμαχισμός δισκίων ή οι εμπειρικές αραιώσεις, πρακτικές που μπορεί να επηρεάσουν την ακρίβεια της δοσολογίας και να δυσκολέψουν τη συμμόρφωση των παιδιών στη θεραπεία.
Αντίθετα, τα 3D εκτυπωμένα φάρμακα φαίνεται να προσφέρουν πολλαπλά οφέλη: ακριβέστερη προσαρμογή της δόσης, ευκολότερη λήψη, ιδιαίτερα σε παιδιά με δυσκολία στην κατάποση, καλύτερη αποδοχή λόγω υφής και μορφής, περιορισμό της ανάγκης για πρόσθετα έκδοχα και ενίσχυση της συμμόρφωσης στη θεραπεία.
Οι εφαρμογές της τεχνολογίας είναι ήδη ευρείες. Στο πλαίσιο της ερευνητικής εργασίας εξετάστηκαν δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του πόνου και της επιληψίας, ωστόσο η μέθοδος μπορεί να αξιοποιηθεί σε πολλές κατηγορίες φαρμάκων που χορηγούνται από το στόμα στην παιδιατρική.
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Διεθνείς μελέτες, κυρίως από ερευνητικές ομάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία και την Ολλανδία, εξετάζουν ήδη τη φαρμακοκινητική και την αποδοχή των νέων μορφών, ωστόσο απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη τεκμηρίωση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ποιότητάς τους.
Η ερευνητική αυτή προσπάθεια θα παρουσιαστεί στο 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής, που θα πραγματοποιείται στις 28 και 29 Μαρτίου σε κεντρικό ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης και διοργανώνεται από τον Φαρμακευτικό Σύλλογο της πόλης.
Όπως προκύπτει από τη σχετική ανακοίνωση του Συλλόγου, η συγκεκριμένη καινοτομία αναδεικνύει τη δυναμική της επιστημονικής κοινότητας στην Ελλάδα και ανοίγει νέες προοπτικές για την εξατομικευμένη ιατρική. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η 3D εκτύπωση δεν αλλάζει απλώς τη μορφή των φαρμάκων -- αλλάζει συνολικά την εμπειρία της θεραπείας. Και για τα παιδιά, αυτό μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά.
ΑΠΕ-ΜΠΕ