Οι ασθενείς με μυωπία δεν μπορούν να δουν καθαρά μακριά.
Μυωπία ονομάζεται η διαθλαστική ανωμαλία του ματιού κατά την οποία οι ακτίνες του φωτός δεν συγκεντρώνονται στον αμφιβληστροειδή, όπως είναι το φυσιολογικό ώστε να δούμε καθαρά, αλλά μπροστά από αυτόν.
Η μυωπία οφείλεται σε αυξημένο μήκος του οφθαλμού, δηλαδή μεγαλύτερο μάτι από το κανονικό, ή μεγαλύτερη κυρτότητα του κερατοειδούς ή σε αυξημένη δύναμη του φακού του οφθαλμού.
Μπορεί όμως να οφείλεται σε παθήσεις, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και ο καταρράκτης, που αυξάνουν τη διαθλαστική δύναμη του φακού.
Μυωπία: Γιατί αυξάνεται ραγδαία στα παιδιά σήμερα
«Αν και η γενετική βάση του ανθρώπινου πληθυσμού παραμένει σχετικά σταθερή, το περιβάλλον ανάπτυξης του οπτικού συστήματος έχει αλλάξει ριζικά. Ως αποτέλεσμα, η μυωπία εμφανίζει σταθερά αυξανόμενη συχνότητα σε πολλές χώρες. Σε ορισμένες αστικές περιοχές της Ανατολικής Ασίας, τα ποσοστά μυωπίας στους νέους έχουν φτάσει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, υπερβαίνοντας σε πολλές περιπτώσεις το 80%, γεγονός που καταδεικνύει την ένταση του φαινομένου».
Αυτά δηλώνει σήμερα στο iefimerida.gr ο χειρουργός - οφθαλμίατρος Γιάννης Δατσέρης και μας θυμίζει τις παλαιότερες προειδοποιήσεις, τις οποίες είχε απευθύνει ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ), χειρουργός - οφθαλμίατρος και παιδοφθαλμίατρος, Νικόλαος Νίτσας, σύμφωνα με τις οποίες «όσο κι εάν μοιάζει ως απίστευτο ή/ και ως υπερβολικό, περίπου το 70% των παιδιών στην Ευρώπη το 2050 θα έχουν μυωπία και σε αυτό θα έχει συμβάλει καθοριστικά η υπερβολική χρήση ηλεκτρονικών οθονών από τους ανηλίκους».
Γιατί θα συμβεί αυτό, το οποίο περιγράφουν ο Γιάννης Δατσέρης και ο Νικόλαος Νίτσας; Μα, επειδή δεν συνηθίζουμε πλέον να κοιτάζουμε και να εστιάζουμε μακριά. Μας έχει απορροφήσει, σχεδόν ολοκληρωτικά, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής μας ή/και το κινητό μας τηλέφωνο, που μας έχουν συνηθίσει να κοιτάζουμε και να εστιάζουμε λίγα εκατοστά μακριά από τη… μύτη μας. Ο Γιάννης Δατσέρης μάς εξηγεί το κοινωνικό και επιστημονικό υπόβαθρο της αναμενόμενης αυτής θεαματικής αύξησης της διάδοσης της μυωπίας:
«Εφόσον οι σημερινές τάσεις διατηρηθούν, είναι πιθανό η μυωπία να καταστεί το συχνότερο διαθλαστικό σφάλμα παγκοσμίως μέσα στον επόμενο αιώνα. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή δεν αντανακλά γενετική μεταβολή του ανθρώπινου είδους, αλλά κυρίως μια ταχεία περιβαλλοντική και συμπεριφορική αναπροσαρμογή των οπτικών συνθηκών ανάπτυξης. Με άλλα λόγια, ενώ το ανθρώπινο οπτικό σύστημα εξελίχθηκε σε ένα περιβάλλον που ευνοούσε τη μακρινή όραση, ο σύγχρονος τρόπος ζωής φαίνεται να μετατοπίζει συστηματικά την οπτική ανάπτυξη προς τη μυωπική κατεύθυνση».
Και ο Γιάννης Δατσέρης συμπληρώνει σχετικά:
«Συνολικά, η συχνότητα των διαθλαστικών σφαλμάτων αντανακλά την πολύπλοκη αλληλεπίδραση εξελικτικών καταβολών και σύγχρονων περιβαλλοντικών συνθηκών. Η υπερμετρωπία μπορεί να ιδωθεί ως συμβατή με τις ιστορικές οπτικές απαιτήσεις του ανθρώπινου τρόπου ζωής, ενώ η ταχεία αύξηση της μυωπίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης μπορούν να μεταβάλουν δραστικά την επιδημιολογία ενός φαινομένου χωρίς να έχει μεσολαβήσει γενετική αλλαγή».
Οθόνες, διάβασμα και παιδιά: Η νέα επιδημία της μυωπίας
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής συνάδει με την ανάπτυξη της θεαματικής διάδοσης της μυωπίας ή, όπως σημειώνει στο iefimerida.gr, με άλλα λόγια, ο Γιάννης Δατσέρης, «στη σύγχρονη εποχή οι οπτικές απαιτήσεις έχουν μεταβληθεί σημαντικά. Η εκπαίδευση, η εργασία σε υπολογιστές, η χρήση κινητών συσκευών και η παρατεταμένη ενασχόληση με κοντινές δραστηριότητες έχουν αυξήσει δραστικά τον χρόνο κοντινής εστίασης. Παράλληλα, η μείωση του χρόνου που καταναλώνεται σε εξωτερικούς χώρους φαίνεται να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που σχετίζονται με την αύξηση της μυωπίας σε παιδιά και εφήβους, πέρα από την καθαρά οπτική επιβάρυνση της κοντινής εργασίας».
Τέλος, ο Γιάννης Δατσέρης συνδέει επίσης την ικανότητα στη μακρινή όραση με ένα σημαντικό ιστορικό γενετικό πλεονέκτημα για τον άνθρωπο, το οποίο συνέβαλε στη φυσική επιλογή και, συνεπώς, στη διαρκή ανάπτυξη και την εξέλιξη του συνόλου της ανθρωπότητας. Με τα λόγια του Γιάννη Δατσέρη, «η μυωπία προκαλεί δυσκολία στην όραση μακριά, γεγονός που πιθανώς αποτελούσε εξελικτικό μειονέκτημα και συνεπώς εμφανιζόταν σε χαμηλότερη συχνότητα σε παραδοσιακούς πληθυσμούς. Η επικράτηση χαρακτηριστικών που ευνοούν τη λειτουργική μακρινή όραση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της επίδρασης της φυσικής επιλογής στη διαμόρφωση του ανθρώπινου οπτικού συστήματος».