Υπάρχει τρόπος να προλάβουμε τις αλλεργίες πριν εμφανιστούν; Μια απάντηση δίνουν ερευνητές με τη μελέτη τους, που ίσως ανοίγει το δρόμο για μια νέα προληπτική προσέγγιση.
Σύμφωνα με τις περισσότερες έρευνες για την Ευρώπη, ένα στα τέσσερα παιδιά έχει εμφανίσει αλλεργική νόσο. Ακόμα, παθήσεις όπως το έκζεμα, η αλλεργική ρινίτιδα, οι τροφικές αλλεργίες και οι κρίσεις άσθματος εμφανίζονται όλο και νωρίτερα, μερικές φορές κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Ακόμα κι αν οι παθήσεις αυτές δεν αποτελέσουν την αρχή για σοβαρές επιπλοκές στην υγεία τους, τα παιδιά ταλαιπωρούνται και οι γονείς μαζί τους, ενώ συχνά αναζητούν δεύτερες και τρίτες γνώμες στην προσπάθεια να βρουν απαντήσεις.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Microbiology προτείνει ότι ενδεχομένως υπάρχουν τρόποι να μειωθούν οι πιθανότητες εμφάνισης αλλεργιών και άλλων χρόνιων παθήσεων τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση.
Το μυστικό ίσως βρίσκεται στο έντερο
Η μελέτη αφορά κυρίως στον κρίσιμο ρόλο της εντερικής μικροχλωρίδας. Ερευνητές στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας (DUT) επικεντρώθηκαν σε ορισμένα μπιφιδοβακτήρια, βακτήρια που υπάρχουν φυσικά στο έντερο των βρεφών, ιδιαίτερα εκείνων που αποικίζονται πολύ νωρίς μετά τη γέννηση. Αυτά τα βακτήρια λοιπόν παράγουν μεταβολίτες ικανούς να τροποποιήσουν την ανοσοαπόκριση.
Μία από αυτές τις ενώσεις, το 4-υδροξυφαινυλικό γαλακτικό (4-OH-PLA), δρα ως πραγματικό «φρένο» στις αλλεργικές αντιδράσεις. Σε πειράματα που διεξήχθησαν σε ανθρώπινα ανοσοκύτταρα, αυτή η ένωση μείωσε σημαντικά την παραγωγή ανοσοσφαιρίνης Ε (IgE), του βασικού αντισώματος που εμπλέκεται σε αλλεργικές αντιδράσεις όπως η αλλεργική ρινίτιδα, το έκζεμα και το άσθμα.
«Η κύρια ανακάλυψη είναι η αναγνώριση ενός ακριβούς μηχανισμού, ικανού να αναστέλλει την ανάπτυξη αλλεργικών αντιδράσεων από την πρώιμη παιδική ηλικία» τονίζει η Σουζάν Μπρι Πέντερσεν, καθηγήτρια στο DTU Bioengineering και επικεφαλής της συγκεκριμένης εργασίας.
Επιπλέον, στις συγκεντρώσεις που παρατηρούνται φυσικά στα έντερα των βρεφών, το 4-OH-PLA μειώνει την παραγωγή IgE κατά περίπου 60%, χωρίς να διαταράσσει άλλα αντισώματα που είναι απαραίτητα για την ανοσία. Με άλλα λόγια, η συνολική άμυνα του οργανισμού παραμένει άθικτη, ενώ η αλλεργική αντίδραση περιορίζεται.
Έρευνα σε 147 παιδιά - Τι βοηθά στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού
Για να εξακριβώσουν αυτήν τη σύνδεση, οι ερευνητές παρακολούθησαν 147 παιδιά από τη γέννηση έως την ηλικία των πέντε ετών, αναλύοντας τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, τους μεταβολίτες που παράγονται και την εξέλιξη των ανοσολογικών δεικτών τους.
Τα βρέφη με υψηλή παρουσία ορισμένων μπιφιδοβακτηρίων από τους πρώτους μήνες της ζωής τους είχαν σημαντικά λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν αλλεργικές ευαισθησίες αργότερα στη ζωή τους.
Οι γενετικές αναλύσεις δειγμάτων κοπράνων επέτρεψαν στους ερευνητές να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια τα εμπλεκόμενα βακτήρια και τις ουσίες που παράγονται, δημιουργώντας μια ισχυρή βιολογική σύνδεση μεταξύ του μικροβιώματος, των μεταβολιτών και της ωρίμανσης του ανοσοποιητικού συστήματος.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης παράγοντες που προάγουν φυσικά αυτόν τον ευεργετικό αποικισμό:
- Φυσιολογικός τοκετός
- Αοκλειστικός θηλασμός
- Πρώιμες αλληλεπιδράσεις με άλλα παιδιά
«Τα παιδιά που γεννιούνται φυσιολογικά έχουν έως και δεκατέσσερις φορές περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν αυτά τα μπιφιδοβακτήρια από τη μητέρα τους» εξηγεί ο Ράσμους Κάε Ντέλι, ανοσολόγος στο DTU.