Υπάρχουν ορισμένα νησιά στον κόσμο όπου ακόμη και οι πολίτες της χώρας στην οποία ανήκουν απαγορεύεται ρητά και κατηγορηματικά να τα επισκεφθούν.
- Το νησί Μπουβέ στον νότιο Ατλαντικό, νορβηγική κτήση, παραμένει απρόσιτο λόγω των παγετώνων και των ακραίων συνθηκών. Η Νορβηγία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς για την προστασία του ευαίσθητου οικοσυστήματος που φιλοξενεί πιγκουίνους, φώκιες και θαλασσοπούλια.
- Η κυβέρνηση της Ινδίας απαγορεύει την προσέγγιση στο νησί Βόρειο Σέντινελ για την προστασία της απομονωμένης φυλής των Σεντινελέζων. Η επαφή με τον έξω κόσμο θα ήταν καταστροφική, καθώς δεν διαθέτουν ανοσία σε κοινές ασθένειες.
- Το Νιιχάου της Χαβάης, γνωστό ως «Απαγορευμένο Νησί», παραμένει κλειστό για τους τουρίστες μετά από απόφαση των ιδιοκτητών του. Η απομόνωση στοχεύει στη διατήρηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής των κατοίκων, μακριά από τη μαζική ανάπτυξη.
- Το «Νησί των Φιδιών» στη Βραζιλία είναι απαγορευμένη ζώνη λόγω του τεράστιου πληθυσμού δηλητηριωδών φιδιών, όπως η χρυσή λόγχη. Η πρόσβαση επιτρέπεται αυστηρά και μόνο σε επιστήμονες που διαθέτουν ειδική άδεια για έρευνα.
Για τους περισσότερους από εμάς, ένα απομονωμένο νησί αποτελεί συνώνυμο της περιπέτειας και της απόδρασης. Η εικόνα μιας λευκής παραλίας, μιας πυκνής ζούγκλας ή ενός ηφαιστειακού τοπίου ξυπνά την επιθυμία της εξερεύνησης. Υπάρχουν όμως ορισμένα νησιά στον κόσμο όπου το όνειρο σταματά πριν καν ξεκινήσει. Δεν διαθέτουν πολυτελή θέρετρα ούτε οργανωμένες παραλίες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις ακόμη και οι πολίτες της χώρας στην οποία ανήκουν απαγορεύεται να τα επισκεφθούν. Οι λόγοι διαφέρουν από τόπο σε τόπο, όμως έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την προστασία, είτε της φύσης είτε των ανθρώπων.
Tο πιο απομονωμένο νησί του πλανήτη
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το απομονωμένο νησί Μπουβέ, νορβηγική κτήση στον νότιο Ατλαντικό Ωκεανό. Βρίσκεται περίπου 1.600 χιλιόμετρα μακριά από την πλησιέστερη στεριά και θεωρείται από πολλούς γεωγράφους το πιο απομονωμένο νησί του πλανήτη.
Το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειάς του καλύπτεται από παγετώνες, ενώ οι απόκρημνες ακτές και τα παγωμένα νερά καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη ακόμη και την αποβίβαση ενός πλοίου. Δεν υπάρχει λιμάνι, αεροδρόμιο ή μόνιμος πληθυσμός.
Αντίθετα, το νησί αποτελεί σημαντικό καταφύγιο για πιγκουίνους, φώκιες και θαλασσοπούλια, γεγονός που οδήγησε τη Νορβηγία να επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση, ώστε να διατηρηθεί ανέπαφο το ευαίσθητο οικοσύστημά του.
Πολύ διαφορετική είναι η περίπτωση του Βόρειου Σέντινελ, ενός μικρού νησιού στο αρχιπέλαγος των Ανταμάν και Νικομπάρ, στον Ινδικό Ωκεανό. Εκεί ζει μία από τις τελευταίες απομονωμένες ανθρώπινες κοινότητες του κόσμου, οι Σεντινελέζοι, οι οποίοι πιστεύεται ότι ζουν σχεδόν αποκομμένοι από τον υπόλοιπο πολιτισμό εδώ και δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Η κυβέρνηση της Ινδίας έχει απαγορεύσει κάθε προσέγγιση όχι μόνο για να προστατεύσει τους επισκέπτες, καθώς οι κάτοικοι υπερασπίζονται δυναμικά το έδαφός τους, αλλά κυρίως για να προστατεύσει την ίδια τη φυλή. Οι Σεντινελέζοι δεν διαθέτουν ανοσία απέναντι σε πολλές κοινές ασθένειες και ακόμη και μια απλή ίωση που για τον υπόλοιπο κόσμο θεωρείται ακίνδυνη θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική για τον πληθυσμό τους.
Στην άλλη πλευρά του πλανήτη βρίσκεται ένα ακόμη μυστηριώδες νησί, το Νιιχάου της Χαβάης, γνωστό εδώ και δεκαετίες ως το «Απαγορευμένο Νησί». Αν και απέχει ελάχιστα από το δημοφιλές Καουάι, οι παραλίες του παραμένουν σχεδόν άγνωστες στους τουρίστες. Η πρόσβαση επιτρέπεται μόνο στους κατοίκους, στους ιδιοκτήτες του νησιού και σε ελάχιστους προσκεκλημένους.
Η απομόνωση αυτή δεν επιβλήθηκε από το κράτος αλλά αποτελεί επιλογή της οικογένειας Ρόμπινσον, η οποία απέκτησε το νησί τον 19ο αιώνα και δεσμεύτηκε να διατηρήσει αναλλοίωτο τον παραδοσιακό τρόπο ζωής των κατοίκων και τον φυσικό χαρακτήρα του τόπου. Έτσι, το Νιιχάου εξελίχθηκε σε ένα από τα ελάχιστα μέρη της Χαβάης που έμειναν σχεδόν ανεπηρέαστα από τη μαζική τουριστική ανάπτυξη.
Εάν όμως υπάρχει ένα νησί που δύσκολα θα προκαλούσε απογοήτευση σε όποιον πληροφορούνταν ότι απαγορεύεται η επίσκεψη, αυτό είναι το Ίλια ντα Κεϊμάντα Γκράντε, γνωστό διεθνώς ως «Νησί των Φιδιών». Βρίσκεται ανοιχτά των ακτών της πολιτείας του Σάο Πάολο στη Βραζιλία και φιλοξενεί έναν από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς δηλητηριωδών φιδιών στον κόσμο.
Το πιο διάσημο είδος είναι μια οχιά με εξαιρετικά ισχυρό δηλητήριο, η οποία δεν απαντάται πουθενά αλλού στον πλανήτη. Η πρόσβαση επιτρέπεται μόνο σε ελάχιστους επιστήμονες που διαθέτουν ειδική άδεια και ακολουθούν αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, καθώς το νησί αποτελεί ταυτόχρονα πολύτιμο φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη της εξέλιξης των ειδών.
Υπάρχουν όμως και νησιά όπου η απαγόρευση δεν σχετίζεται ούτε με την άγρια φύση ούτε με απομονωμένες φυλές. Στην καρδιά της Νέας Υόρκης, ανάμεσα στο Μπρονξ και το νησί Ράικερς, βρίσκεται το μικρό νησί Νορθ Μπράδερ. Στα τέλη του 19ου αιώνα φιλοξενούσε νοσοκομείο απομόνωσης για ασθενείς με μεταδοτικά νοσήματα όπως η ευλογιά και ο τύφος.
Εκεί πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής της και η διαβόητη «Τυφοειδής Μαίρη», η γυναίκα που έγινε διάσημη επειδή μετέδιδε τον τυφοειδή πυρετό χωρίς να εμφανίζει η ίδια συμπτώματα. Σήμερα το νησί έχει εγκαταλειφθεί πλήρως. Τα κτίρια καταρρέουν αργά, η βλάστηση έχει καλύψει σχεδόν τα πάντα και η πρόσβαση απαγορεύεται τόσο για λόγους ασφαλείας όσο και για την προστασία των αποικιών σπάνιων πτηνών που έχουν εγκατασταθεί εκεί.