Θα μπορούσε να είναι μια γωνιά της πραγματικής Βενετίας: στενά κανάλια, γόνδολες με γονδολιέρηδες ντυμένους με παραδοσιακές στολές και επιβλητικά κτίρια που παραπέμπουν στην Αναγέννηση.
- Ανάμεσα στο 2011 και το 2015 κατασκευάστηκε στην πόλη Νταλιάν της Κίνας ένα αντίγραφο της Βενετίας, κόστους 642 εκατ. ευρώ. Το έργο περιλαμβάνει πάνω από 200 κτίρια και ένα δίκτυο τεχνητών καναλιών τεσσάρων χιλιομέτρων.
- Παρά την αρχική φιλοδοξία, το έργο σήμερα μοιάζει εγκαταλελειμμένο. Βίντεο ταξιδιωτών που επισκέφθηκαν την περιοχή το 2024 αποκαλύπτουν έρημους δρόμους και ελάχιστους επισκέπτες, συνθέτοντας μια εικόνα παρακμής για το φιλόδοξο θέρετρο.
- Η εγκατάλειψη είναι εμφανής, με τα κανάλια να αδειάζουν από νερό τον χειμώνα αποκαλύπτοντας τσιμεντένιες κοίτες. Πολλά από τα κτίρια παραμένουν ημιτελή εσωτερικά ή είναι απλώς άδεια κελύφη, παρά τις εντυπωσιακές εξωτερικές προσόψεις.
- Το εγχείρημα εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση αντιγραφής ευρωπαϊκών πόλεων στην Κίνα. Τα έργα αυτά συχνά αποτυγχάνουν, καθώς η αρχιτεκτονική από μόνη της δεν αρκεί για να δημιουργήσει βιώσιμες κοινότητες με υψηλά κόστη συντήρησης.
Μόνο που αυτή η «Βενετία» βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ιταλία, στην πόλη Νταλιάν της βορειοανατολικής Κίνας. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο project που κόστισε περίπου 5 δισ. γουάν, δηλαδή περίπου 642 εκατ. ευρώ, και παρουσιάστηκε ως ένας εντυπωσιακός ευρωπαϊκός τουριστικός προορισμός.
Μια Βενετία... made in China
Η κατασκευή ξεκίνησε το 2011 και ολοκληρώθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα. Οι Κινέζοι αρχιτέκτονες ταξίδεψαν στη Βενετία, μελέτησαν τα χαρακτηριστικά της και προσπάθησαν να αναπαραγάγουν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της.
Το αποτέλεσμα ήταν μια τεράστια έκταση με περισσότερα από 200 ευρωπαϊκού τύπου κτίρια και ένα δίκτυο τεχνητών καναλιών μήκους περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων.
Οι επισκέπτες μπορούσαν να κάνουν βόλτα με γόνδολα στα τεχνητά κανάλια, ενώ οι προσόψεις των κτιρίων και οι διακοσμητικές λεπτομέρειες σχεδιάστηκαν ώστε να θυμίζουν όσο περισσότερο γίνεται τη Βενετία.
Από τουριστικό όνειρο σε σκηνικό εγκατάλειψης
Το εντυπωσιακό σκηνικό, ωστόσο, φαίνεται σήμερα να απέχει πολύ από τον αρχικό σχεδιασμό. Βίντεο ταξιδιωτών που έχουν επισκεφθεί την περιοχή δείχνουν άδειους δρόμους, ελάχιστους επισκέπτες και κτίρια που μοιάζουν εγκαταλελειμμένα.
Τα πλάνα ενός ταξιδιωτικού δημιουργού στο YouTube, ο οποίος επισκέφθηκε τη «Βενετία της Κίνας» το 2024, καταγράφουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα από εκείνη που θα περίμενε κανείς από ένα τουριστικό θέρετρο εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
«Είναι νεκρό» και «έρημο», ήταν η χαρακτηριστική περιγραφή του, σημειώνοντας ότι στους δρόμους υπήρχαν ελάχιστοι άνθρωποι, παρότι η περιοχή διαθέτει μεγάλες λεωφόρους, επιβλητικά κτίρια και κανάλια.
Κανάλια χωρίς νερό και άδεια κτίρια
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο παράξενη κατά τους χειμερινούς μήνες, όταν σε τμήματα της «Βενετίας» τα κανάλια αδειάζουν από νερό και αποκαλύπτεται ένα τεράστιο δίκτυο από τσιμεντένιες κοίτες.
Ταυτόχρονα, ορισμένα κτίρια εμφανίζονται να έχουν μείνει ημιτελή. Σε ένα από τα βίντεο φαίνονται χώροι με εμφανή καλώδια και εργασίες που δεν έχουν ολοκληρωθεί, ενώ άλλα κτίρια είναι ουσιαστικά άδεια κελύφη.
Ο ταξιδιώτης που κατέγραψε την περιοχή σχολίασε ότι, παρά τις εντυπωσιακές εξωτερικές προσόψεις και τους καθαρούς δρόμους, το μέρος θυμίζει περισσότερο «χωριό-φάντασμα» παρά έναν πολυσύχναστο τουριστικό προορισμό.
Ένα κανάλι όσο... το Μεγάλο Κανάλι της Βενετίας
Όταν παρουσιάστηκε το project, οι δημιουργοί του έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στα τεχνητά κανάλια. Το κεντρικό κανάλι έχει πλάτος περίπου 15 μέτρα και βάθος περίπου 1,2 μέτρα, ενώ κινεζικά Μέσα είχαν αναφέρει ότι το σύστημα μπορεί να συγκρατήσει ποσότητα νερού αντίστοιχη με εκείνη του Μεγάλου Καναλιού της πραγματικής Βενετίας.
Οι κατασκευαστές υποστήριζαν επίσης ότι η δημιουργία του δικτύου καναλιών θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης κυκλοφορίας και της χρήσης αυτοκινήτων στην πόλη, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα.
Στην πράξη, όμως, η συντήρηση ενός τόσο μεγάλου τεχνητού συστήματος αποδείχθηκε ιδιαίτερα απαιτητική, ενώ η περιορισμένη επισκεψιμότητα δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.
Η «μόδα» των αντιγράφων στην Κίνα
Η «Βενετία» του Νταλιάν δεν αποτελεί μεμονωμένο φαινόμενο. Στην Κίνα έχουν δημιουργηθεί κατά καιρούς ολόκληρες περιοχές που μιμούνται διάσημες ευρωπαϊκές πόλεις και αξιοθέατα.
Στο Τιαντουτσένγκ της Χανγκτσόου, για παράδειγμα, κατασκευάστηκε μια περιοχή που παραπέμπει στο Παρίσι και διαθέτει ακόμη και αντίγραφο του Πύργου του Άιφελ. Στη Γκουανγκντόνγκ δημιουργήθηκε επίσης αντίγραφο του αυστριακού χωριού Χάλστατ, ενώ στη Σαγκάη υπάρχει το Thames Town, μια συνοικία με έντονα βρετανικά αρχιτεκτονικά στοιχεία.
Κοινό χαρακτηριστικό αρκετών από αυτά τα projects ήταν η προσπάθεια προσέλκυσης τουριστών και επενδύσεων μέσω της «αντιγραφής» διάσημων προορισμών, χωρίς όμως πάντα να δημιουργούνται οι απαραίτητες υποδομές και οικονομικές δραστηριότητες για τη διατήρηση μιας ζωντανής κοινότητας.
Όταν η αντιγραφή δεν αρκεί
Η περίπτωση του Νταλιάν αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα των μεγάλων projects «αντιγραφής» ξένων πόλεων: η εντυπωσιακή αρχιτεκτονική μπορεί να προσελκύσει κόσμο στην αρχή, όμως δεν αρκεί για να δημιουργήσει μια πραγματική, βιώσιμη πόλη.
Με την πάροδο του χρόνου, τα υψηλά κόστη συντήρησης των τεχνητών υποδομών και η μειωμένη επισκεψιμότητα μπορούν να μετατρέψουν ένα φιλόδοξο τουριστικό εγχείρημα σε οικονομικό βάρος.
Η «Βενετία» του Νταλιάν παραμένει έτσι ένα εντυπωσιακό, αλλά και παράξενο θέαμα: μια πόλη που προσπάθησε να αντιγράψει την εικόνα μιας από τις πιο διάσημες πόλεις του κόσμου, αλλά δυσκολεύτηκε να αποκτήσει τη ζωή που κάνει τη γνήσια Βενετία μοναδική.