Πάνω από 300 επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη στρατιωτικοποίηση της κβαντικής τεχνολογίας, ζητώντας διαφάνεια και όρια στη χρήση της.
Κλιμακώνεται η ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα για τη χρήση της κβαντικής τεχνολογίας σε στρατιωτικές εφαρμογές, με εκατοντάδες ερευνητές να υπογράφουν μανιφέστο κατά της αξιοποίησης της έρευνάς τους για πολεμικούς σκοπούς, επιτήρηση και έλεγχο πληθυσμών.
Μανιφέστο και διεθνής κινητοποίηση για διαφάνεια
Το μανιφέστο «Quantum Scientists for Disarmament», δηλαδή «Κβαντικοί Επιστήμονες για τον Αφοπλισμό», που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο, έχει ήδη συγκεντρώσει περισσότερες από 300 υπογραφές, αναδεικνύοντας ένα διευρυνόμενο κίνημα στον χώρο της κβαντικής φυσικής.
Οι επιστήμονες ζητούν σαφή όρια στη χρήση της έρευνας και ενίσχυση της διαφάνειας, προτείνοντας ακόμη και τη δημιουργία δημόσιας βάσης δεδομένων για έργα που χρηματοδοτούνται από στρατιωτικούς φορείς.
Οι κίνδυνοι της «διπλής χρήσης»: πολιτειακή και στρατιωτική
Κεντρικό σημείο των ανησυχιών αποτελεί ο χαρακτήρας «διπλής χρήσης» της κβαντικής τεχνολογίας. Εφαρμογές όπως οι κβαντικοί υπολογιστές, οι αισθητήρες και τα δίκτυα επικοινωνιών μπορούν να συμβάλουν σε κρίσιμους τομείς για τους πολίτες, όπως η ιατρική και τα νέα υλικά, αλλά ταυτόχρονα σχεδόν δεδομένο είναι ότι θα χρησιμοποιηθούν παράλληλα και για προηγμένα οπλικά συστήματα, κυβερνοεπιθέσεις ή μαζική επιτήρηση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα μελλοντικής «κατάρρευσης» των σημερινών συστημάτων κρυπτογράφησης, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια ασφάλεια.
Ηθικά διλήμματα και γεωπολιτικός ανταγωνισμός
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η αυξανόμενη στρατιωτική χρηματοδότηση της έρευνας απειλεί την ακαδημαϊκή ανεξαρτησία, ενώ εγείρονται σοβαρά ηθικά ζητήματα για τη χρήση αυτόνομων οπλικών συστημάτων και την ενίσχυση μηχανισμών επιτήρησης.
Παρά τις αντιδράσεις, μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύουν δισεκατομμύρια στην κβαντική τεχνολογία, θεωρώντας την κρίσιμη για τη μελλοντική στρατηγική και αμυντική υπεροχή.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαχρονική συζήτηση για τα όρια της επιστήμης και την ευθύνη των ερευνητών απέναντι στις κοινωνίες.
Δείτε στα βίντεο πώς χρησιμοποιείται η κβαντική φυσική στα σύγρχονα οπλικά συστήματα: