Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να μετατρέψει τη συνέντευξη του Λένον σε κινηματογραφικό ντοκουμέντο μέσα από το ντοκιμαντέρ «John Lennon: The Last Interview».
- Το ντοκιμαντέρ «John Lennon: The Last Interview», του Steven Soderbergh, αναδεικνύει την τελευταία ραδιοφωνική συνέντευξη του Λένον, λίγες ώρες πριν τον θάνατό του. Η ταινία λειτουργεί ως χρονική κάψουλα των σκέψεών του για τον κόσμο, τον εαυτό του και την Όνο, με τον τίτλο να προαναγγέλλει την τραγωδία.
- Οι Λένον και Όνο συζήτησαν προσωπικά θέματα και την επιστροφή τους με το «Double Fantasy», με το «(Just Like) Starting Over» να εκφράζει συμφιλίωση. Ο Σόντερμπεργκ, αξιοποιώντας πλήρες ηχητικό και οπτικό αρχείο, χρησιμοποίησε τεχνητή νοημοσύνη για οπτικοποίηση των φιλοσοφικών σκέψεών τους.
- Μαρτυρίες αποκαλύπτουν έναν ανοιχτό Λένον, ο οποίος συζήτησε τη σχέση του με την Όνο και την ανανεωμένη ζωή του ως «νοικοκύρης» πατέρας. Μίλησε για τους Beatles, επιδιώκοντας εσωτερική ισορροπία, μακριά από τον ρόλο του rock μεσσία.
- Ο Σόντερμπεργκ αναδεικνύει την επικαιρότητα των λόγων του Λένον, ο οποίος αναζητούσε προσωπική ύπαρξη, όχι ως rock μεσσίας. Η συνέντευξη κλείνει με την προφητική ευχή του για μια «καλή δεκαετία του '80», λίγες ώρες πριν την τραγική δολοφονία του από τον Μαρκ Ντέιβιντ Τσάπμαν.
Στις 8 Δεκεμβρίου του 1980, λίγες ώρες πριν από τη δολοφονία του έξω από το Dakota Building στη Νέα Υόρκη, ο John Lennon καθόταν μαζί με τη Yoko Ono στο διαμέρισμά τους και μιλούσε ήρεμα για τη ζωή, την αγάπη, τη μουσική και το μέλλον. Ήταν η μοναδική ραδιοφωνική συνέντευξη που έδωσε για την προώθηση του άλμπουμ «Double Fantasy», του δίσκου που σηματοδοτούσε τη μεγάλη επιστροφή του έπειτα από πέντε χρόνια αποχής από τη μουσική βιομηχανία.
Σήμερα, 46 χρόνια μετά, ο Steven Soderbergh επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη συνομιλία σε κινηματογραφικό ντοκουμέντο μέσα από το ντοκιμαντέρ «John Lennon: The Last Interview», που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Καννών.
Ο Σόντερμπεργκ δεν προσπαθεί να κρύψει τον δραματικό πυρήνα της ιστορίας. Ο τίτλος από μόνος του λειτουργεί σαν προαναγγελία τραγωδίας. Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί την τελευταία μεγάλη συνέντευξη του Λένον ως ένα είδος χρονικής κάψουλας: μια καταγραφή του πώς έβλεπε ο πρώην Beatle τον κόσμο, τον εαυτό του και τη σχέση του με τη Γιόκο Όνο λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του από τις σφαίρες του Mark David Chapman.
Η συνέντευξη είχε δοθεί σε μικρό συνεργείο του ραδιοφωνικού σταθμού KFRC του Σαν Φρανσίσκο. Για δύο ώρες και 45 λεπτά, ο Λένον και η Όνο μιλούσαν με χαλαρότητα, χιούμορ αλλά και μια παράξενη διαύγεια για την προσωπική τους ζωή, τις σχέσεις των φύλων, τη γονεϊκότητα, την πολιτική και την καλλιτεχνική δημιουργία. Εκείνη την περίοδο το «Double Fantasy» είχε κυκλοφορήσει μόλις τρεις εβδομάδες πριν.
Στο επίκεντρο του ντοκιμαντέρ βρίσκεται ένα τραγούδι
Στο επίκεντρο του ντοκιμαντέρ βρίσκεται το τραγούδι «(Just Like) Starting Over». Ο Λένον εξηγεί πως δεν πρόκειται απλώς για ένα κομμάτι συμφιλίωσης ανάμεσα σε εκείνον και τη Γιόκο Όνο, αλλά για ένα σχόλιο πάνω στη σύγκρουση ανδρών και γυναικών που γεννήθηκε μετά το φεμινιστικό κύμα των αρχών της δεκαετίας του ’70. Η συμφιλίωση, λέει, αφορά συνολικά τις ανθρώπινες σχέσεις. Ο Σόντερμπεργκ χρησιμοποιεί αυτά τα λόγια σαν θεματικό άξονα της ταινίας, μετατρέποντας τη συνέντευξη σε έναν ύστατο στοχασμό του Λένον πάνω στην αγάπη και στην ανθρώπινη συνύπαρξη.
Το υλικό της συνέντευξης δεν είχε παρουσιαστεί ποτέ ολόκληρο δημόσια. Μετά τη δολοφονία του Λένον, μόνο αποσπάσματα είχαν μεταδοθεί. Ο Σόντερμπεργκ, έχοντας τη στήριξη της οικογένειας Λένον, απέκτησε πρόσβαση στο πλήρες ηχητικό και έχτισε το οπτικό κομμάτι του ντοκιμαντέρ πάνω σε περισσότερες από 1.000 φωτογραφίες και αρχειακές εικόνες από το οικογενειακό αρχείο. Ο σκηνοθέτης επιχείρησε να σεβαστεί απόλυτα τη χρονική ροή της συνομιλίας. «Ήθελα να διατηρήσω τη χρονολογία της συζήτησης γιατί είχε ρυθμό και δομή», εξηγεί.
Ωστόσο, η πρόκληση ήταν τεράστια. Σε πολλά σημεία, ο Λένον και η Όνο βυθίζονται σε αφηρημένες, σχεδόν φιλοσοφικές συζητήσεις για τη ζωή και το μέλλον. Για να αποδώσει κινηματογραφικά αυτές τις στιγμές, ο Σόντερμπεργκ στράφηκε στην τεχνητή νοημοσύνη και ειδικότερα στη MetaAI, που είναι και χορηγός του Φεστιβάλ Καννών. Ο ίδιος περιγράφει αυτή την αισθητική ως «θεματικό σουρεαλισμό», ένα είδος ονειρικής εικονοποίησης των σκέψεων του Λένον.
«Έμοιαζε σαν να μην είχε δώσει ποτέ ξανά συνέντευξη»
Η ταινία περιλαμβάνει επίσης μαρτυρίες των ανθρώπων που πήραν εκείνη τη συνέντευξη: του μουσικού διευθυντή Dave Sholin, της ραδιοφωνικής παραγωγού Laurie Kaye και του ηχολήπτη Ron Hummel. Ο τέταρτος συμμετέχων, το στέλεχος της Warner Bros Bert Keane, πέθανε κατά τη διάρκεια της παραγωγής του ντοκιμαντέρ. Μέσα από τις αφηγήσεις τους αναδύεται μια εικόνα ενός Λένον απρόσμενα ανοιχτού, πρόθυμου να μιλήσει για τα πάντα. «Έμοιαζε σαν να μην είχε δώσει ποτέ ξανά συνέντευξη», λέει ο Σόντερμπεργκ.
Το ντοκιμαντέρ φωτίζει ιδιαίτερα τη σχέση του με τη Γιόκο Όνο. Σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές, ο Λένον αφηγείται πώς τη γνώρισε σε έκθεση τέχνης στο Λονδίνο και πώς γοητεύτηκε από τον τρόπο σκέψης της. Η χημεία ανάμεσά τους διατρέχει ολόκληρη τη συνομιλία. Σε ορισμένα σημεία μάλιστα η Όνο εμφανίζεται μόνη στο κάδρο, καθώς ο Λένον φωτογραφιζόταν εκείνη τη στιγμή από τη διάσημη φωτογράφο Annie Leibovitz για το εξώφυλλο του Rolling Stone - μια φωτογράφιση που λίγες ώρες αργότερα θα μετατρεπόταν σε ιστορικό ντοκουμέντο.
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που ο Λένον έδειχνε πραγματικά ανανεωμένος. Είχε περάσει πέντε χρόνια μακριά από τη μουσική βιομηχανία, αφιερωμένος κυρίως στην ανατροφή του γιου του, Sean Lennon. Ο ίδιος περιγράφει τον εαυτό του σχεδόν ειρωνικά ως «νοικοκυρά», μιλώντας με ενθουσιασμό για τη ζωή του ως stay-at-home father. Λέει ότι ετοίμαζε πρωινό στον μικρό Σον, απέφευγε να του δίνει ζάχαρη και τον άφηνε να βλέπει Sesame Street.
Παρά το γεγονός ότι πριν από τη συνέντευξη είχαν τεθεί όρια ώστε να μην υπάρξουν πολλές ερωτήσεις για τους The Beatles, ο ίδιος ο Λένον επανέφερε το θέμα. Μίλησε με φυσικότητα για το συγκρότημα, για τη γενιά των ’60s που «κατάφερε να επιβιώσει» και για την ανάγκη να λειτουργεί όχι ως προφήτης ή ηγέτης αλλά ως «αντανάκλαση όλων μας». Σε όλη τη διάρκεια της κουβέντας αποφεύγει τον τόνο του ιεροκήρυκα. Προσπαθεί να εμφανιστεί περισσότερο ως ένας άνθρωπος που έχει περάσει μέσα από συγκρούσεις και αναζητά τώρα μια μορφή εσωτερικής ισορροπίας.
Ο Σόντερμπεργκ θεωρεί πως ακριβώς εκεί βρίσκεται η δύναμη του ντοκιμαντέρ. Όχι σε κάποια μεγάλη αποκάλυψη, αλλά στην αίσθηση ότι ο Λένον μιλούσε σαν να είχε πλέον απομακρυνθεί από την εικόνα του rock μεσσία και προσπαθούσε να βρει έναν πιο προσωπικό τρόπο ύπαρξης.
«Όσα έλεγαν πριν από 45 χρόνια δεν είναι απλώς επίκαιρα σήμερα. Είναι ακόμη πιο επίκαιρα» λέει ο σκηνοθέτης, αναφερόμενος στις ανθρώπινες σχέσεις, στην πολιτική, στη μοναξιά και κυρίως «στη σημασία της αγάπης στην καθημερινότητά μας».
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Λένον κάνει μια ευχή: «Ας προσπαθήσουμε να κάνουμε τη δεκαετία του ’80 καλή. Εξαρτάται ακόμη από εμάς τι θα κάνουμε με αυτή».
Λίγες ώρες αργότερα, εκείνος και η Γιόκο Όνο πήγαν στο στούντιο για να δουλέψουν πάνω στο επόμενο άλμπουμ τους. Όταν επέστρεψαν στο Dakota Building, ο Μαρκ Ντέιβιντ Τσάπμαν τους περίμενε έξω από την είσοδο...