Η κλοπή της «Μόνα Λίζα» στις 21 Αυγούστου του 1911 από το Μουσείο του Λούβρου – το οποίο ήταν κλειστό, λόγω της καθιερωμένης αργίας της Δευτέρας - είναι η πιο διάσημη κλοπή έργου Τέχνης στην ιστορία
- Το Λούβρο σφραγίστηκε για μία εβδομάδα για εξονυχιστικές έρευνες. Όταν άνοιξε ξανά, χιλιάδες Γάλλοι πολίτες συνέρρεαν καθημερινά στην αίθουσα, θρηνώντας με λυγμούς μπροστά από την άδεια θέση του πίνακα στον τοίχο.
- Η υπόθεση παρέμεινε ανεξιχνίαστη για δύο χρόνια, μέχρι τον Νοέμβριο του 1913. Τότε, ένας Ιταλός γκαλερίστας έλαβε επιστολή από κάποιον που ισχυριζόταν ότι κατείχε τον πίνακα και σκόπευε να τον επιστρέψει στην Ιταλία.
- Ο γκαλερίστας Αλφρέντο Τζέρι και ο διευθυντής της πινακοθήκης «Ουφίτσι» συναντήθηκαν με τον δράστη, Βιτσέντσο Περούτζια. Αφού τους παρουσίασε τον πίνακα στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του, η αστυνομία τον συνέλαβε επί τόπου.
- Μετά τον εντοπισμό του, ο πίνακας εκτέθηκε για ένα μήνα σε μεγάλα μουσεία της Ιταλίας. Τελικά, την 1η Ιανουαρίου 1914, επέστρεψε στο Παρίσι, με τη φήμη του να έχει πλέον εκτοξευθεί παγκοσμίως.
Η κλοπή αποκαλύφθηκε στις 11 το πρωί της 22ας Αυγούστου, όταν ένας ζωγράφος που συνήθιζε να ζωγραφίζει και να πουλά αντίγραφα της
Τζοκόντα, ο Λουί Μπερού, παρατήρησε με έκπληξη ότι ο πίνακας απουσίαζε από τη θέση της.
Αφού διαπιστώθηκε ότι η Μόνα Λίζα δεν ήταν ούτε στο τμήμα συντήρησης σήμανε συναγερμός. Η είδηση έγινε γνωστή το μεσημέρι της ίδιας μέρας σοκάροντας τους Γάλλους και ολόκληρο τον πλανήτη, οδηγώντας ακόμα και στην σύλληψη του Πικάσο, ως ύποπτο της κλοπής!
Το Λούβρο σφραγίστηκε για μία εβδομάδα για εξονυχιστική έρευνα (με δεδομένο τις δυνατότητες της εποχής).
Όταν άνοιξε και πάλι τις πύλες του, στις 29 Αυγούστου, χιλιάδες Γάλλοι συνέρρεαν καθημερινά στην αίθουσα που εκτίθετο η Μόνα Λίζα και έκλεγαν απαρηγόρητοι, με λυγμούς, μπροστά από την άδεια θέση του πίνακα στον τοίχο.
Πώς βρέθηκε ο πίνακας, δύο χρόνια αργότερα
Κατά την αστυνομική έρευνα στο μουσείο, εντοπίστηκε η κορνίζα του πίνακα κάτω από μία σκάλα αλλά το ίδιο το έργο τέχνης - διαστάσεων 77 εκ. × 53 εκ. - είχε κάνει φτερά.
Επί δύο χρόνια – και παρά την παγκόσμια κινητοποίηση – δεν είχε βρεθεί κανένα στοιχείο που να οδηγεί στον δράστη της κλοπής ή τον ίδιο τον πίνακα, μέχρι τον Νοέμβριο του 1913.
Στις 29 Νοεμβρίου 1913, ο Ιταλός γκαλερίστας Αλφρέντο Τζέρι έλαβε ένα γράμμα ταχυδρομημένο από το Παρίσι από κάποιον Λεονάρντο Βιτσέντσο, που ανέφερε ότι έχει στην κατοχή του τη Μόνα Λίζα και ότι σκόπευε να την πουλήσει στην Ιταλία, και συγκεκριμένα στη διάσημη πινακοθήκη «Ουφίτσι» της Φλωρεντίας, γενέτειρα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι.
Ο Τζέρι έκλεισε ραντεβού στον Βιτσέντζο στις 10 Δεκεμβρίου στην γκαλερί του στη Φλωρεντία. Την επόμενη ημέρα, ο 30χρονος Βιτσέντσο οδήγησε τον Τζέρι και τον τότε διευθυντή της πινακοθήκης «Ουφίτσι», Τζιοβάνι Πότζι, στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του, άνοιξε ένα μπαούλο και τους παρουσίασε τον πίνακα διπλωμένο σε ρολό.
Τότε, οι αστυνομικοί – τους οποίους είχαν ειδοποιήσει οι δύο άντρες – συνέλαβαν επι τόπου τον Λεονάρντο Βιτσέντζο, του οποίου το πραγματικό όνομα ήταν Βιτσέντζο Περούτζια.
Ο Περούτζια ομολόγησε την κλοπή. Ο ίδιος είχε εργαστεί για λίγο στο του Λούβρο και γνώριζε τα «κατατόπια».
Ο Περούτζια μπήκε στο μουσείο μεταμφιεσμένος σε συντηρητή, έκλεψε τον πίνακα, τον έκρυψε κάτω από τα ρούχα του και βγήκε από την κυρίως είσοδο «σαν κύριος» - αφού στις αρχές του 20ου αιώνα τα μέτρα ασφαλείας με την σημερινή έννοια ήταν ανύπαρκτα.
Από κλέφτης, λαϊκός ήρωας στην Ιταλία
Για δύο χρόνια, ο 30χρονος έκρυβε την Μόνα Λίζα στο διαμέρισμά του, μόλις ένα χιλιόμετρο από το Λούβρο. Τελικά συνελήφθη όταν προσπάθησε να τον πουλήσει στην πινακοθήκη Ουφίτσι.
Ο Περούτζια ήταν πατριώτης που πίστευε πως ο πίνακας του Λεονάρντο ντα Βίντσι έπρεπε να επιστραφεί στην Ιταλία και να εκτίθεται σε ιταλικό μουσείο.
Γιαυτό και οι Ιταλοί τον ανέδειξαν σε «ήρωα», ξεσηκώνοντας ένα λαϊκό κύμα συμπάθειας για την πατριωτική πράξη του.
Μάλιστα, στο δικαστήριο, ο Περούτζια τιμωρήθηκε με ποινή φυλάκισης μόλις έξι μηνών για την πολύκροτη κλοπή.
Ο ίδιος ο πίνακας, μετά τον εντοπισμό του, για ένα μήνα εκτέθηκε στο «Ουφίτσι» και άλλα μεγάλα μουσεία της Ιταλίας .
Τελικά, στις 31 Δεκεμβρίου 1913, η Μόνα Λίζα ξεκίνησε το ταξίδι της επιστροφής της στο Παρίσι από τον σιδηροδρομικό σταθμό του Μιλάνου, όπου ειχαν συγκεντρωθεί για να την «αποχαιρετήσουν»
60.000 άνθρωποι.
Στις 4 Ιανουαρίου 1914 ο παγκοσμίος διάσημος πλέον πίνακας (αφού η φήμη του εκτοξεύτηκε μετά την κλοπή - εγκαταστάθηκε και πάλι στο Λούβρο, όπου εκτίθεται έως σήμερα, υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας.