Η υπόθεση του Τζέρεμι Θορπ -η οποία μεταφέρθηκε σε τηλεοπτική σειρά το 2018 με πρωταγωνιστή του Χιου Γκραντ- παραμένει, δεκαετίες μετά, ένας καθρέφτης της Βρετανίας των 60s και 70s.
Στην ιστορία της βρετανικής πολιτικής υπάρχουν σκάνδαλα που μοιάζουν με προμελετημένες πλοκές, και άλλα που εκρήγνυνται από μια φράση ειπωμένη σε λάθος στιγμή, στο λάθος ακροατήριο. Η υπόθεση του Τζέρεμι Θορπ, του χαρισματικού ηγέτη των Φιλελευθέρων που βρέθηκε στο εδώλιο κατηγορούμενος για συνωμοσία και υποκίνηση σε φόνο, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία - μόνο που, όσο προχωρούσε, μετατρεπόταν σε κάτι... πιο παράξενο και από μυθοπλασία, για να θυμηθούμε και έναν παλιό κανόνα του Χόλιγουντ.
Στην καρδιά της υπήρχαν ένα παράνομο ομοφυλοφιλικό ειδύλλιο (σε μια εποχή που η ανδρική ομοφυλοφιλία ήταν ακόμα παράνομη), μια αποτυχημένη απόπειρα εκφοβισμού που πήρε διαστάσεις δολοπλοκίας, και ένας νεκρός σκύλος που έγινε σύμβολο μιας Βρετανίας όπου η ταξική ισχύς, η ντροπή και η σιωπή των θεσμών μπορούσαν να καθορίσουν ποιος θα προστατευτεί και ποιος θα συντριβεί.
Κατασκευασμένος για την κορυφή
Ο Θορπ έμοιαζε κατασκευασμένος για την κορυφή. Είχε περάσει από το Ίτον, μιλούσε νωρίς για φιλοδοξίες που άγγιζαν το παραμύθι - να γίνει πρωθυπουργός, ακόμη και να παντρευτεί την πριγκίπισσα Μαργαρίτα. Στην Οξφόρδη ξεχώρισε ως φλογερός ρήτορας, με επιτηδευμένο, «εδουαρδιανό» στιλ και θεατρικότητα. Έγινε δικηγόρος, εμφανίστηκε και στην τηλεόραση, αλλά η πολιτική φλόγα δεν έσβησε: το 1959 εκλέχθηκε βουλευτής σε ηλικία 30 ετών, με ταλέντο μιμητισμού και τον αέρα ανθρώπου που ξέρει να κερδίζει ένα κοινό.
Πίσω από τη δημόσια εικόνα, όμως, ζούσε κρυφά ως γκέι, σε μια κοινωνία όπου η αποκάλυψη σήμαινε όχι μόνο ηθικό στιγματισμό αλλά και πραγματικό νομικό κίνδυνο, πριν αλλάξει ο νόμος το 1967. Για έναν επίδοξο πρωθυπουργό, μια τέτοια έκθεση δεν θα ήταν απλώς πολιτική ζημιά· θα ήταν καταστροφή.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το καλοκαίρι του 1961, ο Θορπ γνωρίζει έναν νεαρό που τότε λεγόταν Νόρμαν Τζόσιφ (αργότερα γνωστός ως Νόρμαν Σκοτ), ένα επίδοξο μοντέλο με ταπεινή καταγωγή. Ο Σκοτ, χρόνια αργότερα, θα έλεγε πως γνωρίστηκαν «κυριολεκτικά μέσα σε έναν στάβλο». Δούλευε με άλογα, εκείνος «έμοιαζε ζεστός χαρακτήρας», και σύντομα άρχισαν να συναντιούνται τακτικά.
Ήταν ένα ζευγάρι άνισο: ο ένας ανερχόμενος πολιτικός με πρόσβαση σε κύκλους εξουσίας, ο άλλος διαρκώς άφραγκος, με προβλήματα ψυχικής υγείας. Ο Θορπ φέρεται να τον βοήθησε όταν ο Σκοτ συνελήφθη για φερόμενη κλοπή, του άνοιξε πόρτες, του έδωσε πρόσβαση σε ακριβές αγορές μέσω εξόδων, τον έβαλε σε παρέες «καλοθρεμμένες». Και, το πιο κρίσιμο, υπήρχε αλληλογραφία μεταξύ τους. Ο Θορπ φαίνεται να φρόντισε να εξαφανίσει δικά του ίχνη, όμως ο Σκοτ κράτησε τρυφερά αλλά ενοχοποιητικά γράμματα σαν απόδειξη, ένα χαρτί που μπορούσε να γίνει είτε σωσίβιο είτε... μαχαίρι.
Ειρωνικά, ο ίδιος ο Σκοτ ήταν εκείνος που λέει ότι διέκοψε τη σχέση, επειδή «δεν άντεχε». «Δεν ήξερα πώς, αλλά ήταν υπερβολικό… θα κατέστρεφα εκείνον και εμένα», θυμόταν. Μόνος και σε απόγνωση, μίλησε ανοιχτά για το ενδεχόμενο να σκοτώσει τον Θορπ και μετά να αυτοκτονήσει. Ένας φίλος ενημέρωσε την αστυνομία και στις ανακρίσεις ο Σκοτ ομολόγησε τη σχέση - και είχε και αποδείξεις να τη στηρίξει. Το ερώτημα ήταν σκληρό και ταξικό: ποιος θα πίστευε έναν άνθρωπο που παρουσιαζόταν ως ασταθής, όταν κατηγορούσε μια «εθνική φιγούρα» του πολιτικού κατεστημένου;
Οι υπηρεσίες ασφαλείας, όπως προκύπτει, είχαν ήδη φακέλους που κατέγραφαν την «ευάλωτη» ιδιωτική ζωή του Θορπ, αλλά οι καταγγελίες δεν ερευνήθηκαν επίσημα. Αργότερα, δημοσιογραφικές έρευνες θα περιέγραφαν ότι δεν υπήρξε απαραίτητα ένα ρητό «κουκούλωμα», αλλά ένα σύστημα σιωπηρών συμφωνιών και υπονοούμενων παραδοχών που έδεναν την ελίτ μεταξύ της. Η εποχή άλλωστε ήταν καυτή: σεξουαλικά και κατασκοπευτικά σκάνδαλα είχαν ήδη τραντάξει τη χώρα, με υποθέσεις εκβιασμών και διαρροών, και το τελευταίο που ήθελε το σύστημα ήταν μια νέα, ακόμη πιο εκρηκτική ιστορία με πρωταγωνιστή έναν ανερχόμενο κοινοβουλευτικό αστέρα.
Ο Σκοτ, ωστόσο, δεν εξαφανίστηκε. Έγραψε ακόμη και στη μητέρα του Θορπ, υποστηρίζοντας αργότερα ότι πίστευε πως «ήξερε». Όταν ο Θορπ παρεμπόδισε τη δημοσιοποίηση της επιστολής, τρόμαξε: ο πρώην εραστής μετατρεπόταν από ενόχληση σε απειλή. Ο φίλος του και βουλευτής Πίτερ Μπέσελ αναλαμβάνει ρόλο «πυροσβέστη»: συναντά τον Σκοτ, κανονίζονται μικρές πληρωμές, προσπάθειες εύρεσης δουλειάς. Το 1967 ο Θορπ γίνεται αρχηγός των Φιλελευθέρων, υποσχόμενος ριζοσπαστική ανανέωση. Το να μείνει ο Σκοτ σιωπηλός γίνεται ζήτημα επιβίωσης.
Ο Θορπ παντρεύεται το 1968, αποκτά παιδί, η σύζυγός του σκοτώνεται σε τροχαίο μετά τις εκλογές του 1970, και το 1973 ξαναπαντρεύεται τη Μάριον Στάιν (Κόμισσα του Χάργουντ), που θα μείνει δίπλα του ως το τέλος. Ο Σκοτ επίσης παντρεύεται, αποκτά παιδί, αλλά χωρίζει σύντομα. Παρ’ όλα αυτά, η ιστορία δεν κλείνει· σέρνεται για πάνω από μια δεκαετία, μέχρι που το 1974, λίγο πριν από τις εκλογές, συνεργάτης του Θορπ πληρώνει 2.500 λίρες για να πάρει πίσω τα γράμματα. Εκείνη η εκλογική μάχη είναι το απόγειο του Θορπ: οι Φιλελεύθεροι πετυχαίνουν ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία και για λίγο φαίνεται πιθανό να μπει σε κυβέρνηση συνεργασίας. Η συμφωνία δεν γίνεται. Και οι ψίθυροι δεν σταματούν.
Κάπου εκεί γεννιέται -είτε ως «κουβέντα» είτε ως σκοτεινότερη απόφαση- ένα σχέδιο να εκφοβιστεί ο Σκοτ. Εμπλέκεται ο Άντριου Νιούτον, πιλότος αερογραμμών με τη φήμη πρόχειρου «εκτελεστή». Τον Οκτώβριο του 1975 κερδίζει την εμπιστοσύνη του Σκοτ παριστάνοντας τον ιδιωτικό ντετέκτιβ που τάχα τον προστατεύει από ανθρώπους που «σκοπεύουν να τον σκοτώσουν». Τον πείθει να βγουν βραδινή βόλτα στην επαρχία. Ο Νιούτον παίρνει όπλο, ο Σκοτ παίρνει τον σκύλο του, τη Ρίνκα.
Σε έναν έρημο δρόμο, ο σκύλος πετάγεται έξω από το αυτοκίνητο. «Γάβγιζε και πηδούσε… και τότε την πυροβόλησε», θα πει ο Σκοτ. Έσκυψε να τη «φέρει στη ζωή» και άκουσε το παγωμένο «Η σειρά σου τώρα». «Σήκωσε το όπλο πάνω μου… και ξαφνικά κατάλαβα ότι θα με πυροβολούσε κι εμένα», είπε. Το όπλο έπαθε εμπλοκή. Ο Σκοτ έζησε. Ο Νιούτον καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλακή, ισχυριζόμενος στο δικαστήριο ότι ο Σκοτ τον εκβίαζε με γυμνή φωτογραφία.
Τρεις μήνες αργότερα, στις 29 Ιανουαρίου 1976, ο Σκοτ βρίσκεται σε ένα μικρό δικαστήριο για μια ήσσονος σημασίας υπόθεση κοινωνικών επιδομάτων. Εκεί πετάει τη φράση που αλλάζει τα πάντα: «Με κυνηγούν συνέχεια εξαιτίας της σεξουαλικής μου σχέσης με τον Τζέρεμι Θορπ». Επειδή ειπώθηκε σε ανοικτό δικαστήριο, οι δημοσιογράφοι μπορούσαν πια να το αναπαράγουν χωρίς τον φόβο δυσφήμισης. Η υπόθεση περνά οριστικά στη δημόσια σφαίρα. Ο Θορπ αρνείται αμέσως, αλλά η ζημιά έχει γίνει. Τον Μάιο, ο Μπέσελ αλλάζει στρατόπεδο και «τα λέει όλα», περιγράφοντας τη μετάβαση «από ιδιωτικό κουκούλωμα της προσωπικής ζωής» σε κουκούλωμα «απόπειρας δολοφονίας». Ο Θορπ παραιτείται από την ηγεσία.
Το θρίλερ συνεχίζεται. Τον Οκτώβριο του 1977, η London Evening News βγαίνει με πρωτοσέλιδο «Πληρώθηκα για να σκοτώσω τον Σκοτ». Ο Νιούτον, μόλις αποφυλακισμένος, αποσύρει τον ισχυρισμό περί εκβιασμού και μιλά για αμοιβή 5.000 λιρών, σε μια «μοχθηρή συνωμοσία» με πολιτικές διασυνδέσεις. Ακολουθούν εννέα μήνες έρευνας και τελικά ο Θορπ και τρεις συνεργάτες του κατηγορούνται για συνωμοσία δολοφονίας. Η υπόθεση βαφτίζεται από τον Τύπο «Η δίκη του αιώνα». Ο Θορπ ζητά αναβολή για να διεκδικήσει ξανά την έδρα του στις εκλογές του Μαΐου 1979 και χάνει.
Στο τέλος της δίκης, το πιο σοκαριστικό κεφάλαιο γράφεται από την έδρα. Ο δικαστής, σε μια περίληψη που αργότερα χαρακτηρίστηκε «εξωφρενικά μεροληπτική», αποδομεί τους βασικούς μάρτυρες κατηγορίας, επειδή είχαν κλείσει συμφωνίες με τα ΜΜΕ για να πουλήσουν τις ιστορίες τους. Ο Μπέσελ χαρακτηρίζεται «απατεώνας», ο Νιούτον «γελωτοποιός, επίορκος, και πιθανότατα απατεώνας», ο Σκοτ «απατεώνας, παρασιτικός, γκρινιάρης».
Αντίθετα, ο Θορπ παρουσιάζεται ως «εθνική φιγούρα με διακεκριμένο δημόσιο βίο». Η οδηγία προς τους ενόρκους είναι σαφής: αν υπάρχει οποιαδήποτε εύλογη αμφιβολία, να έχουμε αθώωση. Η ετυμηγορία: αθώος. Ο Θορπ μιλά για «πλήρη δικαίωση». Ο Σκοτ αποσύρεται για χρόνια και αργότερα, σε μεγάλη ηλικία, δημοσιεύει μια αυτοβιογραφία. Ο Θορπ ζει μακριά από τη δημόσια ζωή, επιμένοντας στην αθωότητά του ως το τέλος και, σε συνέντευξή του, αναγνωρίζει ότι «αν συνέβαινε σήμερα, το κοινό θα ήταν πιο ευγενικό… τότε τους σόκαρε, προσέβαλε τις αξίες τους».
Η υπόθεση του Τζέρεμι Θορπ -η οποία μεταφέρθηκε σε τηλεοπτική σειρά το 2018 με πρωταγωνιστή του Χιου Γκραντ- παραμένει, δεκαετίες μετά, ένας καθρέφτης της Βρετανίας των 60s και 70s: μιας χώρας όπου η σεξουαλικότητα μπορούσε να γίνει κρατικός κίνδυνος, η φήμη πολιτικό όπλο, και η «λογική αμφιβολία» κάτι περισσότερο από νομικός όρος - ένα καταφύγιο για όσους είχαν το σωστό επώνυμο, το σωστό σχολείο, τις σωστές επαφές.
- Όλες οι ειδήσεις
- «Έλληνας δίνει πληροφορίες στην Κίνα»: Το μήνυμα που εστάλη στην ΕΥΠ και ξεκίνησε η έρευνα για τον σμήναρχο-κατάσκοπο
- Αυτός είναι ο 54χρονος Έλληνας που συνελήφθη για το σαμποτάζ σε γερμανική κορβέρα -Η μέθοδος με το χαλίκι
- Σοκ στη Γερμανία μετά τον ξυλοδαρμό μέχρι θανάτου του Τούρκου ελεγκτή από τον 26χρονο Ελληνα