Ο Χρήστος Ράπτης, ο Στέλιος Ράμφος και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, βρέθηκαν τον Νοέμβριο του 2016 σε ένα κοινό τραπέζι, στο πλαίσιο των WebTV debates στο iefimerida.gr, για μια συνέντευξη που ακόμα και σήμερα, δέκα χρόνια μετά, παραμένει επίκαιρη.
Σχολιάζοντας την άνοδο του λαϊκισμού στη διεθνή πολιτική σκηνή, συνομίλησαν τόσο για τις σύγχρονες προκλήσεις της δυτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας και του φαινομένου της Παγκοσμιοποίησης όσο και για την έκρηξη των νέων τεχνολογιών.
Όταν Ράμφος και Μητσοτάκης συνομιλούσαν για τον λαϊκισμό και το σύγχρονο πολιτικό τοπίο
Στην ερώτηση του Χρήστου Ράπτη, μήπως οι δυτικές φιλελεύθερες δημοκρατίες κάνουν κάτι λάθος ώστε να παρατηρείται στις μέρες μας μια συστηματική ανάδυση λαϊκιστικών δυνάμεων, ένας ενδιαφέρον διάλογος έγινε μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Στέλιου Ράμφου:
Στέλιος Ράμφος: «Από τον παλιό λαϊκισμό των μεγάλων λόγων και των μεγάλων υποσχέσεων πάμε σε λαϊκισμούς χαμηλών ενστίκτων. Αυτό είναι πολύ κρίσιμο γιατί ενεργοποιεί ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν άλλη προοπτική πέρα από την ικανοποίηση της ανησυχίας τους. Το αποτέλεσμα είναι ένας συντηρητισμός χαμηλοτέρων ενστίκτων».
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Οι κοινωνίες είναι πια βαθιά διχασμένες. Διχασμοί γεωγραφικοί, διχασμοί ταξικοί, διχασμοί εκπαιδευτικοί. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι γίνεται όλο και πιο δύσκολο σε αυτό το περιβάλλον να πετύχει κανείς κάποιου είδους σύνθεση. Πώς μπορεί να μιλήσει κανείς ταυτόχρονα και στον κερδισμένο της παγκοσμιοποίησης και στον χαμένο. Ο πολωτικός λόγος επενδύει στους διχασμούς και τους δημιουργεί [...] Δεν είμαι βέβαιος ότι η αντίδραση σε αυτό που λέμε πολιτικό κατεστημένο είναι αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης ή της προόδου της ίδιας της τεχνολογίας. Όταν, σήμερα, βρισκόμαστε σε ένα σημείο πια όπου εξαφανίζονται δουλειές με πάρα πολύ μεγάλη ταχύτητα και δεν είμαστε βέβαιοι ότι θα δημιουργηθούν αρκετές νέες δουλειές για να τις αντικαταστήσουν, βρισκόμαστε μπροστά σε μία τεράστια πρόκληση για το πόσες ώρες θα δουλεύουμε, πώς θα δουλεύουμε, πώς θα παράγεται και πώς θα κατανέμεται ο πλούτος. Το μεγάλο χαρακτηριστικό και στην Αμερική και την Ευρώπη είναι ότι η παγκοσμιοποίηση ωφέλησε λίγους, τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ δυσανάλογα πολύ. Αυτό δεν μπορεί να αφήσει αδιάφορο κανένα πολιτικό κόμμα. Μπορεί να σας φαίνεται παράξενο αυτό που λέω, ενδεχομένως να περιμένετε να το ακούσετε από ένα κόμμα της Αριστεράς, όμως τα ζητήματα της μεγάλης κοινωνικής ανισότητας που η παγκοσμιοποίηση παράγει είναι ζητήματα που βρίσκονται στην ίδια την αιχμή του πολιτικού διαλόγου. Το πρόβλημα είναι ότι πολλές φορές αυτοί που ισχυρίζονται ότι μπορούν να δώσουν λύση στα προβλήματα, αρκούνται στην επεξεργασία του ίδιου του θυμού που αυτά προκαλούν, χωρίς όμως να δίνουν κάποια ουσιαστική απάντηση».
Στέλιος Ράμφος: «Έχουμε μία παγκοσμίωση που βασίζεται κυρίως στην τεχνολογική έκρηξη, αλλά η οποία δεν έχει πάρει ταυτοχρόνως χαρακτηριστικά συστημικού μεγέθους. Αυτό σημαίνει ότι οι αντιδράσεις είναι ελεύθερες όσον αφορά τα συναισθήματα. Επειδή όμως είναι τεράστιο το μέγεθος των εξελίξεων, τα συναισθήματα είναι κυρίως φοβικά και χαμηλά. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα όπου το σύστημα είναι ακόμα μερικό, αλλά τα συναισθήματα είναι γενικευμένα, είναι πολύ εύκολο να έχει απήχηση ένας λόγος που απευθύνεται στις φοβίες των ανθρώπων οι οποίες δεν στεγάζονται κάτω από κάποια συστημική μορφή των πραγμάτων. Άρα, για αρκετά ακόμα χρόνια θα έχουμε τέτοιου είδους προβλήματα, επειδή η τεχνολογική επίφαση δεν έχει γίνει ακόμα συνείδηση. [...] Όλο αυτό είναι κάτι που η πολιτική θεωρία ακόμα δεν το έχει αντιμετωπίσει».
Κυριάκος Μητσοτάκης: «Όλο αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η πολιτική. Δημιουργούνται καινούργιες ομάδες επιρροής, η πολιτική γίνεται πολύ πιο θεματική και λιγότερο ιδεολογική και η ίδια η τεχνολογία επιτρέπει να δημιουργούνται άλλου είδους υποσύνολα τα οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό διαμορφώνουν πολιτική συμπεριφορά. Σήμερα είναι πιο πιθανό να επηρεάζει την πολιτική σου συμπεριφορά, όχι τόσο η οικονομική ή δημογραφική σου θέση, όπως γνωρίζαμε παλιότερα, αλλά το τι θα κάνει το group σου στο Facebook».
Διαβάστε ή δείτε τηλεοπτικά ολόκληρη τη συνέντευξη εδώ: